I SA/Wa 1420/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku o odszkodowanie za działki gruntu wydzielone w wyniku podziału nieruchomości, które miały zostać przeznaczone pod drogi wewnętrzne prywatne. Decyzją Wójta Gminy zatwierdzono podział, a w wyniku tego wydzielono m.in. działki przeznaczone pod drogi wewnętrzne prywatne. Skarżący domagał się odszkodowania za te działki, powołując się na przepisy dotyczące przejmowania gruntów pod drogi publiczne. Starosta umorzył postępowanie, a Wojewoda, rozpoznając odwołanie, uchylił decyzję organu I instancji i odmówił ustalenia odszkodowania. Wojewoda argumentował, że art. 98 ust. 1 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczy wyłącznie dróg publicznych, a przedmiotowe działki zostały przeznaczone pod drogi wewnętrzne prywatne. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym przepisów dotyczących ochrony własności. WSA w Warszawie oddalił skargę. Sąd uznał, że Wojewoda prawidłowo ocenił treść decyzji podziałowej i planu zagospodarowania przestrzennego, które jednoznacznie wskazywały na przeznaczenie działek pod drogi wewnętrzne prywatne. Sąd podkreślił, że przepisy dotyczące przejmowania dróg publicznych z mocy prawa na własność gminy nie miały zastosowania. Ponadto, sąd zwrócił uwagę, że skarżący nadal pozostaje współwłaścicielem działek w księdze wieczystej, a kwestia ewentualnego przejścia własności na gminę należy do kognicji sądów powszechnych. Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa procesowego ani materialnego, które uzasadniałoby uchylenie zaskarżonej decyzji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących przejmowania gruntów pod drogi publiczne w kontekście dróg wewnętrznych prywatnych oraz rozgraniczenie kognicji sądów administracyjnych i powszechnych w sprawach własnościowych.
Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z decyzją podziałową i planem zagospodarowania przestrzennego. Interpretacja przepisów o drogach publicznych może być odmienna w innych kontekstach.
Zagadnienia prawne (3)
Czy działki gruntu wydzielone pod drogi wewnętrzne prywatne w wyniku podziału nieruchomości, na wniosek właściciela, przechodzą z mocy prawa na własność gminy i czy przysługuje za nie odszkodowanie na podstawie art. 98 ust. 1 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, działki gruntu wydzielone pod drogi wewnętrzne prywatne nie przechodzą z mocy prawa na własność gminy na podstawie art. 98 ust. 1 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a zatem nie przysługuje za nie odszkodowanie w tym trybie.
Uzasadnienie
Przepis art. 98 ust. 1 i 3 ugn dotyczy wyłącznie dróg publicznych. Charakter działek jako dróg wewnętrznych prywatnych wynika z decyzji podziałowej i planu zagospodarowania przestrzennego. Właściciel nadal pozostaje właścicielem tych działek w księdze wieczystej, a przejście własności na gminę wymagałoby postępowania przed sądem powszechnym.
Czy sąd administracyjny lub organ administracji może oceniać legalność ostatecznej decyzji podziałowej w postępowaniu o ustalenie odszkodowania za działki wydzielone pod drogi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd administracyjny ani organ administracji nie mają kognicji do oceny legalności ostatecznej decyzji podziałowej w postępowaniu o ustalenie odszkodowania. Postępowanie odszkodowawcze dotyczy dalszego etapu wywłaszczenia, a kwestia legalności podziału należy do sądów powszechnych.
Uzasadnienie
Postępowanie w sprawie odszkodowania dotyczy jedynie dalszego etapu wywłaszczenia, a nie oceny legalności samej decyzji podziałowej. Skoro z decyzji podziałowej nie wynika, że działka została wydzielona pod drogę publiczną, nie jest możliwe zastosowanie art. 98 ugn. Strony nie kwestionowały decyzji podziałowej, a organ odszkodowawczy nie ma uprawnień do oceny jej legalności.
Czy ustanowienie służebności gruntowych na działkach wydzielonych pod drogi wewnętrzne wyklucza ich uznanie za drogi publiczne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ustanowienie służebności gruntowych na działkach wyklucza uznanie ich za drogi publiczne.
Uzasadnienie
Sam fakt ustanowienia na drodze służebności gruntowej wyklucza uznanie jej za drogę publiczną. Drogi te nie są ogólnodostępne, a właściciel może egzekwować, kto z nich korzysta.
