I SA/Kr 488/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi A. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 20 maja 2025 r., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. w części oddalającej zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej. Skarżący zarzucał m.in. brak doręczenia upomnienia, nieistnienie obowiązku zapłaty, brak wymagalności należności oraz wadliwość tytułu wykonawczego. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uchylił postanowienie organu pierwszej instancji w części dotyczącej zarzutów nie mieszczących się w katalogu ustawowym i umorzył postępowanie w tym zakresie, utrzymując w mocy rozstrzygnięcie oddalające zarzuty oparte na prawidłowych podstawach prawnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, oddalił skargę. Sąd wyjaśnił, że w postępowaniu egzekucyjnym w administracji obowiązuje zasada niekonkurencyjności środków zaskarżenia, a zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej (art. 33 u.p.e.a.) mają zamknięty katalog podstaw. Sąd uznał, że upomnienie zostało skutecznie doręczone, a późniejsze zmiany w wysokości zobowiązania lub odsetek nie skutkują koniecznością wysyłania ponownego upomnienia. Podkreślono, że wygaśnięcie decyzji ratalnej z mocy prawa powoduje natychmiastową wymagalność zaległości podatkowej wraz z odsetkami, co znalazło odzwierciedlenie w tytule wykonawczym. Zarzuty dotyczące nieistnienia obowiązku i braku wymagalności zostały uznane za niezasadne, podobnie jak zarzut dotyczący prowadzenia egzekucji w jednym dniu. Sąd stwierdził również, że zarzuty dotyczące decyzji ratalnych wykraczają poza zakres postępowania egzekucyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności w zakresie wymogów formalnych upomnienia, skutków wygaśnięcia decyzji ratalnej oraz zakresu kognicji sądu administracyjnego w sprawach egzekucyjnych.
Dotyczy specyfiki postępowania egzekucyjnego w administracji i zamkniętego katalogu zarzutów. Nie dotyczy bezpośrednio prawa materialnego podatkowego w zakresie merytorycznej oceny decyzji.
Zagadnienia prawne (4)
Czy brak doręczenia ponownego upomnienia po zmianie wysokości zobowiązania podatkowego lub odsetek za zwłokę stanowi podstawę do uwzględnienia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak jest przepisu nakładającego obowiązek ponownego wysyłania upomnienia w takiej sytuacji. Skuteczne doręczenie jednego upomnienia jest wystarczające.
Uzasadnienie
Celem upomnienia jest skłonienie do dobrowolnego wykonania obowiązku. Zasadą jest jednokrotne przypomnienie. Zmiana kwoty zobowiązania lub odsetek po wysłaniu upomnienia nie wymaga wysłania kolejnego upomnienia, gdyż nie istnieje taki obowiązek prawny.
Czy wygaśnięcie decyzji o rozłożeniu na raty zobowiązania podatkowego powoduje powstanie nowego zobowiązania podatkowego lub brak wymagalności poprzedniego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wygaśnięcie decyzji ratalnej powoduje odżycie natychmiastowej wymagalności całego zobowiązania podatkowego (zaległości podatkowej) w kwocie niespłaconej wraz z odsetkami, nie jest to nowe zobowiązanie.
Uzasadnienie
Wygaśnięcie decyzji ratalnej z mocy prawa (na podstawie art. 259 O.p. lub art. 67da O.p.) powoduje, że odżywa pierwotne zobowiązanie podatkowe (zaległość podatkowa) wraz z odsetkami. Nie jest to nowe zobowiązanie, a jedynie przywrócenie wymagalności istniejącego.
Czy zarzuty dotyczące wadliwości decyzji podatkowych lub błędnego zastosowania przepisów prawa podatkowego mogą być przedmiotem postępowania w sprawie zarzutów w egzekucji administracyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej mają zamknięty katalog podstaw (art. 33 u.p.e.a.) i nie obejmują kontroli merytorycznej decyzji podatkowych. Kwestie te podlegają rozstrzygnięciu w odrębnym postępowaniu podatkowym lub w ramach innych środków zaskarżenia.
Uzasadnienie
Postępowanie egzekucyjne w administracji ma na celu wykonanie obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego. Zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej mogą dotyczyć jedynie okoliczności wskazanych w art. 33 u.p.e.a. Kontrola prawidłowości decyzji podatkowych lub zastosowania prawa materialnego w postępowaniu podatkowym wykracza poza zakres kognicji sądu w postępowaniu egzekucyjnym.
Czy ustanowienie hipoteki na nieruchomości zabezpieczającej wierzytelność organu zwalnia z obowiązku prowadzenia egzekucji administracyjnej innymi środkami?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ustanowienie hipoteki nie jest środkiem egzekucyjnym, a jedynie zabezpieczeniem. Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewidują możliwości odstąpienia od wszczęcia lub zawieszenia postępowania egzekucyjnego z powodu istnienia zabezpieczenia.
Uzasadnienie
Hipoteka stanowi zabezpieczenie wierzytelności, a nie środek egzekucyjny. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewiduje zawieszenia egzekucji z tego powodu. Wybór środka egzekucyjnego należy do organu egzekucyjnego.
