I SAB/Wr 207/26Bezczynność wojewody zezwolenie na pobyt czasowy
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi była bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy obywatelowi P. Skarżący złożył wniosek w sierpniu 2024 r., a następnie ponaglenie w październiku 2025 r., jednak organ nie podjął żadnych działań. Wojewoda powołał się na przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, które zawieszały biegi terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt do marca 2027 r. Sąd pierwszej instancji, opierając się na zmodyfikowanym stanowisku NSA, uznał, że wielokrotne przedłużanie zawieszenia terminów, zwłaszcza po ustaniu nadzwyczajnych okoliczności, narusza konstytucyjne prawo do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Sąd stwierdził, że mimo przepisów zawieszających terminy, organ dopuścił się rażącej bezczynności, ponieważ nie podjął żadnych czynności procesowych od złożenia wniosku do momentu wniesienia skargi, a nawet później. W związku z tym Wojewoda został zobowiązany do załatwienia sprawy w terminie 60 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku. Sąd oddalił żądanie przyznania sumy pieniężnej i wymierzenia grzywny, uznając, że stwierdzenie bezczynności jest wystarczającym środkiem dyscyplinującym, a organ stosował się do przepisów, których niezgodność z Konstytucją orzeczono dopiero w połowie 2025 r.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów zawieszających terminy załatwiania spraw administracyjnych w kontekście prawa do sądu i konstytucyjnych zasad, zwłaszcza po ustaniu nadzwyczajnych okoliczności.
Dotyczy spraw dotyczących zezwoleń na pobyt cudzoziemców, ale zasady interpretacji przepisów zawieszających terminy mogą mieć szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, pomimo przepisów zawieszających biegi terminów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że długotrwałe zawieszenie terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt, nawet jeśli początkowo uzasadnione sytuacją kryzysową, po pewnym czasie narusza prawo do sądu i konstytucyjne zasady pewności prawa, zwłaszcza gdy organ nie podejmuje żadnych działań.
Czy przepisy zawieszające biegi terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt, wprowadzane w związku z konfliktem na Ukrainie, są zgodne z Konstytucją RP i prawem do sądu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
NSA w zmodyfikowanym stanowisku uznał, że wielokrotne przedłużanie zawieszenia terminów po ustaniu nadzwyczajnych okoliczności jest niezgodne z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.
Uzasadnienie
Choć początkowo przepisy te uznawano za dopuszczalne ograniczenie prawa do sądu ze względu na sytuację kryzysową, NSA stwierdził, że po ponad dwuletnim okresie i braku istotnych zmian w okolicznościach, dalsze przedłużanie zawieszenia terminów jest nieproporcjonalne i narusza prawo do sądu oraz zasadę pewności prawa.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (14)
Główne
k.p.a. art. 35 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki.
u.c. art. 112a § ust. 1
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Termin 60 dni na wydanie decyzji w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy.
p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Stwierdzenie bezczynności organu.
p.p.s.a. art. 149 § § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Pomocnicze
k.p.a. art. 36 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wyznaczanie nowego terminu załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 37 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do zawiadomienia strony o niezałatwieniu sprawy w terminie.
u.c. art. 112a § ust. 2
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Określenie momentu rozpoczęcia biegu terminu załatwienia sprawy.
Ustawa z dnia 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw art. 100c
Zawieszenie biegu terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt do 31 grudnia 2022 r.
Ustawa z dnia 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw art. 100d
Przedłużenie zawieszenia biegu terminów.
Ustawa z dnia 23 stycznia 2026 r. o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw
Przedłużenie obowiązywania przepisów zawieszających terminy do dnia 4 marca 2027 r.
p.p.s.a. art. 149 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość orzeczenia o grzywnie lub przyznania sumy pieniężnej.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie od organu na rzecz strony zwrotu kosztów postępowania.
Ustawa o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa art. 6
Podstawa do orzekania o rażącym naruszeniu prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ dopuścił się bezczynności w załatwieniu sprawy zezwolenia na pobyt czasowy. • Długotrwałe zawieszenie terminów załatwiania spraw, mimo ustania nadzwyczajnych okoliczności, narusza prawo do sądu.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organu o zawieszeniu terminów na mocy przepisów specustawy o pomocy obywatelom Ukrainy.
Godne uwagi sformułowania
bezczynność Wojewody Dolnośląskiego miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa • czasowe ograniczenie prawa do sądu (...) trafnie uznawane jest za uzasadnione sytuacją kryzysową • rozwiązania legislacyjne uwarunkowane nadzwyczajnymi okolicznościami mogą być uznane za proporcjonalne tylko wówczas, gdy trwają te okoliczności • cessante ratione legis, cessat lex ipsa • nie budzi wątpliwości, że na dzień wniesienia skargi organ trwał w bezczynności • nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa
Skład orzekający
Dagmara Stankiewicz-Rajchman
przewodniczący sprawozdawca
Piotr Kieres
sędzia
Marta Semiczek
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów zawieszających terminy załatwiania spraw administracyjnych w kontekście prawa do sądu i konstytucyjnych zasad, zwłaszcza po ustaniu nadzwyczajnych okoliczności."
Ograniczenia: Dotyczy spraw dotyczących zezwoleń na pobyt cudzoziemców, ale zasady interpretacji przepisów zawieszających terminy mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy konfliktu między przepisami administracyjnymi a konstytucyjnym prawem do sądu, pokazując ewolucję orzecznictwa NSA w kontekście sytuacji kryzysowych i ich wpływu na prawa obywatelskie.
“Prawo do sądu kontra zawieszone terminy: jak sądy administracyjne interpretują przepisy w czasach kryzysu?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.