Przepisy (11)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.g.n. art. 98 § ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Dotyczy wyłącznie dróg publicznych, nie dróg wewnętrznych prywatnych.
u.g.n. art. 98 § ust. 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Prawo do odszkodowania powstaje, gdy decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna, a działki przeznaczone pod drogi publiczne przechodzą z mocy prawa na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządowych.
Pomocnicze
u.g.n. art. 93 § ust. 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Podział nieruchomości nie jest dopuszczalny, jeżeli projektowane do wydzielenia działki gruntu nie mają dostępu do drogi publicznej, co może być zapewnione przez wydzielenie drogi wewnętrznej.
u.g.n. art. 99
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Jeżeli zapewnienie dostępu do drogi publicznej ma polegać na ustanowieniu służebności, podziału dokonuje się pod warunkiem, że przy zbywaniu działek zostaną one ustanowione.
u.g.n. art. 129 § ust. 5 pkt 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Starosta wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu, gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie. Przepis ma charakter procesowy.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 105 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej umarza postępowanie, gdy stało się ono z jakiejkolwiek przyczyny bezprzedmiotowe.
u.p.z.p. art. 14 § ust. 8
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Organ jest związany zapisami planu miejscowego, który jest aktem prawa miejscowego.
u.p.z.p. art. 61 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Wymóg zapewnienia dostępu do drogi publicznej dla każdej nieruchomości.
k.c. art. 145 § § 1
Kodeks cywilny
Wymóg zapewnienia dostępu do drogi publicznej dla nieruchomości.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Działki gruntu wydzielone pod drogi wewnętrzne prywatne nie przechodzą z mocy prawa na własność gminy na podstawie art. 98 ust. 1 i 3 ugn. • Charakter działek jako dróg wewnętrznych prywatnych wynika z decyzji podziałowej i planu zagospodarowania przestrzennego. • Właściciel nadal pozostaje właścicielem działek w księdze wieczystej, a przejście własności na gminę wymaga postępowania przed sądem powszechnym. • Ustanowienie służebności gruntowych na działkach wyklucza ich uznanie za drogi publiczne.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia przepisów postępowania (art. 134 § 1 ppsa, art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 i 80 kpa, art. 1 pkt 1 kpa, art. 151 ppsa) poprzez wybiórczą ocenę materiału dowodowego. • Zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 129 ust. 5 pkt 3 ugn w zw. z art. 21 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 1 Protokołu nr 1 ETPC) poprzez niewłaściwe zastosowanie lub błędną wykładnię. • Argument, że drogi dojazdowe były wydzielone tylko dla właściciela w sytuacji, gdy drogi te są połączone i wchodzą w sieć dróg ogólnodostępnych. • Argument, że art. 129 ust. 5 pkt 3 ugn powinien być podstawą do orzekania w przedmiocie ustalenia odszkodowania za działki będące drogami wewnętrznymi o charakterze prywatnym.
Godne uwagi sformułowania
Skoro z decyzji podziałowej nie wynika, że działka gruntu została wydzielona pod drogę publiczną nie jest możliwe zastosowanie art. 98 ugn. • Dopóki w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości nie zostanie ujawniona gmina jak właściciel dopóty skarżący nie mogą skutecznie domagać się odszkodowania za utratę prawa własności. • Oczywistym przecież jest, że droga publiczna ma charakter ogólnodostępny i nie potrzeba na niej ustanawiania służebności gruntowych dla nieruchomości przyległych. • Sam fakt ustanowienia na drodze służebności gruntowej wyklucza uznanie jej za drogę publiczną.
Skład orzekający
Anna Falkiewicz-Kluj
sprawozdawca
Gabriela Nowak
przewodniczący
Joanna Skiba
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przejmowania gruntów pod drogi publiczne w kontekście dróg wewnętrznych prywatnych oraz rozgraniczenie kognicji sądów administracyjnych i powszechnych w sprawach własnościowych."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z decyzją podziałową i planem zagospodarowania przestrzennego. Interpretacja przepisów o drogach publicznych może być odmienna w innych kontekstach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa wyjaśnia istotne rozróżnienie między drogami publicznymi a wewnętrznymi prywatnymi w kontekście odszkodowań, co jest kluczowe dla prawników zajmujących się nieruchomościami i prawem administracyjnym.
“Droga wewnętrzna prywatna czy publiczna? Kiedy przysługuje odszkodowanie za przejęty grunt.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.