Orzeczenie · 2026-02-05

I SA/Po 794/25Uchylenie decyzji podatkowej umorzenie postępowania

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Miejsce
Poznań
Data
2026-02-05
NSAPodatkoweWysokawsa
VATnadpłatazwrot podatkuprzedawnieniepostępowanie egzekucyjneOrdynacja podatkowasąd administracyjnyskarżącyorgan podatkowykoszty postępowania

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która umorzyła postępowanie w sprawie wniosku spółki J. sp. z o.o. o stwierdzenie nadpłaty i zwrot nienależnie zapłaconego podatku VAT. Spółka wniosła o zwrot kwoty 653.882,52 zł, która została wyegzekwowana w postępowaniu egzekucyjnym z nieruchomości, argumentując, że zobowiązania podatkowe objęte tytułami wykonawczymi uległy przedawnieniu. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił stwierdzenia nadpłaty, twierdząc, że skuteczne środki egzekucyjne przerwały bieg terminu przedawnienia, a wpłata po przedawnieniu nie stanowi nadpłaty. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie, uznając jednak, że zobowiązania podatkowe uległy przedawnieniu, a wpłata dokonana po tym terminie stanowi kwotę podlegającą zwrotowi. Sąd administracyjny uznał skargę spółki za zasadną. Sąd podkreślił, że wpłata dokonana po przedawnieniu zobowiązania podatkowego stanowi nienależnie zapłacony podatek w rozumieniu art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Sąd zinterpretował art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej w sposób funkcjonalny i systemowy, stwierdzając, że ograniczenie prawa do złożenia wniosku o zwrot nadpłaty po upływie terminu przedawnienia nie ma zastosowania, gdy sama wpłata nastąpiła już po przedawnieniu zobowiązania. W takiej sytuacji prawo do wniosku o zwrot nadpłaty nie mogło wygasnąć przed powstaniem nadpłaty. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych, nienależnej zapłaty podatku oraz prawa do zwrotu nadpłaty w sytuacji, gdy wpłata nastąpiła po terminie przedawnienia.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej w kontekście orzecznictwa sądów administracyjnych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy wpłata dokonana przez podatnika na poczet zobowiązania podatkowego, które uległo przedawnieniu, stanowi nadpłatę w rozumieniu Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wpłata dokonana po przedawnieniu zobowiązania podatkowego stanowi nienależnie zapłacony podatek (nadpłatę) w rozumieniu art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wpłata dokonana po przedawnieniu zobowiązania podatkowego, nawet jeśli nastąpiła w wyniku postępowania egzekucyjnego, jest nienależnie zapłaconym podatkiem. Sąd zinterpretował art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej w sposób funkcjonalny, stwierdzając, że ograniczenie prawa do złożenia wniosku o zwrot nadpłaty po upływie terminu przedawnienia nie ma zastosowania, gdy sama wpłata nastąpiła już po przedawnieniu.

Czy ograniczenie wynikające z art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej, dotyczące wygaśnięcia prawa do złożenia wniosku o zwrot nadpłaty po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, ma zastosowanie, gdy wpłata stanowiąca nadpłatę nastąpiła już po przedawnieniu zobowiązania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ograniczenie to nie ma zastosowania w sytuacji, gdy wpłata nastąpiła już po przedawnieniu zobowiązania podatkowego, ponieważ prawo do złożenia wniosku o zwrot nadpłaty nie mogło wygasnąć przed powstaniem samej nadpłaty.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wykładnia językowa art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej prowadziłaby do wniosków sprzecznych z zasadami logicznego rozumowania i celem regulacji, gdyby podatnik był pozbawiony prawa do zwrotu nienależnie zapłaconej kwoty tylko dlatego, że wpłata nastąpiła po przedawnieniu. Prawo do złożenia wniosku o zwrot nadpłaty nie może wygasnąć przed powstaniem nadpłaty.

Czy wyrok sądu administracyjnego dotyczący domniemanej niekonstytucyjności art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej wiąże organ podatkowy?

Odpowiedź sądu

Tak, organy administracji publicznej są związane oceną prawną wyrażoną przez sąd administracyjny, nawet jeśli mają wątpliwości interpretacyjne.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny podkreślił, że organy podatkowe nie mogą formułować ocen prawnych sprzecznych z poglądem wyrażonym przez sąd administracyjny w poprzednim orzeczeniu w tej samej sprawie, zgodnie z art. 153 P.p.s.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego.

Przepisy (15)

Główne

O.p. art. 72 § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Nienależna zapłata to dokonanie wpłaty mimo nieistnienia zobowiązania, zarówno dobrowolnie, jak i w drodze przymusu.

Pomocnicze

O.p. art. 59 § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części wskutek zapłaty.

O.p. art. 59 § 1 pkt 9

Ordynacja podatkowa

Zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części wskutek przedawnienia.

O.p. art. 70 § 8

Ordynacja podatkowa

Zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką przymusową lub zastawem skarbowym nie ulegają przedawnieniu (interpretacja kwestionowana przez sąd).

O.p. art. 79 § 2

Ordynacja podatkowa

Prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty oraz wniosku o zwrot nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, chyba że ustawy podatkowe przewidują inny tryb zwrotu podatku.

O.p. art. 74a

Ordynacja podatkowa

W przypadkach niewymienionych w art. 73 § 2 i art. 74 wysokość nadpłaty określa organ podatkowy.

O.p. art. 75 § 1

Ordynacja podatkowa

Podatnik kwestionujący zasadność pobrania podatku lub jego wysokość może złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty.

O.p. art. 75 § 3

Ordynacja podatkowa

Obowiązek złożenia skorygowanego zeznania (deklaracji) wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty.

O.p. art. 75 § 4

Ordynacja podatkowa

Zwrot nadpłaty bez wydawania decyzji stwierdzającej nadpłatę, jeśli korekta nie budzi wątpliwości.

u.p.e.a. art. 110c

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawa prawna do wszczęcia postępowania egzekucyjnego poprzez zajęcie nieruchomości.

p.p.s.a. art. 153

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Organy administracji publicznej są związane oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu administracji.

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Szczegółowe zasady zasądzania kosztów postępowania.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c)

Podstawa do ustalenia wysokości wynagrodzenia pełnomocnika procesowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wpłata dokonana po przedawnieniu zobowiązania podatkowego stanowi nienależnie zapłacony podatek (nadpłatę). • Ograniczenie z art. 79 § 2 Ordynacji podatkowej nie ma zastosowania, gdy wpłata nastąpiła po przedawnieniu zobowiązania.

Odrzucone argumenty

Skuteczne środki egzekucyjne przerwały bieg terminu przedawnienia. • Wpis po przedawnieniu nie stanowi nadpłaty. • Prawo do złożenia wniosku o zwrot nadpłaty wygasło z upływem terminu przedawnienia zobowiązania.

Godne uwagi sformułowania

wpłata dokonana po przedawnieniu zobowiązania podatkowego stanowi nienależnie zapłacony podatek • ograniczenie wynikające z art. 79 § 2 O.p. nie znajduje zastosowania do sytuacji, w której przesunięcie majątkowe ukierunkowane na doprowadzenie do wygaśnięcia zobowiązania podatkowego ma miejsce już po upływie terminu przedawnienia tego zobowiązania • prawo do złożenia wniosku o zwrot nadpłaty nie może wygasnąć wraz z upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, jeżeli do tego czasu prawo to w ogóle jeszcze nie powstało

Skład orzekający

Waldemar Inerowicz

przewodniczący

Katarzyna Wolna-Kubicka

członek

Michał Ilski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych, nienależnej zapłaty podatku oraz prawa do zwrotu nadpłaty w sytuacji, gdy wpłata nastąpiła po terminie przedawnienia."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej w kontekście orzecznictwa sądów administracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych i jakie konsekwencje niesie za sobą wpłata po tym terminie. Jest to istotne zagadnienie dla podatników i profesjonalistów.

“Zapłaciłeś podatek po terminie? Możesz go odzyskać! Sąd administracyjny wyjaśnia kluczowe zasady zwrotu nadpłaty.”

Dane finansowe

WPS: 653 882,52 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst