I SA/Ol 232/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem sprawy był sprzeciw M. B. od decyzji Dyrektora ARiMR, która uchyliła decyzję organu I instancji i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy uznał, że organ I instancji wydał decyzję z naruszeniem przepisów o właściwości, nie uwzględniając zmiany adresu strony w ewidencji producentów. Sąd administracyjny uznał sprzeciw za zasadny i uchylił decyzję kasatoryjną. Sąd wyjaśnił, że organ odwoławczy nie mógł zastosować art. 138 § 2 Kpa, ponieważ postępowanie zostało wszczęte z urzędu, a nie na wniosek strony. W przypadku wszczęcia postępowania z urzędu, stwierdzenie braku właściwości powinno skutkować umorzeniem postępowania, a nie przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia. Sąd podzielił ocenę organu odwoławczego co do naruszenia przepisów o właściwości przez organ I instancji, ale uznał, że sposób procedowania organu odwoławczego był błędny. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na podstawie przepisów K.p.s.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Kpa dotyczących decyzji kasatoryjnych (art. 138 § 2 Kpa) w kontekście postępowań wszczętych z urzędu oraz właściwości miejscowej organów w sprawach ARiMR.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ odwoławczy stosuje art. 138 § 2 Kpa w sprawie wszczętej z urzędu, a organ I instancji wydał decyzję z naruszeniem właściwości miejscowej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 Kpa, gdy postępowanie zostało wszczęte z urzędu, a organ pierwszej instancji wydał decyzję z naruszeniem przepisów o właściwości miejscowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy nie może zastosować art. 138 § 2 Kpa w sytuacji, gdy postępowanie zostało wszczęte z urzędu. W takim przypadku stwierdzenie braku właściwości powinno skutkować umorzeniem postępowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 138 § 2 Kpa dotyczy sytuacji, gdy organ pierwszej instancji wydał decyzję z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Jednakże, przepis ten nie może być stosowany, gdy postępowanie zostało wszczęte z urzędu. W takich przypadkach, stwierdzenie braku właściwości powinno skutkować umorzeniem postępowania na podstawie art. 105 § 1 Kpa lub uchyleniem decyzji i umorzeniem postępowania przez organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 in fine Kpa.
Jaka jest właściwość miejscowa organu w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Właściwość miejscową kierownika biura powiatowego Agencji ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby strony, zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 1 ustawy o Agencji oraz art. 65 ust. 2 ustawy o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej.
Uzasadnienie
Sąd podzielił ocenę organu odwoławczego, że decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, ponieważ nie uwzględniono zmiany adresu strony. Zgodnie z przepisami, właściwość miejscową ustala się według miejsca zamieszkania strony, a producent jest obowiązany zgłaszać zmiany danych.
Przepisy (14)
Główne
Kpa art. 138 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
ustawa o Agencji art. 29 § 1
Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Środki publiczne pochodzące z funduszy Unii Europejskiej oraz krajowe, przeznaczone na współfinansowanie lub finansowanie pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej, podlegają zwrotowi, jeżeli zostały pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości w wyniku naruszenia prawa lub regulaminu naboru wniosków.
ustawa o Agencji art. 29 § 2
Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Właściwym w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej z tych środków.
p.p.s.a. art. 151a § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uwzględnienie sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej następuje w razie stwierdzenia przez sąd naruszenia art. 138 § 2 Kpa.
Pomocnicze
Kpa art. 65 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Zawiadomienie o przekazaniu powinno zawierać uzasadnienie.
Kpa art. 105 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej umorzy postępowanie, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.
Kpa art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i wydać decyzję merytoryczną albo uchylając tę decyzję – umorzyć postępowanie pierwszej instancji, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
ustawa o ewidencji producentów art. 14 § 1
Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności
Producent jest obowiązany do zgłoszenia kierownikowi biura powiatowego Agencji każdej zmiany danych zawartych we wniosku o wpis producenta do ewidencji producentów, w terminie 14 dni od dnia zaistnienia zmiany.
Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 art. 65 § 2
Właściwość miejscową kierownika biura powiatowego Agencji ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby strony.
p.p.s.a. art. 3 § 2a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 Kpa.
p.p.s.a. art. 64e
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W sprawach sprzeciwów od decyzji kasatoryjnych sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji o której mowa w art. 138 § 2 Kpa.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Do kosztów postępowania zalicza się wpis.
p.p.s.a. art. 205 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd zasądza od strony przegrywającej na rzecz strony wygrywającej zwrot kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 64b § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wysokość kosztów postępowania w sprawach sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej obejmuje wpis.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy nieprawidłowo zastosował art. 138 § 2 Kpa, ponieważ postępowanie zostało wszczęte z urzędu, a nie na wniosek strony. • W przypadku wszczęcia postępowania z urzędu, stwierdzenie braku właściwości powinno skutkować umorzeniem postępowania, a nie przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Godne uwagi sformułowania
Uszło bowiem uwadze organu odwoławczego, że w kontrolowanej sprawie wszczęcie postępowania nastąpiło z urzędu... • W przepisie tym wyraźnie bowiem wskazano, że 'jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Zawiadomienie o przekazaniu powinno zawierać uzasadnienie'. • Przepis ten nie znajduje natomiast zastosowania w sprawach, w których tak jak w kontrolowanej sprawie, postępowanie zostało wszczęte z urzędu.
Skład orzekający
Przemysław Krzykowski
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Kpa dotyczących decyzji kasatoryjnych (art. 138 § 2 Kpa) w kontekście postępowań wszczętych z urzędu oraz właściwości miejscowej organów w sprawach ARiMR."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ odwoławczy stosuje art. 138 § 2 Kpa w sprawie wszczętej z urzędu, a organ I instancji wydał decyzję z naruszeniem właściwości miejscowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w postępowaniu administracyjnym, a mianowicie prawidłowego stosowania przepisów dotyczących decyzji kasatoryjnych i właściwości organów. Jest to istotne dla prawników procesualistów.
“Błąd organu odwoławczego w stosowaniu przepisów Kpa. Kiedy decyzja kasatoryjna jest niedopuszczalna?”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.