# Kiedy SN odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej w sprawach z ubezpieczeń społecznych? *Data publikacji: 2026-05-21 · obszar prawa: pracownicze · Wersja HTML: https://lexedit.ai/odpowiedzi/cluster-odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-ubezpieczenia-spoleczne* ## TL;DR Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej w sprawach z ubezpieczeń społecznych najczęściej z trzech powodów: (1) wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10 000 zł, a sprawa nie dotyczy przyznania renty/emerytury ani objęcia obowiązkiem ubezpieczenia; (2) strona nie wykazuje żadnej z przesłanek z art. 398⁹ § 1 k.p.c. — istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni, rozbieżności w orzecznictwie, nieważności postępowania ani oczywistej zasadności; (3) skarga jest niedopuszczalna, bo wnosi ją podmiot niebędący stroną lub zarzuty dotyczą ustaleń faktycznych i oceny dowodów, co jest wyłączone przez art. 398³ § 3 k.p.c. --- ## 1. Wartość przedmiotu zaskarżenia poniżej 10 000 zł W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych skarga kasacyjna jest niedopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10 000 zł — chyba że sprawa dotyczy przyznania lub wstrzymania emerytury/renty albo objęcia obowiązkiem ubezpieczenia (art. 398² § 1 k.p.c.). Kluczowe jest rozróżnienie: czy spór dotyczy **objęcia ubezpieczeniem**, czy jedynie **wymiaru składek**. SN konsekwentnie orzeka, że decyzje ustalające podstawę wymiaru składek na podstawie art. 8 ust. 2a u.s.u.s. są decyzjami „wymiarowymi", a nie dotyczącymi objęcia ubezpieczeniem — więc próg 10 000 zł ma zastosowanie. W sprawie „nie ma zatem odrębnego ubezpieczenia z umowy cywilnoprawnej" ([III USKP 26/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-uskp-26-21/odrzucenie-skargi-kasacyjnej-ubezpieczenia-spoleczne-627790)) SN odrzucił skargę kasacyjną spółki, powołując się na to, że przy art. 8 ust. 2a u.s.u.s. istnieje tylko jeden tytuł ubezpieczenia (pracowniczy), a nie odrębne ubezpieczenie z umowy cywilnoprawnej. Podobnie w „przedmiotem postępowania odwoławczego stanowiła decyzja wymiarowa, a nie decyzja o ustaleniu podlegania pracowniczym ubezpieczeniom społecznym" ([II UZ 58/15](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-uz-58-15/oddalenie-zazalenia-zus-niedopuszczalnosc-skargi-kasacyjnej-658911)) — SN potwierdził, że organ rentowy sam ograniczył zakres decyzji do wymiaru składek, co wykluczało kasacyjne rozeznanie sprawy o „pierwotne" ustalenie tytułu ubezpieczenia. W nowszym orzeczeniu „wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną nie może przekraczać wartości przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu apelacyjnym" ([II UZ 32/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-uz-32-24/odrzucenie-skargi-kasacyjnej-wartosc-przedmiotu-zaskarzenia-394424)) — SN podkreślił bezwzględny charakter art. 398² § 1 k.p.c. --- ## 2. Brak przesłanek z art. 398⁹ § 1 k.p.c. Nawet gdy skarga jest formalnie dopuszczalna, SN odmawia przyjęcia jej do rozpoznania, gdy strona nie wykazuje żadnej z przesłanek z art. 398⁹ § 1 k.p.c.: istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważności postępowania albo oczywistej zasadności skargi. ### a) Brak istotnego zagadnienia prawnego W „wskazane we wniosku zagadnienia, osobno ani razem, nie mają rangi istotnego zagadnienia prawnego" ([III UK 36/16](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-uk-36-16/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-renta-2074806)) SN stwierdził, że kwestie proceduralne dotyczące postępowania dowodowego (oddalenie wniosku o opinię biegłego, uprawnienia sądu II instancji) mieszczą się w zwykłej wykładni prawa i nie stanowią istotnego zagadnienia prawnego. Podobnie w „Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne" ([I UK 462/17](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-uk-462-17/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-ubezpieczenia-spoleczne-239567)) — SN odmówił przyjęcia skargi, bo przedstawione zagadnienia dotyczyły już utrwalonego orzecznictwa w sprawach umów cywilnoprawnych z własnym pracodawcą. ### b) Brak rozbieżności w orzecznictwie W postanowieniu SN z 10 lipca 2023 r. (sygn. akt III AUa 369/22) SN wyraźnie stwierdził, że rozbieżność rozstrzygnięć sądu drugiej i pierwszej instancji nie świadczy o rozbieżności w orzecznictwie w rozumieniu art. 398⁹ § 1 pkt 2 k.p.c. --- ## 3. Brak oczywistej zasadności skargi Przesłanka oczywistej zasadności wymaga wykazania kwalifikowanej postaci naruszenia prawa, widocznej prima facie. W „wymaga to wykazania kwalifikowanej postaci naruszenia prawa materialnego lub procesowego, polegającej na jego oczywistości widocznej prima facie" ([II UK 569/17](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-uk-569-17/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-ubezpieczenia-spoleczne-1985418)) SN podkreślił, że nie wystarcza wykazanie oczywistego naruszenia konkretnego przepisu — trzeba wykazać, że naruszenie spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. W „niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka, tj. bez konieczności głębszej analizy, sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni" ([III UK 342/19](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-uk-342-19/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-ubezpieczenia-spoleczne-413166)) SN dodał, że oczywista zasadność wymaga sprzeczności widocznej bez głębszej analizy. W [II USK 388/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-usk-388-21/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-ubezpieczenia-spoleczne-418061) SN odmówił przyjęcia skargi, bo skarżący nie wykazał, że naruszenie rozkładu ciężaru dowodu spowodowało oczywiście błędne orzeczenie. --- ## 4. Zarzuty dotyczące ustaleń faktycznych i oceny dowodów Postępowanie kasacyjne jest związane ustaleniami faktycznymi sądu II instancji. Zarzuty dotyczące oceny dowodów nie mogą stanowić podstawy skargi kasacyjnej (art. 398³ § 3 k.p.c.). W postanowieniu SN z 10 lipca 2023 r. (sygn. akt III AUa 369/22) wskazano, że pod pozorem wykładni prawa strona faktycznie kwestionuje ocenę dowodów — jest to niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. --- ## 5. Skarga wniesiona przez podmiot niebędący stroną Skarga kasacyjna przysługuje wyłącznie stronie postępowania. W „zainteresowanym jest ten, czyje prawa lub obowiązki zależą od rozstrzygnięcia sprawy" ([I UK 279/16](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-uk-279-16/odrzucenie-skargi-kasacyjnej-brak-statusu-strony-2159129)) SN odrzucił skargę spółki, która nie posiadała statusu zainteresowanego, bo jej prawa nie zależały bezpośrednio od rozstrzygnięcia sprawy. SN podkreślił, że o statusie zainteresowanego decyduje obiektywna zależność praw od rozstrzygnięcia, a nie subiektywne przekonanie strony. Podobnie w [I UK 394/16](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-uk-394-16/odrzucenie-skargi-kasacyjnej-brak-statusu-strony-2206135) SN odrzucił skargę spółki w likwidacji, która nie była stroną postępowania. --- ## Źródła **Orzeczenia:** I UK 462/17, III USKP 26/21, II UZ 58/15, II UZ 32/24, III UK 36/16, II UK 569/17, III UK 342/19, II USK 388/21, I UK 279/16, I UK 394/16, postanowienie SN z 10.7.2023 (III AUa 369/22) **Przepisy:** art. 398² § 1 k.p.c., art. 398³ § 3 k.p.c., art. 398⁶ k.p.c., art. 398⁹ § 1 k.p.c., art. 8 ust. 2a u.s.u.s., art. 477¹¹ k.p.c., [art. 355 k.p.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-postepowania-cywilnego/art-355) ## Źródła (orzeczenia) - [III USKP 26/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-uskp-26-21/odrzucenie-skargi-kasacyjnej-ubezpieczenia-spoleczne-627790) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2021-02-17 > „nie ma zatem odrębnego ubezpieczenia z umowy cywilnoprawnej" - [II UZ 58/15](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-uz-58-15/oddalenie-zazalenia-zus-niedopuszczalnosc-skargi-kasacyjnej-658911) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2016-03-15 > „ieważ przedmiot postępowania odwoławczego stanowiła decyzja „wymiarowa”, a nie decyzja o ustaleniu podlegania pracowniczym ubezpieczeniom społ" - [II UZ 32/24](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-uz-32-24/odrzucenie-skargi-kasacyjnej-wartosc-przedmiotu-zaskarzenia-394424) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2024-12-03 > „wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną nie może przekraczać wartości przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu apelacyjnym" - [III UK 36/16](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-uk-36-16/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-renta-2074806) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2016-10-12 > „Wskazane we wniosku zagadnienia, osobno ani razem, nie mają rangi istotnego zagadnienia prawnego" - [I UK 462/17](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-uk-462-17/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-ubezpieczenia-spoleczne-239567) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2018-05-25 > „Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne" - [II UK 569/17](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-uk-569-17/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-ubezpieczenia-spoleczne-1985418) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2019-01-15 > „Wymaga to wykazania kwalifikowanej postaci naruszenia prawa materialnego lub procesowego, polegającej na jego oczywistości widocznej prima facie" - [III UK 342/19](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-uk-342-19/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-ubezpieczenia-spoleczne-413166) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2020-05-15 > „niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka, tj. bez konieczności głębszej analizy, sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni" - [II USK 388/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-usk-388-21/odmowa-przyjecia-skargi-kasacyjnej-ubezpieczenia-spoleczne-418061) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2021-12-15 - [I UK 279/16](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-uk-279-16/odrzucenie-skargi-kasacyjnej-brak-statusu-strony-2159129) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2017-04-26 > „zainteresowanym jest ten, czyje prawa lub obowiązki zależą od rozstrzygnięcia sprawy" - [I UK 394/16](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-uk-394-16/odrzucenie-skargi-kasacyjnej-brak-statusu-strony-2206135) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2017-06-21 ## Przepisy - [art. 355 k.p.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-postepowania-cywilnego/art-355) — Kodeks postępowania cywilnego --- **Lexedit** — agent AI do researchu prawnego po polskim prawie: 1,4 mln orzeczeń (SN, NSA, WSA, sądy apelacyjne), 100 tys. aktów prawnych z wersjami historycznymi. Każde cytowanie w memo jest klikalne i weryfikowane względem treści źródła. Wypróbuj: https://lexedit.ai/research Więcej odpowiedzi: https://lexedit.ai/odpowiedzi · Indeks dla agentów AI: https://lexedit.ai/llms.txt