Orzeczenie · 2018-08-08

I SA/Sz 419/18Uchylenie kosztów egzekucyjnych WSA szczecin 2

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Miejsce
Szczecin
Data
2018-08-08
NSAPodatkoweWysokawsa
koszty egzekucyjneopłaty egzekucyjneustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracjiTrybunał Konstytucyjnysądowa kontrolazasada legalnościzasada prawdy obiektywnejzasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść stronyprawo procesowe administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał skargę K. Spółki z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. określające koszty egzekucyjne w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym zaległości podatkowych. Spółka zarzuciła organom naruszenie przepisów dotyczących kosztów egzekucyjnych, w szczególności art. 64 u.p.e.a., twierdząc, że naliczone opłaty były rażąco wysokie i nie miały związku z faktycznymi kosztami ani nakładem pracy organu. Sąd, działając w ramach związania oceną prawną wyrażoną w poprzednim wyroku z dnia 15.02.2018 r. (sygn. akt I SA/Sz 1001/17), stwierdził, że organy administracji nie zastosowały się do jego wskazań. W szczególności, organ odwoławczy nadal nie wykazał, jakie konkretne czynności egzekucyjne, jakie koszty i jaki nakład pracy legły u podstaw ustalenia wysokości kosztów egzekucyjnych. Sąd podkreślił, że choć wyrok Trybunału Konstytucyjnego (sygn. akt SK 31/14) wskazał na dopuszczalność stawek procentowych, to swoboda ustawodawcy nie jest nieograniczona i musi istnieć racjonalna zależność między wysokością opłat a czynnościami organów. W sytuacji braku interwencji ustawodawcy, organy powinny rozstrzygać wątpliwości interpretacyjne na korzyść strony (art. 7a K.p.a.) i ograniczać ustalanie kosztów do udokumentowanych wydatków. Ponieważ organ odwoławczy nie wykazał związku kosztów z rzeczywistymi nakładami pracy i stopniem skomplikowania czynności, a także nie zastosował zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji. O kosztach postępowania orzeczono na rzecz skarżącej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalanie kosztów egzekucyjnych w administracji, stosowanie się organów do wskazań sądu, interpretacja przepisów po wyrokach Trybunału Konstytucyjnego, zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku interwencji ustawodawcy po wyroku TK i stosowania stawek procentowych w kosztach egzekucyjnych. Wymaga szczegółowej analizy faktycznych kosztów i nakładu pracy organu.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wysokość kosztów egzekucyjnych określonych na podstawie stawek procentowych, w sytuacji braku interwencji ustawodawcy po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, jest zgodna z Konstytucją RP i czy organy administracji prawidłowo stosują się do wskazań sądu w zakresie miarkowania tych kosztów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organy administracji nie zastosowały się do wskazań sądu, nie wykazały związku kosztów z rzeczywistymi nakładami pracy i stopniem skomplikowania czynności, a także nie rozstrzygnęły wątpliwości interpretacyjnych na korzyść strony, co skutkowało uchyleniem postanowień.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy administracji nie wypełniły obowiązku zastosowania się do wiążącej oceny prawnej i wskazań sądu zawartych w poprzednim wyroku. Brak było szczegółowego wskazania, jakie konkretnie czynności, koszty i nakład pracy legły u podstaw ustalenia wysokości kosztów egzekucyjnych. Organ odwoławczy nadal opierał się na analogii do opłat za zajęcie nieruchomości, zamiast wykazać rzeczywiste koszty i zastosować zasadę rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony.

Czy organ egzekucyjny, ustalając koszty egzekucyjne, musi wykazać konkretne wydatki i nakład pracy, czy wystarczające jest stosowanie stawek procentowych zgodnie z przepisami, nawet jeśli nie zostały one dostosowane do wyroku Trybunału Konstytucyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Organ egzekucyjny musi wykazać związek kosztów z rzeczywistymi kosztami prowadzonego postępowania egzekucyjnego, stopniem skomplikowania czynności oraz nakładem pracy organu. Samo stosowanie stawek procentowych bez takiego uzasadnienia, zwłaszcza w kontekście wyroku TK, jest niewystarczające.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że wysokość kosztów egzekucyjnych musi pozostawać w racjonalnej zależności od czynności organów. Brak takiego powiązania uniemożliwia kontrolę sądową i może prowadzić do nadmiernego fiskalizmu państwa. Organy powinny wykazać rzeczywiste koszty i nakład pracy, a nie opierać się jedynie na przepisach, które zostały zakwestionowane przez Trybunał Konstytucyjny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego.

Przepisy (21)

Główne

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 64 § § 1 pkt 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 64 § § 6 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 64 § § 8

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

P.p.s.a. art. 153

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 170

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

K.p.a. art. 7

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 7a

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i § 2

Pomocnicze

K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 144

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.e.a. art. 64c § § 7

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

P.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 2 § ust. 1 pkt 1

K.p.a. art. 8

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 9

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 77

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nie zastosowały się do wiążącej oceny prawnej i wskazań sądu zawartych w wyroku z dnia 15.02.2018 r., sygn. akt I SA/Sz 1001/17. • Brak szczegółowego wskazania, jakie konkretnie czynności, koszty i nakład pracy organu egzekucyjnego legły u podstaw ustalenia wysokości kosztów egzekucyjnych. • Naruszenie zasady rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych na korzyść strony (art. 7a K.p.a.) w sytuacji braku pełnego unormowania spornej kwestii po wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Godne uwagi sformułowania

organy dopuściły się naruszenia przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy • brak takiego wskazania powoduje bowiem, że w istocie takie rozstrzygnięcie wymyka się spod kontroli sądowej • nie sposób bowiem poznać jakie czynności organu egzekucyjnego, jaki nakład pracy organu egzekucyjnego, legły u podstaw takiego ustalenia wysokości kosztów egzekucyjnych • wysokość kosztów egzekucyjnych, nie może pozostawać w oderwaniu od stopnia efektywności egzekucji, poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny oraz nakładu pracy organu • nieuzasadnione jest obciążenie opłatą za zajęcie innej wierzytelności w kwocie przekraczającej stawkę maksymalną • nie budzi wątpliwości konstytucyjnych dopuszczalność stosowania stawek stosunkowych (procentowych) • swoboda ustawodawcy określenia wysokości opłat nie jest jednak nieograniczona • problematyka wysokości opłat w egzekucji jest bowiem nierozerwalnie związana z zapewnieniem właściwej równowagi między interesem państwa [...] a ochroną podmiotów przed nadmiernym fiskalizmem państwa • istotne jest jednak zachowanie przez ustawodawcę racjonalnej zależności między wysokością opłat w egzekucji a czynnościami organów • w przeciwnym razie rola tych opłat sprowadza się do swoistej kary z tytułu niewykonania określonego obowiązku • zadaniem organu będzie w pierwszym rzędzie odpowiedź na pytanie, czy ustalone koszty egzekucyjne na podstawie stawek procentowych przystają do wzorców konstytucyjnych • nie…

Skład orzekający

Kazimierz Maczewski

przewodniczący

Joanna Wojciechowska

sędzia

Ewa Wojtysiak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie kosztów egzekucyjnych w administracji, stosowanie się organów do wskazań sądu, interpretacja przepisów po wyrokach Trybunału Konstytucyjnego, zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku interwencji ustawodawcy po wyroku TK i stosowania stawek procentowych w kosztach egzekucyjnych. Wymaga szczegółowej analizy faktycznych kosztów i nakładu pracy organu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak sądy egzekwują od organów administracji stosowanie się do ich wyroków i jak interpretują przepisy w obliczu luk prawnych po orzeczeniach Trybunału Konstytucyjnego, co jest istotne dla praktyków prawa.

Sąd każe urzędnikom udowodnić, skąd wzięły się koszty egzekucyjne – czy wystarczy procent od długu?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst