I SA/Wa 1785/20Nabycie własności gruntu przez uczelnie administracyjne
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę Politechniki [...] na decyzję Ministra Rozwoju z dnia [...] czerwca 2020 r. stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2012 r. Decyzją z 2012 r. Wojewoda stwierdził nabycie z mocy prawa przez Politechnikę prawa własności gruntu Skarbu Państwa, który pozostawał w jej użytkowaniu wieczystym. Wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji złożył były właściciel gruntu, wskazując na prawomocny wyrok sądu powszechnego, który ustalił, że Politechnika nie nabyła prawa użytkowania wieczystego do gruntu. Minister Infrastruktury i Rozwoju początkowo stwierdził nieważność decyzji Wojewody, uznając, że nieruchomość nie pozostawała w użytkowaniu wieczystym uczelni. Następnie jednak, po ponownym rozpoznaniu sprawy, uchylił swoją poprzednią decyzję i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody, argumentując, że wyroki sądów powszechnych uprawomocniły się po wydaniu decyzji Wojewody. WSA uchylił tę decyzję, a NSA oddalił skargi kasacyjne, podkreślając kluczowe znaczenie wyroku sądu powszechnego stwierdzającego brak prawa użytkowania wieczystego po stronie Politechniki w dacie [...] września 2005 r. NSA wskazał, że decyzja Wojewody rażąco naruszała prawo (art. 256 ustawy) i że wpis do księgi wieczystej miał charakter deklaratoryjny, a rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych nie chroni nabycia od nieuprawnionego. W konsekwencji, Minister Infrastruktury i Budownictwa utrzymał w mocy decyzję o stwierdzeniu nieważności decyzji Wojewody. Politechnika zaskarżyła tę decyzję, zarzucając naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, art. 138 § 1 kpa oraz art. 145 § 1 pkt 5 kpa. WSA oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja zapadła w oparciu o art. 256 ustawy, a sąd administracyjny jest związany oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu NSA (art. 153 ppsa). Sąd podkreślił, że brak prawa użytkowania wieczystego po stronie uczelni w dacie [...] września 2005 r. oznaczał rażące naruszenie prawa, a okoliczności ujawnione po dacie wydania decyzji Wojewody nie stanowiły podstawy do wznowienia postępowania. Zaskarżona decyzja była zgodna z wytycznymi NSA.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 256 Prawa o szkolnictwie wyższym w kontekście nabycia własności gruntu przez uczelnię, znaczenie prawomocnych orzeczeń sądów powszechnych dla postępowań administracyjnych, zasada związania oceną prawną sądu administracyjnego (art. 153 ppsa), rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych.
Sprawa dotyczy specyficznego stanu prawnego związanego z przepisami o szkolnictwie wyższym i nabyciem gruntów, a także konkretnego stanu faktycznego i wcześniejszych orzeczeń sądów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy decyzja Wojewody stwierdzająca nabycie z mocy prawa prawa własności gruntu przez uczelnię publiczną, wydana mimo braku prawa użytkowania wieczystego do tego gruntu po stronie uczelni w dniu wejścia w życie przepisów, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, decyzja wydana mimo braku spełnienia obligatoryjnej przesłanki wymaganej do nabycia prawa własności, jaką jest prawo do użytkowania wieczystego po stronie uczelni publicznej, stanowi rażące naruszenie prawa.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny, związany wcześniejszymi orzeczeniami sądów powszechnych i NSA, uznał, że brak prawa użytkowania wieczystego po stronie uczelni w dacie [...] września 2005 r. oznaczał, iż decyzja Wojewody z 2012 r. rażąco naruszała art. 256 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym.
Czy okoliczności ujawnione po dacie wydania decyzji administracyjnej (np. prawomocny wyrok sądu powszechnego ustalający inny stan prawny) mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa, jeśli miały miejsce po wydaniu decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zdarzenia, które miały miejsce po dacie wydania decyzji, nie stanowią przesłanki do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa, gdyż nowe okoliczności faktyczne mogą mieć wpływ na zmianę treści decyzji wyłącznie wtedy, gdy istniały w czasie jej wydawania.
Uzasadnienie
NSA w poprzednim postępowaniu wskazał, że wydanie wyroku przez sąd powszechny po dacie wydania decyzji przez Wojewodę nie stanowi przesłanki do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa, ponieważ 'nowe okoliczności faktyczne' muszą istnieć w czasie wydawania aktu administracyjnego.
Czy wpis do księgi wieczystej użytkowania wieczystego ma charakter konstytutywny, czy deklaratoryjny, i czy chroni rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych w przypadku nabycia od nieuprawnionego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wpis do księgi wieczystej użytkowania wieczystego w tym przypadku miał charakter deklaratoryjny. Rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych nie obejmuje zmian stanu prawnego i nie chroni nabycia od nieuprawnionego w wyniku innych zdarzeń niż czynność prawna.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że domniemanie prawdziwości wpisu w księdze wieczystej nie pociąga za sobą zmiany rzeczywistego stanu prawnego nieruchomości, jeśli jest on inny niż wynika z księgi. Rękojmia nie chroni w sytuacjach takich jak nabycie od nieuprawnionego.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (10)
Główne
ustawa art. 256
Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym
Z dniem wejścia w życie ustawy (1 września 2005 r.) grunty Skarbu Państwa pozostające w użytkowaniu wieczystym uczelni publicznej stają się jej własnością. Nabycie prawa stwierdza w drodze decyzji wojewoda. Przesłanki muszą być spełnione łącznie: uczelnia publiczna, własność Skarbu Państwa, prawo użytkowania wieczystego przez uczelnię w dniu 1 września 2005 r.
kpa art. 156 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzja podlega stwierdzeniu nieważności, jeżeli m.in. została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
ppsa art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia, a także inne sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Pomocnicze
kpa art. 107
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
kpa art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości lub w części, utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję albo wydać decyzję, w której rozstrzygnie sprawę co do istoty.
kpa art. 145 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
Wznowienie postępowania może nastąpić m.in. z powodu ujawnienia nowych faktów lub dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, które mogły mieć wpływ na wynik postępowania.
ustawa z 1990 r. o szkolnictwie wyższym art. 182
Ustawa z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym
kpc art. 365 § 1
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego
Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej.
ppsa art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd oddala skargę.
ustawa art. 2zzs4 § 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Umożliwia rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja Wojewody z 2012 r. rażąco naruszała prawo, ponieważ Politechnika nie posiadała prawa użytkowania wieczystego do gruntu w dniu [...] września 2005 r. • Orzeczenia sądów powszechnych i NSA wiążą organ administracji i sąd administracyjny (art. 365 § 1 kpc, art. 153 ppsa). • Wpis do księgi wieczystej ma charakter deklaratoryjny i nie chroni nabycia od nieuprawnionego. • Okoliczności ujawnione po dacie wydania decyzji nie stanowią podstawy do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 5 kpa).
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez uznanie, że decyzja Wojewody z 2012 r. rażąco naruszała prawo. • Zarzut naruszenia art. 138 § 1 kpa poprzez nieprawidłowe zastosowanie przepisów dotyczących stwierdzenia nieważności i uchylenia/zmiany decyzji. • Zarzut niezastosowania art. 145 § 1 pkt 5 kpa w sytuacji ujawnienia nowych okoliczności po dacie wydania decyzji Wojewody.
Godne uwagi sformułowania
"Okoliczność przysługiwania prawa własności przedmiotowego gruntu Skarbowi Państwa nie budziła w sprawie wątpliwości." • "Sąd oraz organ pozostają związani przywołanym w stanie faktycznym ustalającym wyrokiem sądu powszechnego i wytycznymi NSA zawartymi w wyroku I OSK 863/18." • "Wpis do księgi wieczystej nabytego z mocy prawa użytkowania wieczystego miał wyłącznie charakter deklaratoryjny." • "Rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych nie obejmuje zmian stanu prawnego i nie chroni nabycia od nieuprawnionego w wyniku innych zdarzeń, niż czynność prawna." • "Domniemanie prawdziwości wpisu w księdze wieczystej nie pociąga za sobą zmiany rzeczywistego stanu prawnego nieruchomości, jeśli w istocie jest on inny niż wynika z treści księgi wieczystej." • "NSA przyjął też, że wydanie wyroku przez sąd powszechny po dacie wydania decyzji przez Wojewodę [...], nie stanowi przesłanki do wznowienia postępowania na podstawie na podstawie art. 145 §1 pkt 5 kpa." • "Zdarzenia, na które powoływał się organ tj. prawomocny wyrok sądu powszechnego i wpis ostrzeżenia do księgi wieczystej miały miejsce po wydaniu zaskarżonej decyzji i jako takie nie stanowią przesłanki, o której mowa w art. […]
Skład orzekający
Jolanta Dargas
przewodniczący
Dorota Apostolidis
sędzia
Magdalena Durzyńska
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 256 Prawa o szkolnictwie wyższym w kontekście nabycia własności gruntu przez uczelnię, znaczenie prawomocnych orzeczeń sądów powszechnych dla postępowań administracyjnych, zasada związania oceną prawną sądu administracyjnego (art. 153 ppsa), rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu prawnego związanego z przepisami o szkolnictwie wyższym i nabyciem gruntów, a także konkretnego stanu faktycznego i wcześniejszych orzeczeń sądów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy konfliktu między prawem uczelni do nabycia gruntu a prawem byłego właściciela, z silnym naciskiem na znaczenie prawomocnych orzeczeń sądów powszechnych w postępowaniu administracyjnym. Pokazuje, jak wcześniejsze wyroki mogą determinować późniejsze rozstrzygnięcia.
“Czy uczelnia może stracić prawo do gruntu przez błąd w dokumentach? Sąd wyjaśnia, co ważniejsze: prawo własności czy wpis w księdze wieczystej.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.