Przepisy (22)
Główne
u.p.e.a. art. 33 § § 1 i § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Katalog podstaw zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest zamknięty i obejmuje m.in. nieistnienie obowiązku, określenie obowiązku niezgodnie z prawem, błąd co do zobowiązanego, brak doręczenia upomnienia, wygaśnięcie obowiązku, brak wymagalności.
u.p.e.a. art. 15 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Egzekucja administracyjna może być wszczęta po przesłaniu pisemnego upomnienia, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte po upływie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Umożliwia rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naruszenie przepisów postępowania może stanowić podstawę uchylenia orzeczenia, jeśli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd oddala ją.
O.p. art. 21 § § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
Określa sposoby powstawania zobowiązań podatkowych (z mocy prawa lub z dniem doręczenia decyzji).
O.p. art. 51 § § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
Niezapłacony w terminie podatek staje się zaległością podatkową.
O.p. art. 53 § § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
Od zaległości podatkowych naliczane są odsetki za zwłokę.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 59
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego.
u.p.e.a. art. 54
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy skargi na czynność egzekucyjną.
u.p.e.a. art. 67a
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy rozkładania na raty zaległości podatkowej.
u.p.e.a. art. 259
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepis (w poprzednim brzmieniu) regulujący wygaśnięcie decyzji o rozłożeniu na raty.
u.p.e.a. art. 67da
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepis regulujący wygaśnięcie decyzji o rozłożeniu na raty.
O.p. art. 258 § § 1 pkt 3
Ustawa Ordynacja podatkowa
Dotyczy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji w przypadku niedopełnienia warunków ulg podatkowych.
O.p. art. 259
Ustawa Ordynacja podatkowa
Dotyczy wygaśnięcia decyzji o rozłożeniu na raty (w poprzednim brzmieniu).
O.p. art. 67a § § 1 pkt 2
Ustawa Ordynacja podatkowa
Dotyczy rozłożenia na raty zaległości podatkowej.
O.p. art. 67da
Ustawa Ordynacja podatkowa
Dotyczy wygaśnięcia decyzji o rozłożeniu na raty.
k.p.a. art. 8
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy obowiązku działania w sposób budzący zaufanie do organów państwa.
k.p.a. art. 9
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy obowiązku informowania stron o ich prawach i obowiązkach.
k.p.a. art. 64 § § 2
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy wezwania do wyjaśnienia wątpliwości.
k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 6
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy wymogów formalnych postanowienia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skuteczne doręczenie upomnienia mimo późniejszych zmian w kwocie zobowiązania. • Wygaśnięcie decyzji ratalnej powoduje natychmiastową wymagalność zaległości podatkowej. • Zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej muszą mieścić się w zamkniętym katalogu podstaw z art. 33 u.p.e.a. • Kwestie merytoryczne decyzji podatkowych nie podlegają kontroli w postępowaniu egzekucyjnym.
Odrzucone argumenty
Konieczność ponownego doręczenia upomnienia po zmianie kwoty zobowiązania. • Wadliwość tytułu wykonawczego z powodu braku decyzji o wygaśnięciu decyzji ratalnej. • Niewymagalność zobowiązania z powodu złożenia wniosku o rozłożenie na raty przed wydaniem decyzji. • Zbyt uciążliwy środek egzekucyjny (zajęcie rachunków) w sytuacji istnienia hipoteki na nieruchomości.
Godne uwagi sformułowania
Zarzuty te są fundamentalnym środkiem ochrony zobowiązanego przed niezgodnym z prawem wszczęciem i prowadzeniem egzekucji. • W postępowaniu egzekucyjnym w administracji obowiązuje zasada niekonkurencyjności środków zaskarżenia. • Zasadą jest, że upomnienie tylko jednokrotnie przypomina zobowiązanemu o powinności wykonania danego obowiązku pod rygorem jego przymusowego prawnego wyegzekwowania. • W ramach postępowania egzekucyjnego nie mogą być kontrolowane kwestie podlegające rozstrzygnięciu (rozstrzygnięte) w odrębnym postępowaniu podatkowym.
Skład orzekający
Borys Marasek
przewodniczący
Grzegorz Klimek
sprawozdawca
Jarosław Wiśniewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności w zakresie wymogów formalnych upomnienia, skutków wygaśnięcia decyzji ratalnej oraz zakresu kognicji sądu administracyjnego w sprawach egzekucyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania egzekucyjnego w administracji i zamkniętego katalogu zarzutów. Nie dotyczy bezpośrednio prawa materialnego podatkowego w zakresie merytorycznej oceny decyzji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w egzekucji administracyjnej, które mogą być problematyczne dla wielu podatników. Wyjaśnia kluczowe zasady dotyczące upomnień, decyzji ratalnych i zakresu kontroli sądowej.
“Egzekucja administracyjna: Kiedy upomnienie jest wystarczające, a kiedy potrzebne jest kolejne?”
Sektor
podatkowe
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.