Orzeczenie · 2018-10-16

I SA/Rz 530/18Uchylenie postanowienia koszty postępowania egzekucyjnego 6

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Miejsce
Rzeszów
Data
2018-10-16
NSAAdministracyjneWysokawsa
postępowanie egzekucyjnekoszty egzekucyjneopłaty egzekucyjneustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracjiTrybunał Konstytucyjnyniekonstytucyjnośćsąd administracyjnyskarżącyorgan egzekucyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał sprawę ze skargi Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowo-Usługowego "A." sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczące wysokości kosztów postępowania egzekucyjnego. Sprawa wywodziła się z postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Organ egzekucyjny naliczył koszty w łącznej kwocie 19.766,85 zł, na które składały się opłata za zajęcie rachunku bankowego (5% należności głównej i odsetek) oraz opłata manipulacyjna (1% należności). Zobowiązany wniósł zażalenie, zarzucając rażące zawyżenie kosztów i naruszenie przepisów KPA oraz u.p.e.a., powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28.06.2016 r., sygn. akt SK 31/14. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uchylił postanowienie organu I instancji, ale orzekł o kosztach w kwocie 19.760,30 zł, częściowo uznając, że wydatki związane z zajęciem rachunku nie powinny być naliczane dwukrotnie. Sąd administracyjny uchylił jednak postanowienie Dyrektora, wskazując, że organy obu instancji nie odniosły się do kluczowego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który uznał przepisy dotyczące naliczania opłat egzekucyjnych za niezgodne z Konstytucją w zakresie braku określenia ich maksymalnej wysokości. Sąd podkreślił, że brak górnej granicy opłat prowadzi do zerwania związku między świadczeniem organu a wysokością opłat, czyniąc je sankcją pieniężną, a nie wynagrodzeniem za czynności. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego zasądzono na rzecz skarżącego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących kosztów postępowania egzekucyjnego w administracji w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy spraw, w których naliczono koszty egzekucyjne na podstawie przepisów uznanych za niekonstytucyjne w zakresie braku określenia ich maksymalnej wysokości.

Zagadnienia prawne (2)

Czy przepisy art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w zakresie w jakim nie określają maksymalnej wysokości opłat egzekucyjnych i opłaty manipulacyjnej, są zgodne z Konstytucją RP?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy te zostały uznane przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją w zakresie braku określenia maksymalnej wysokości opłat, co prowadzi do zerwania związku między świadczeniem organu a wysokością opłat i czyni je sankcją pieniężną.

Uzasadnienie

Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28.06.2016 r., sygn. akt SK 31/14, który stwierdził niekonstytucyjność przepisów u.p.e.a. w zakresie braku określenia maksymalnej wysokości opłat egzekucyjnych i manipulacyjnych. Sąd podkreślił, że organy nie uwzględniły tego wyroku, a brak górnej granicy opłat powoduje, że stają się one dodatkową sankcją pieniężną, a nie wynagrodzeniem za czynności organu.

Czy organy egzekucyjne prawidłowo ustaliły wysokość kosztów postępowania egzekucyjnego, uwzględniając orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organy nie odniosły się w sposób właściwy do wyroku Trybunału Konstytucyjnego i nie wykazały adekwatności ustalonych kosztów do nakładu pracy i skomplikowania czynności.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organy obu instancji nie wykazały, jakie konkretne czynności organu egzekucyjnego miały wpływ na powstanie kosztów w ustalonej wysokości, ani nie odniosły się do zagadnienia adekwatności tych kosztów w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Brak uzasadnienia wysokości kosztów w powiązaniu z nakładem pracy i stopniem skomplikowania czynności stanowił podstawę do uchylenia postanowienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w całości.

Przepisy (21)

Główne

u.p.e.a. art. 64 § § 1 pkt 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przepis uznany za niezgodny z Konstytucją w zakresie braku określenia maksymalnej wysokości opłaty za czynności egzekucyjne.

u.p.e.a. art. 64 § § 6

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przepis uznany za niezgodny z Konstytucją w zakresie braku określenia maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 64 § § 8

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przepis uznany za niezgodny z Konstytucją w zakresie braku możliwości obniżenia opłaty w razie umorzenia postępowania z uwagi na dobrowolną zapłatę.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada zakazu nadmiernej ingerencji.

Konstytucja RP art. 64 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 84

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 217

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 190 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne.

Konstytucja RP art. 190 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego wchodzą w życie z dniem ogłoszenia.

Konstytucja RP art. 190 § ust. 4

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją stanowi podstawę do wznowienia postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 u.p.e.a. poprzez ustalenie kosztów w rażącej wysokości, bez wykazania jakie koszty miały wpływ na ich powstanie. • Naruszenie przepisów art. 7 i 77 k.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia czynności niezbędnych do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego. • Niewłaściwe zastosowanie przepisów u.p.e.a. w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt SK 31/14.

Godne uwagi sformułowania

brak określenia górnej granicy opłat egzekucyjnych oraz opłaty manipulacyjnej powoduje, że w pewnych warunkach (w przypadku należności o znacznej wartości) następuje całkowite zerwanie związku między świadczeniem organu egzekucyjnego a wysokością ponoszonych za dokonanie tych czynności opłat. • Opłaty te nie są wtedy formą zryczałtowanego wynagrodzenia organu prowadzącego egzekucję za podejmowane czynności, ale z perspektywy dłużnika stają się jedynie dodatkową sankcją pieniężną. • brak określenia górnej granicy przedmiotowych opłat powoduje, że z punktu widzenia organu egzekucyjnego, stają się one formą dochodu nieuzasadnionego wielkością, czasochłonnością czy stopniem skomplikowania, podejmowanych czynności egzekucyjnych. W ujęciu materialnym są więc zbliżone do podatku.

Skład orzekający

Kazimierz Włoch

przewodniczący-sprawozdawca

Małgorzata Niedobylska

sędzia

Grzegorz Panek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kosztów postępowania egzekucyjnego w administracji w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których naliczono koszty egzekucyjne na podstawie przepisów uznanych za niekonstytucyjne w zakresie braku określenia ich maksymalnej wysokości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia konstytucyjności przepisów prawa administracyjnego, które ma bezpośrednie przełożenie na finanse obywateli i funkcjonowanie aparatu państwowego.

Czy koszty egzekucji administracyjnej mogą być nieograniczone? Sąd rozstrzyga w oparciu o wyrok Trybunału Konstytucyjnego.

Dane finansowe

WPS: 19 760,3 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst