Orzeczenie · 2025-02-27

I SA/Sz 433/24

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Miejsce
Szczecin
Data
2025-02-27
NSAAdministracyjneWysokawsa
koszty egzekucyjnepostępowanie egzekucyjneopłata egzekucyjnaustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracjiWSAskargapodatek VATzajęcie rachunku bankowegodobrowolna wpłata

Sprawa dotyczyła skargi E. i M. Spółki z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w sprawie kosztów egzekucyjnych. Organ egzekucyjny prowadził postępowanie wobec spółki w celu ściągnięcia zaległości z tytułu podatku VAT za grudzień 2023 r. Po zajęciu rachunków bankowych spółki, bank przekazał kwotę pokrywającą należność. Następnie organ egzekucyjny wydał postanowienie o kosztach egzekucyjnych w kwocie 40 000 zł. Spółka wniosła zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących opłat egzekucyjnych, w tym art. 64 § 4 i § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), Konstytucji RP oraz przepisów KPA. Spółka argumentowała, że opłata była nieuzasadniona wielkością i czasochłonnością czynności organu, a także że sama dokonała zapłaty należności przed wydaniem postanowienia o kosztach. Organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, wskazując, że do sprawy zastosowanie mają przepisy u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym od 20 lutego 2021 r., które wprowadzają nowy system naliczania kosztów egzekucyjnych. Sąd administracyjny oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 64 § 4 u.p.e.a., opłata egzekucyjna wynosi 10% wyegzekwowanych środków, nie więcej niż 40 000 zł, i nie podlega miarkowaniu w oparciu o kryteria takie jak czasochłonność. Sąd uznał, że wpłata dokonana przez spółkę po zajęciu rachunku bankowego nie była dobrowolna w rozumieniu art. 64 § 5 u.p.e.a., a zatem organ prawidłowo naliczył opłatę egzekucyjną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących kosztów egzekucyjnych w administracji po zmianach z 2021 r., w szczególności brak możliwości miarkowania opłaty egzekucyjnej i definicja dobrowolnej wpłaty.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy spraw, w których tytuł wykonawczy został wystawiony po 12.02.2024 r. i zastosowanie mają przepisy po nowelizacji z 2021 r.

Zagadnienia prawne (2)

Czy opłata egzekucyjna w wysokości 40 000 zł, naliczona na podstawie art. 64 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jest uzasadniona, jeśli spółka dokonała wpłaty należności po zajęciu rachunku bankowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, opłata egzekucyjna została naliczona prawidłowo, ponieważ wpłata dokonana po zajęciu rachunku bankowego nie jest traktowana jako dobrowolna zapłata w rozumieniu art. 64 § 5 u.p.e.a., a wysokość opłaty zgodnie z art. 64 § 4 u.p.e.a. nie podlega miarkowaniu w oparciu o kryteria czasochłonności czy stopnia skomplikowania czynności organu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zastosowanie mają przepisy obowiązujące od 2021 r., które wprowadzają opłatę egzekucyjną w wysokości 10% wyegzekwowanych środków, nie więcej niż 40 000 zł. Wpłata dokonana przez spółkę po zajęciu rachunku bankowego nie była dobrowolna, a zatem nie można było zastosować niższego progu opłaty (5% do 20 000 zł). Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, które potwierdza brak możliwości miarkowania opłaty egzekucyjnej.

Czy obciążenie spółki maksymalną opłatą egzekucyjną w wysokości 40 000 zł narusza zasady konstytucyjne dotyczące proporcjonalności i dysproporcji obciążeń?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, obciążenie spółki maksymalną opłatą egzekucyjną nie narusza zasad konstytucyjnych, ponieważ przepisy wprowadzające górny limit opłaty zostały dostosowane do wytycznych Trybunału Konstytucyjnego i zapewniają ochronę przed nadmiernym obciążeniem.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że aktualne brzmienie art. 64 § 4 u.p.e.a. realizuje wytyczne Trybunału Konstytucyjnego, ustalając wysokość opłaty egzekucyjnej w sposób mieszany (procentowy z górnym limitem kwotowym), co zapewnia ochronę przed nadmiernym obciążeniem dłużników i eliminuje potrzebę miarkowania kosztów w oparciu o nieprecyzyjne kryteria.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną.

