I UK 394/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołania spółki F. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawie ustalenia podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym. Sąd Okręgowy umorzył postępowanie, ponieważ spółka F. została prawomocnie wykreślona z rejestru przedsiębiorców, a żaden podmiot nie przejął jej zobowiązań, co skutkowało utratą zdolności sądowej. Sąd Apelacyjny odrzucił zażalenie spółki P. (w likwidacji) na postanowienie o umorzeniu postępowania, uznając je za niedopuszczalne, a także oddalił zażalenie w zakresie uchylenia postanowienia o wezwaniu do udziału w sprawie. Spółka P. wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym pozbawienie jej statusu zainteresowanego. Sąd Najwyższy, rozpatrując skargę kasacyjną, stwierdził, że spółka P. nie posiadała przymiotu zainteresowanego, ponieważ jej prawa i obowiązki nie zależały bezpośrednio od rozstrzygnięcia sprawy w rozumieniu art. 477¹¹ § 2 k.p.c. Sąd podkreślił, że status zainteresowanego wymaga bezpośredniego wpływu rozstrzygnięcia na sferę prawną podmiotu, co nie miało miejsca w tej sytuacji. W związku z tym skarga kasacyjna została uznana za niedopuszczalną i odrzucona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaOkreślenie kręgu podmiotów posiadających status strony lub zainteresowanego w postępowaniach z zakresu ubezpieczeń społecznych, zwłaszcza w kontekście utraty zdolności sądowej przez jedną ze stron.
Dotyczy specyficznej sytuacji utraty zdolności sądowej przez płatnika składek i braku bezpośredniego wpływu rozstrzygnięcia na prawa innych podmiotów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy spółka, która została wykreślona z rejestru przedsiębiorców w trakcie postępowania, posiada zdolność sądową i procesową?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, spółka, która została prawomocnie wykreślona z rejestru przedsiębiorców w związku z zakończeniem likwidacji i której zobowiązania nie zostały przejęte przez inny podmiot, traci zdolność sądową i procesową, co uzasadnia umorzenie postępowania.
Uzasadnienie
Utrata zdolności sądowej przez stronę w toku procesu, bez możliwości jej uzupełnienia, czyni wydanie wyroku niedopuszczalnym, co stanowi podstawę do umorzenia postępowania na podstawie art. 355 § 1 k.p.c.
Czy spółka, która nie była stroną postępowania przed organem rentowym ani sądem pierwszej instancji, może być uznana za zainteresowanego w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych, jeśli jej prawa lub obowiązki mogą zależeć od rozstrzygnięcia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, aby uzyskać status zainteresowanego (strony postępowania), konieczne jest spełnienie przesłanek kreujących ten status, w tym bezpośrednie oddziaływanie przyszłego rozstrzygnięcia na sferę prawną podmiotu. Samo subiektywne przekonanie o zależności praw lub obowiązków nie wystarcza.
Uzasadnienie
Status zainteresowanego wymaga obiektywnej, bezpośredniej zależności praw lub obowiązków od rozstrzygnięcia sprawy, co oznacza, że z samej mocy decyzji lub wyroku muszą płynąć dla tego podmiotu prawa lub obowiązki wynikające z prawa ubezpieczeń społecznych. Uzasadnienie decyzji nie tworzy normy indywidualnej, a jedynie osnowa decyzji ma znaczenie dla określenia praw i obowiązków.
Czy skarga kasacyjna wniesiona przez podmiot niebędący stroną postępowania jest dopuszczalna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga kasacyjna przysługuje tylko stronie postępowania. Jeśli podmiot nie posiada statusu strony, wniesiona przez niego skarga kasacyjna jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.
Uzasadnienie
Prawo do wniesienia skargi kasacyjnej wynika z art. 398¹ § 1 k.p.c. i przysługuje stronie postępowania. Skoro spółka P. nie była stroną, nie mogła skutecznie wnieść skargi kasacyjnej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| F. Spółka z o.o. | spółka | odwołująca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział | instytucja | organ rentowy |
| A. G. W. | osoba_fizyczna | zainteresowany |
| A. M. | osoba_fizyczna | zainteresowany |
| M. H. | osoba_fizyczna | zainteresowany |
| S. G. | osoba_fizyczna | zainteresowany |
| M. G. | osoba_fizyczna | zainteresowany |
| R. Spółki z o.o. | spółka | zainteresowany |
| P. Spółki z o.o. w likwidacji | spółka | zainteresowany/skarżący |
| K. Spółka z o.o. w O. w upadłości | spółka | zainteresowany |
Przepisy (14)
Główne
k.p.c. art. 355 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Umorzenie postępowania następuje, jeżeli wydanie wyroku stało się z innych przyczyn zbędne lub niedopuszczalne, np. z powodu utraty zdolności sądowej przez stronę.
k.p.c. art. 477¹¹ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa, kto jest zainteresowanym w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych.
k.p.c. art. 477¹¹ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Zainteresowanym jest ten, czyje prawa lub obowiązki zależą od rozstrzygnięcia sprawy. Sąd wzywa taką osobę do udziału w postępowaniu.
Pomocnicze
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące postępowania w sprawach cywilnych stosuje się odpowiednio do innych spraw, w których rozpoznawane są sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych.
k.p.c. art. 73 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Współuczestnictwo jednolite występuje, gdy wyrok dotyczy niepodzielnie wszystkich współuczestników.
k.p.c. art. 394 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa katalog orzeczeń, na które przysługuje zażalenie.
k.p.c. art. 477¹⁴ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa skutki oddalenia odwołania od decyzji organu rentowego.
k.p.c. art. 477¹⁴ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Określa skutki uwzględnienia odwołania od decyzji organu rentowego.
k.p.c. art. 379 § pkt 5
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki nieważności postępowania, w tym pozbawienie możności obrony praw.
k.p.c. art. 398³ § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie przepisów prawa procesowego.
k.p.c. art. 398⁶ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Odrzucenie skargi kasacyjnej w przypadkach określonych w ustawie.
k.p.c. art. 398⁶ § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Odrzucenie skargi kasacyjnej w przypadkach określonych w ustawie.
u.s.u.s. art. 83 § ust. 1 pkt 1-3a
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Określa obowiązki płatników składek w zakresie zgłaszania do ubezpieczeń, przebiegu ubezpieczeń oraz ustalania i poboru składek.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa rolę uzasadnienia decyzji administracyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Utrata zdolności sądowej przez spółkę F. w trakcie postępowania uzasadnia umorzenie postępowania. • Spółka P. nie posiadała statusu zainteresowanego, ponieważ jej prawa i obowiązki nie zależały bezpośrednio od rozstrzygnięcia sprawy. • Skarga kasacyjna wniesiona przez podmiot niebędący stroną postępowania jest niedopuszczalna.
Odrzucone argumenty
Spółka P. powinna być uznana za zainteresowanego ze względu na potencjalny wpływ rozstrzygnięcia na jej prawa i obowiązki. • Naruszenie przepisów prawa procesowego poprzez pozbawienie spółki P. statusu zainteresowanego i możności obrony praw.
Godne uwagi sformułowania
odwołująca się utraciła zdolność sądową, co uzasadnia umorzenie postępowania • bezprzedmiotowe stało się wezwanie do udziału w sprawie w charakterze zainteresowanego • zażalenie podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne • zachodziły podstawy do umorzenia postępowania • nieusuwalny brak zdolności sądowej i procesowej strony • skarżąca - P. Spółka z o.o. w R. w likwidacji nie ma przymiotu zainteresowanej • wniesiona przez nią skarga kasacyjna jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu
Skład orzekający
Andrzej Wróbel
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Określenie kręgu podmiotów posiadających status strony lub zainteresowanego w postępowaniach z zakresu ubezpieczeń społecznych, zwłaszcza w kontekście utraty zdolności sądowej przez jedną ze stron."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji utraty zdolności sądowej przez płatnika składek i braku bezpośredniego wpływu rozstrzygnięcia na prawa innych podmiotów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i specjalistów od ubezpieczeń społecznych ze względu na precyzyjne rozgraniczenie pojęć strony, zainteresowanego oraz analizę skutków utraty zdolności sądowej.
“Kiedy spółka znika z rejestru, postępowanie sądowe też może się zakończyć – Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.