I SA/Sz 433/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi E. i M. Spółki z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w sprawie kosztów egzekucyjnych. Organ egzekucyjny prowadził postępowanie wobec spółki w celu ściągnięcia zaległości z tytułu podatku VAT za grudzień 2023 r. Po zajęciu rachunków bankowych spółki, bank przekazał kwotę pokrywającą należność. Następnie organ egzekucyjny wydał postanowienie o kosztach egzekucyjnych w kwocie 40 000 zł. Spółka wniosła zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących opłat egzekucyjnych, w tym art. 64 § 4 i § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), Konstytucji RP oraz przepisów KPA. Spółka argumentowała, że opłata była nieuzasadniona wielkością i czasochłonnością czynności organu, a także że sama dokonała zapłaty należności przed wydaniem postanowienia o kosztach. Organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, wskazując, że do sprawy zastosowanie mają przepisy u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym od 20 lutego 2021 r., które wprowadzają nowy system naliczania kosztów egzekucyjnych. Sąd administracyjny oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 64 § 4 u.p.e.a., opłata egzekucyjna wynosi 10% wyegzekwowanych środków, nie więcej niż 40 000 zł, i nie podlega miarkowaniu w oparciu o kryteria takie jak czasochłonność. Sąd uznał, że wpłata dokonana przez spółkę po zajęciu rachunku bankowego nie była dobrowolna w rozumieniu art. 64 § 5 u.p.e.a., a zatem organ prawidłowo naliczył opłatę egzekucyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących kosztów egzekucyjnych w administracji po zmianach z 2021 r., w szczególności brak możliwości miarkowania opłaty egzekucyjnej i definicja dobrowolnej wpłaty.
Dotyczy spraw, w których tytuł wykonawczy został wystawiony po 12.02.2024 r. i zastosowanie mają przepisy po nowelizacji z 2021 r.
Zagadnienia prawne (2)
Czy opłata egzekucyjna w wysokości 40 000 zł, naliczona na podstawie art. 64 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jest uzasadniona, jeśli spółka dokonała wpłaty należności po zajęciu rachunku bankowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, opłata egzekucyjna została naliczona prawidłowo, ponieważ wpłata dokonana po zajęciu rachunku bankowego nie jest traktowana jako dobrowolna zapłata w rozumieniu art. 64 § 5 u.p.e.a., a wysokość opłaty zgodnie z art. 64 § 4 u.p.e.a. nie podlega miarkowaniu w oparciu o kryteria czasochłonności czy stopnia skomplikowania czynności organu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zastosowanie mają przepisy obowiązujące od 2021 r., które wprowadzają opłatę egzekucyjną w wysokości 10% wyegzekwowanych środków, nie więcej niż 40 000 zł. Wpłata dokonana przez spółkę po zajęciu rachunku bankowego nie była dobrowolna, a zatem nie można było zastosować niższego progu opłaty (5% do 20 000 zł). Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, które potwierdza brak możliwości miarkowania opłaty egzekucyjnej.
Czy obciążenie spółki maksymalną opłatą egzekucyjną w wysokości 40 000 zł narusza zasady konstytucyjne dotyczące proporcjonalności i dysproporcji obciążeń?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, obciążenie spółki maksymalną opłatą egzekucyjną nie narusza zasad konstytucyjnych, ponieważ przepisy wprowadzające górny limit opłaty zostały dostosowane do wytycznych Trybunału Konstytucyjnego i zapewniają ochronę przed nadmiernym obciążeniem.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że aktualne brzmienie art. 64 § 4 u.p.e.a. realizuje wytyczne Trybunału Konstytucyjnego, ustalając wysokość opłaty egzekucyjnej w sposób mieszany (procentowy z górnym limitem kwotowym), co zapewnia ochronę przed nadmiernym obciążeniem dłużników i eliminuje potrzebę miarkowania kosztów w oparciu o nieprecyzyjne kryteria.
Przepisy (21)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi.
u.p.e.a. art. 64 § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy opłaty egzekucyjnej za zajęcie wierzytelności pieniężnych.
u.p.e.a. art. 64 § par. 4-6
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Reguluje wysokość opłaty egzekucyjnej i jej maksymalną kwotę.
u.p.e.a. art. 64 § § 4
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Określa wysokość opłaty egzekucyjnej (10% wyegzekwowanych środków, max 40 000 zł).
u.p.e.a. art. 64 § § 5
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Określa wysokość opłaty egzekucyjnej w przypadku dobrowolnej zapłaty (5% środków, max 20 000 zł).
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 2 i pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a, lit. b oraz lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia postanowienia.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.
p.p.s.a. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skład sądu w trybie uproszczonym.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego.
Konstytucja RP art. 217
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zakres regulacji przez ustawę i rozporządzenie.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów.
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada przekonywania.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada przekonywania.
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi uzasadnienia decyzji.
k.p.a. art. 18
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Stosowanie przepisów KPA do postępowania egzekucyjnego.
ustawa nowelizująca art. 1
Ustawa z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw
Wejście w życie nowych przepisów dotyczących kosztów egzekucyjnych.
ustawa nowelizująca art. 15 § zdanie pierwsze
Ustawa z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw
Data wejścia w życie ustawy nowelizującej.
Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie informacji przekazywanych organowi egzekucyjnemu przez dłużnika zajętej wierzytelności art. 2 § ust. 3
Informacja o realizacji zajęcia przez bank (skrót 'RZ').
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie przepisów o kosztach egzekucyjnych w brzmieniu obowiązującym od 20.02.2021 r. • Wpłata dokonana po zajęciu rachunku bankowego nie jest dobrowolna w rozumieniu art. 64 § 5 u.p.e.a. • Opłata egzekucyjna w wysokości 10% (max 40 000 zł) jest zgodna z prawem i nie podlega miarkowaniu. • Organy prawidłowo zebrały materiał dowodowy i zastosowały przepisy prawa.
Odrzucone argumenty
Opłata egzekucyjna w wysokości 40 000 zł jest nieuzasadniona wielkością, czasochłonnością i stopniem skomplikowania czynności organu. • Obciążenie maksymalną opłatą egzekucyjną jest w rażącej dysproporcji do podjętych czynności. • Spółka dokonała dobrowolnego uiszczenia kwoty będącej przedmiotem egzekucji w trakcie postępowania. • Naruszenie przepisów KPA (zasady praworządności, przekonywania, dowodzenia, uzasadnienia).
Godne uwagi sformułowania
nie ma uzasadnienia w stanie prawnym obowiązującym od 20 lutego 2021 r. • brak konieczności miarkowania kosztów egzekucyjnych w oparciu o bliżej nieokreślone kryteria. • nie mogła swobodnie dysponować środkami zgromadzonymi na zajętym rachunku. • nie budzi wątpliwości, iż ww. kwota została przekazana na konto organu egzekucyjnego wyłącznie wskutek dokonanej przez ten organ czynności egzekucyjnej, a nie w wyniku dobrowolnego działania Spółki.
Skład orzekający
Katarzyna Sokołowska
przewodniczący
Wiesław Drabik
sprawozdawca
Krzysztof Szydłowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kosztów egzekucyjnych w administracji po zmianach z 2021 r., w szczególności brak możliwości miarkowania opłaty egzekucyjnej i definicja dobrowolnej wpłaty."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których tytuł wykonawczy został wystawiony po 12.02.2024 r. i zastosowanie mają przepisy po nowelizacji z 2021 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania egzekucyjnego – kosztów, które mogą być znaczące. Interpretacja przepisów po nowelizacji jest kluczowa dla przedsiębiorców i organów egzekucyjnych.
“Czy 40 000 zł kosztów egzekucyjnych to zawsze za dużo? WSA wyjaśnia, kiedy wpłata po zajęciu rachunku nie jest dobrowolna.”
Dane finansowe
WPS: 40 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.