I SA/Kr 507/12Uchylenie postanowienia o kosztach egzekucyjnych ZUS 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie dotyczyła skargi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o obciążeniu ZUS kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 98.304,82 zł. Postępowanie egzekucyjne zostało umorzone z powodu jego bezskuteczności. Organy administracji argumentowały, że po umorzeniu postępowania egzekucyjnego koszty te nie mogą być ściągnięte od zobowiązanego i w związku z tym obciążają wierzyciela, zgodnie z art. 64c § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.). ZUS w swojej skardze zarzucił organom naruszenie przepisów KPA, w szczególności art. 7 i 77 § 1, poprzez zaniechanie całościowej analizy sprawy i pominięcie kluczowych aspektów, a także brak możliwości weryfikacji naliczonych kosztów. Strona skarżąca podnosiła, że zajęcia dokonywane przez organ egzekucyjny były nieskuteczne, a organ drugiej instancji nie rozpatrzył sprawy wszechstronnie. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że chociaż co do zasady prawidłowe jest obciążenie wierzyciela kosztami po umorzeniu postępowania egzekucyjnego, to organy obu instancji dopuściły się naruszenia przepisów postępowania. Głównym zarzutem było wadliwe uzasadnienie postanowień dotyczących kosztów. Sąd wskazał, że organ egzekucyjny nie przedstawił precyzyjnego wyliczenia kosztów, nie wykazał spełnienia zasad naliczania opłat egzekucyjnych zgodnie z art. 64 § 1, 7, 10 u.p.e.a., ani nie określił momentu powstania obowiązku uiszczenia opłat. Brak szczegółowego uzasadnienia uniemożliwiał weryfikację kosztów przez stronę skarżącą. Sąd podkreślił, że naruszenie art. 7 i 77 KPA (zasada prawdy obiektywnej i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego) mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu pierwszej instancji, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy przez Naczelnika Urzędu Skarbowego z uwzględnieniem wskazań sądu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie postanowień o kosztach egzekucyjnych, wymogi formalne i merytoryczne postępowania egzekucyjnego, obowiązki organu egzekucyjnego w zakresie ustalania i rozliczania kosztów.
Dotyczy specyficznej sytuacji obciążenia wierzyciela kosztami po umorzeniu postępowania egzekucyjnego z powodu bezskuteczności.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ egzekucyjny może obciążyć wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego po jego umorzeniu z powodu bezskuteczności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, co do zasady jest to prawidłowe stanowisko, jednakże postanowienie obciążające wierzyciela musi być prawidłowo uzasadnione.
Uzasadnienie
Sąd potwierdził, że umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu bezskuteczności uzasadnia obciążenie wierzyciela kosztami, ponieważ nie można ich już ściągnąć od zobowiązanego. Jednakże, samo postanowienie musi spełniać wymogi formalne i merytoryczne, w tym precyzyjne wyliczenie i uzasadnienie kosztów.
Czy postanowienie o obciążeniu wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego musi zawierać szczegółowe wyliczenie i uzasadnienie tych kosztów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienie musi zawierać precyzyjne wyliczenie kosztów, wskazanie podstawy ich naliczenia zgodnie z przepisami u.p.e.a. oraz uzasadnienie uwzględniające wszystkie istotne okoliczności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że samo przytoczenie przepisów i podanie łącznych kwot kosztów jest niewystarczające. Organ egzekucyjny ma obowiązek wykazać spełnienie zasad naliczania opłat, przedstawić wyliczenia dla poszczególnych czynności, a także wskazać moment powstania obowiązku uiszczenia opłat, zgodnie z przepisami KPA i u.p.e.a.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (17)
Główne
u.p.e.a. art. 64c § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Koszty egzekucyjne obciążają w pierwszej kolejności zobowiązanego, ale wierzyciel pokrywa je, jeżeli nie mogą być ściągnięte od zobowiązanego.
u.p.e.a. art. 64c § § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego.
K.p.a. art. 7
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej - organy podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
K.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
PPSA art. 3 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej z punktu widzenia legalności.
PPSA art. 145 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględnia skargę w razie naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 64c § § 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Koszty egzekucyjne nie obciążają zobowiązanego, gdy spowodowane zostały niezgodnym z prawem wszczęciem lub prowadzeniem postępowania egzekucyjnego.
u.p.e.a. art. 64c § § 7
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych organ egzekucyjny może wydać z urzędu jedynie wobec wierzyciela.
u.p.e.a. art. 64 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Określa zasady naliczania opłat egzekucyjnych.
u.p.e.a. art. 64 § § 7
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
W podstawie obliczenia opłaty uwzględnia się również odsetki.
u.p.e.a. art. 64 § § 9
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Określa moment powstania obowiązku uiszczenia poszczególnych opłat egzekucyjnych.
u.p.e.a. art. 64 § § 10
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Określa moment powstania obowiązku uiszczenia opłaty manipulacyjnej.
K.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Uzasadnienie rozstrzygnięcia powinno zawierać wskazanie podstawy prawnej, faktycznej i wyjaśnienie stanu faktycznego.
K.p.a. art. 15
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada dwuinstancyjności postępowania.
K.p.a. art. 138 § § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Rozstrzygnięcie organu odwoławczego.
PPSA art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania sądowego.
PPSA art. 205 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania sądowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wadliwość uzasadnienia postanowień o obciążeniu kosztami egzekucyjnymi. • Brak precyzyjnego wyliczenia i weryfikacji naliczonych kosztów. • Naruszenie przez organy przepisów KPA dotyczących wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrania materiału dowodowego.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów o braku możliwości ściągnięcia kosztów od zobowiązanego po umorzeniu postępowania egzekucyjnego (co do zasady uznana za prawidłową, ale nie uzasadniona w konkretnym przypadku).
Godne uwagi sformułowania
Sąd dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie. • Obowiązkiem organu egzekucyjnego było wskazanie w uzasadnieniu postanowienia wszystkich okoliczności istotnych nie tylko z punktu widzenia wysokości kosztów, ale też potwierdzających ich rodzaj (...) oraz zasadność ich naliczenia. • Nie wystarczy przytoczyć treść przepisu, jak to uczynił organ egzekucyjny w niniejszej sprawie. • Wskazane naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skład orzekający
Maja Chodacka
przewodniczący
Piotr Głowacki
sędzia
Stanisław Grzeszek
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie postanowień o kosztach egzekucyjnych, wymogi formalne i merytoryczne postępowania egzekucyjnego, obowiązki organu egzekucyjnego w zakresie ustalania i rozliczania kosztów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji obciążenia wierzyciela kosztami po umorzeniu postępowania egzekucyjnego z powodu bezskuteczności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe uzasadnienie decyzji administracyjnych, nawet w kwestiach proceduralnych jak koszty. Pokazuje też, że nawet instytucje takie jak ZUS mogą napotkać problemy z organami egzekucyjnymi.
“Wysokie koszty egzekucji ZUS uchylone przez sąd. Kluczowe jest precyzyjne uzasadnienie!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.