Przepisy (21)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi.

u.p.e.a. art. 64 § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dotyczy opłaty egzekucyjnej za zajęcie wierzytelności pieniężnych.

u.p.e.a. art. 64 § par. 4-6

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Reguluje wysokość opłaty egzekucyjnej i jej maksymalną kwotę.

u.p.e.a. art. 64 § § 4

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Określa wysokość opłaty egzekucyjnej (10% wyegzekwowanych środków, max 40 000 zł).

u.p.e.a. art. 64 § § 5

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Określa wysokość opłaty egzekucyjnej w przypadku dobrowolnej zapłaty (5% środków, max 20 000 zł).

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 2 i pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a, lit. b oraz lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia postanowienia.

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.

p.p.s.a. art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skład sądu w trybie uproszczonym.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego.

Konstytucja RP art. 217

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zakres regulacji przez ustawę i rozporządzenie.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów.

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada przekonywania.

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada przekonywania.

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi uzasadnienia decyzji.

k.p.a. art. 18

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Stosowanie przepisów KPA do postępowania egzekucyjnego.

ustawa nowelizująca art. 1

Ustawa z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw

Wejście w życie nowych przepisów dotyczących kosztów egzekucyjnych.

ustawa nowelizująca art. 15 § zdanie pierwsze

Ustawa z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw

Data wejścia w życie ustawy nowelizującej.

Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie informacji przekazywanych organowi egzekucyjnemu przez dłużnika zajętej wierzytelności art. 2 § ust. 3

Informacja o realizacji zajęcia przez bank (skrót 'RZ').

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie przepisów o kosztach egzekucyjnych w brzmieniu obowiązującym od 20.02.2021 r. • Wpłata dokonana po zajęciu rachunku bankowego nie jest dobrowolna w rozumieniu art. 64 § 5 u.p.e.a. • Opłata egzekucyjna w wysokości 10% (max 40 000 zł) jest zgodna z prawem i nie podlega miarkowaniu. • Organy prawidłowo zebrały materiał dowodowy i zastosowały przepisy prawa.

Odrzucone argumenty

Opłata egzekucyjna w wysokości 40 000 zł jest nieuzasadniona wielkością, czasochłonnością i stopniem skomplikowania czynności organu. • Obciążenie maksymalną opłatą egzekucyjną jest w rażącej dysproporcji do podjętych czynności. • Spółka dokonała dobrowolnego uiszczenia kwoty będącej przedmiotem egzekucji w trakcie postępowania. • Naruszenie przepisów KPA (zasady praworządności, przekonywania, dowodzenia, uzasadnienia).

Godne uwagi sformułowania

nie ma uzasadnienia w stanie prawnym obowiązującym od 20 lutego 2021 r. • brak konieczności miarkowania kosztów egzekucyjnych w oparciu o bliżej nieokreślone kryteria. • nie mogła swobodnie dysponować środkami zgromadzonymi na zajętym rachunku. • nie budzi wątpliwości, iż ww. kwota została przekazana na konto organu egzekucyjnego wyłącznie wskutek dokonanej przez ten organ czynności egzekucyjnej, a nie w wyniku dobrowolnego działania Spółki.

Skład orzekający

Katarzyna Sokołowska

przewodniczący

Wiesław Drabik

sprawozdawca

Krzysztof Szydłowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kosztów egzekucyjnych w administracji po zmianach z 2021 r., w szczególności brak możliwości miarkowania opłaty egzekucyjnej i definicja dobrowolnej wpłaty."

Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których tytuł wykonawczy został wystawiony po 12.02.2024 r. i zastosowanie mają przepisy po nowelizacji z 2021 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania egzekucyjnego – kosztów, które mogą być znaczące. Interpretacja przepisów po nowelizacji jest kluczowa dla przedsiębiorców i organów egzekucyjnych.

Czy 40 000 zł kosztów egzekucyjnych to zawsze za dużo? WSA wyjaśnia, kiedy wpłata po zajęciu rachunku nie jest dobrowolna.

Dane finansowe

WPS: 40 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst