Orzeczenie · 2025-04-03

I SA/PO 24/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Miejsce
Poznań
Data
2025-04-03
NSApodatkoweŚredniawsa
egzekucja administracyjnazabezpieczeniepodatek od towarów i usługzarzut nieistnienia obowiązkuprzekształcenie zajęciaostateczna decyzjawstrzymanie wykonaniapostępowanie egzekucyjneprawo podatkowe

Sprawa dotyczyła skargi P. O. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 30 października 2024 r., utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o oddaleniu zarzutu nieistnienia obowiązku w sprawie egzekucji administracyjnej. Naczelnik pierwotnie określił skarżącemu przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego, co skutkowało zarządzeniem zabezpieczenia i zajęciem rachunku bankowego. Następnie, po wydaniu decyzji określającej wysokość zobowiązania, zajęcie zabezpieczające przekształciło się w egzekucyjne. Skarżący wniósł zarzut nieistnienia obowiązku, argumentując, że przekształcenie nastąpiło bezprawnie, gdyż wniesienie skargi do WSA powinno wstrzymać wykonanie decyzji. Organy administracji uznały, że decyzja była ostateczna, a jej wykonanie nie zostało wstrzymane, co uzasadniało przekształcenie zajęcia. WSA w Poznaniu oddalił skargę, stwierdzając, że decyzja Dyrektora z 20 lipca 2023 r. była ostateczna i jej wykonanie nie zostało wstrzymane, co zgodnie z art. 154 § 1 pkt 1 u.p.e.a. skutkowało skutecznym przekształceniem zajęcia zabezpieczającego w egzekucyjne. Sąd podkreślił, że wniesienie skargi do WSA nie wstrzymuje automatycznie wykonania decyzji, a w tym przypadku skarżący nie złożył wniosku o wstrzymanie wykonania. Zarzut nieistnienia obowiązku, oparty na art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a., dotyczy sytuacji, gdy obowiązek nigdy nie powstał, co nie miało miejsca w tej sprawie, gdyż istniała ostateczna decyzja określająca zobowiązanie podatkowe. Sąd uznał, że organy prawidłowo oceniły zarzut skarżącego jako bezzasadny.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących przekształcenia zajęcia zabezpieczającego w egzekucyjne oraz podstaw zarzutu nieistnienia obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym, zwłaszcza w kontekście braku wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji podatkowej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji przekształcenia zajęcia zabezpieczającego w egzekucyjne w kontekście postępowań podatkowych i braku wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji.

Zagadnienia prawne (3)

Czy przekształcenie zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne jest skuteczne, gdy skarżący wniósł skargę na decyzję podatkową, ale nie wystąpił o wstrzymanie jej wykonania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przekształcenie jest skuteczne, jeśli decyzja była ostateczna, a jej wykonanie nie zostało wstrzymane przez organ lub sąd.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wniesienie skargi do WSA nie wstrzymuje automatycznie wykonania decyzji podatkowej. Brak wniosku o wstrzymanie wykonania oznacza, że decyzja pozostaje wykonalna, a zajęcie zabezpieczające może przekształcić się w egzekucyjne zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Czy zarzut nieistnienia obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym może być oparty na twierdzeniu o bezprawnym przekształceniu zajęcia zabezpieczającego w egzekucyjne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut nieistnienia obowiązku dotyczy sytuacji, gdy obowiązek nigdy nie powstał lub wygasł. Bezprawne przekształcenie zajęcia nie jest samoistną podstawą do stwierdzenia nieistnienia obowiązku.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. dotyczy sytuacji, gdy obowiązek egzekwowany nigdy nie powstał. W przypadku, gdy istnieje ostateczna decyzja określająca zobowiązanie podatkowe, obowiązek istnieje, a zarzut nieistnienia obowiązku jest bezzasadny.

Czy wstrzymanie wykonania decyzji na podstawie art. 152 § 1 p.p.s.a. (po uwzględnieniu skargi) ma wpływ na wymagalność obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym?

Odpowiedź sądu

Wstrzymanie wykonania na podstawie art. 152 § 1 p.p.s.a. nie oznacza definitywnego ustania obowiązku, a jedynie czasowe zawieszenie jego egzekwowania do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że art. 152 § 1 p.p.s.a. zawiesza skutki prawne uchylonego aktu do czasu uprawomocnienia się wyroku, co może skutkować zawieszeniem postępowania egzekucyjnego, ale nie powoduje braku wymagalności obowiązku.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Sąd oddalił skargę skarżącego na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie oddalenia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej.

Przepisy (14)

Główne

u.p.e.a. art. 154 § 1 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zajęcie zabezpieczające przekształca się w zajęcie egzekucyjne z dniem wystawienia tytułu wykonawczego, jeśli nastąpiło nie później niż 2 miesiące od doręczenia ostatecznej decyzji lub innego orzeczenia podlegającego wykonaniu.

u.p.e.a. art. 33 § 2 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest nieistnienie obowiązku.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 154 § 5

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

W przypadku wniesienia skargi do WSA i wstrzymania wykonania decyzji, zajęcie zabezpieczające przekształca się w egzekucyjne z dniem wystawienia tytułu wykonawczego, pod warunkiem, że nastąpiło nie później niż 2 miesiące od doręczenia odpisu prawomocnego orzeczenia o oddaleniu, odrzuceniu skargi lub umorzeniu postępowania.

p.p.s.a. art. 61 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.

p.p.s.a. art. 61 § 2 pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Organ może wstrzymać wykonanie decyzji lub postanowienia na wniosek skarżącego lub z urzędu, chyba że zachodzą przesłanki nadania rygoru natychmiastowej wykonalności lub ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie.

p.p.s.a. art. 61 § 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

p.p.s.a. art. 152 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej.

O.p. art. 21 § 1 pkt 1

Ustawa Ordynacja podatkowa

Zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania.

O.p. art. 21 § 3

Ustawa Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy wydaje decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego, gdy podatnik nie zapłacił podatku, nie złożył deklaracji, wysokość zobowiązania jest inna niż wykazana lub zobowiązanie nie zostało wykazane.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.

k.p.a. art. 8 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie uczestników, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

Organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, aby doprowadzić do wykonania decyzji bez stosowania środków przymusu.

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać wskazanie faktów, dowodów i przyczyn odmowy wiarygodności innym dowodom; uzasadnienie prawne powinno wyjaśniać podstawę prawną decyzji.

u.p.e.a. art. 56 § 1 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zawieszenie postępowania egzekucyjnego może nastąpić w przypadku wstrzymania wykonania tytułu wykonawczego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja podatkowa była ostateczna i jej wykonanie nie zostało wstrzymane, co uzasadniało przekształcenie zajęcia zabezpieczającego w egzekucyjne. • Wniesienie skargi do WSA nie wstrzymuje automatycznie wykonania decyzji podatkowej. • Zarzut nieistnienia obowiązku dotyczy sytuacji, gdy obowiązek nigdy nie powstał, a nie sytuacji bezprawnego przekształcenia zajęcia.

Odrzucone argumenty

Przekształcenie zajęcia zabezpieczającego w egzekucyjne nastąpiło z naruszeniem prawa, ponieważ wniesienie skargi do WSA wstrzymało wykonanie decyzji. • Egzekucja przyniosłaby niepowetowane szkody w przypadku uchylenia decyzji.

Godne uwagi sformułowania

tylko ewentualne prawomocne uchylenie lub zmiana albo stwierdzenie nieważności decyzji będącej podstawą wystawionego tytułu wykonawczego mogłoby mieć wpływ na tok postępowania egzekucyjnego • Wstrzymanie wykonania aktu lub czynności na podstawie art. 152 § 1 p.p.s.a. 'zawiesza' więc skutki prawne uchylonego aktu, przez co wstrzymuje możliwość egzekwowania wymagalnego obowiązku do czasu uprawomocnienia się wyroku sądu administracyjnego. Przekłada się to na konieczność zawieszenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a., ale w żadnym razie nie oznacza braku wymagalności. Brak wymagalności obowiązku oznacza definitywne jego ustanie. Tylko w takim przypadku egzekucja jest bezprzedmiotowa.

Skład orzekający

Katarzyna Nikodem

przewodniczący

Michał Ilski

sprawozdawca

Barbara Rennert

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przekształcenia zajęcia zabezpieczającego w egzekucyjne oraz podstaw zarzutu nieistnienia obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym, zwłaszcza w kontekście braku wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji podatkowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przekształcenia zajęcia zabezpieczającego w egzekucyjne w kontekście postępowań podatkowych i braku wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania egzekucyjnego, jakim jest przekształcenie zajęcia zabezpieczającego w egzekucyjne i możliwość kwestionowania tego procesu. Jest to istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i podatkowym.

Kiedy zajęcie zabezpieczające staje się egzekucyjne? Kluczowe zasady i pułapki w postępowaniu administracyjnym.

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst