Orzeczenie · 2020-07-23

I SA/Ke 27/20Umorzenie postępowania egzekucyjnego składki ZUS 2

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Miejsce
Kielce
Data
2020-07-23
NSAUbezpieczenia społeczneŚredniawsa
składki ZUSpostępowanie egzekucyjneumorzenie postępowaniaprzedawnienieupomnienietytuł wykonawczydecyzja ZUSubezpieczenia społeczneubezpieczenie zdrowotneFundusz Pracy

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach rozpoznał skargę W.C. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K., które utrzymało w mocy postanowienie o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez ZUS. Skarżący domagał się umorzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego zaległych składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i FGŚP za różne okresy, zarzucając m.in. brak doręczenia upomnień oraz przedawnienie należności. Sąd szczegółowo przeanalizował argumenty skarżącego, odnosząc się do przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) oraz ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (u.s.u.s.). W odniesieniu do składek za okres 01-03/2015 r., sąd stwierdził, że skarżącemu skutecznie doręczono upomnienia, co wyklucza podstawę do umorzenia postępowania na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. Ponadto, złożenie deklaracji rozliczeniowych przez skarżącego stanowiło podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego, bez konieczności wydawania odrębnej decyzji, zgodnie z art. 3a u.p.e.a. W kwestii składek za okres od 11/2012 r. do 1/2013 r., sąd uznał, że obowiązek ich zapłaty wynikał z ostatecznej decyzji ZUS, co zgodnie z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 października 2014 r., pozwalało na wszczęcie egzekucji bez uprzedniego doręczenia upomnienia. Sąd podkreślił, że decyzja ta stała się ostateczna po oddaleniu odwołania przez Sąd Okręgowy. Odnosząc się do zarzutu przedawnienia, sąd przyjął argumentację organu, że bieg terminu przedawnienia został zawieszony w związku z doręczeniem upomnień (dla składek z 2015 r.) oraz wydaniem ostatecznej decyzji (dla składek z lat 2012-2013), a następnie ponownym wystawieniem tytułów wykonawczych. Sąd uznał, że nie doszło do przedawnienia dochodzonych należności. Sąd odniósł się również do zarzutu milczącego załatwienia sprawy, wskazując, że część tytułów wykonawczych została przekazana do łącznego prowadzenia Naczelnikowi Urzędu Skarbowego, co wyłączało kompetencje organu ZUS do rozpoznania wniosku. Ponadto, postępowanie w sprawie skargi zostało zakończone w ustawowym terminie, a przepisy u.p.e.a. nie przewidują milczącego załatwienia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Podsumowując, sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i oddalił skargę.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku doręczenia upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym składek ZUS, zawieszenia biegu przedawnienia składek oraz zasad milczącego załatwienia sprawy w kontekście egzekucji administracyjnej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących składek ZUS i postępowania egzekucyjnego w administracji.

Zagadnienia prawne (4)

Czy brak doręczenia upomnienia stanowi podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli przepisy szczególne stanowią inaczej lub jeśli obowiązek wynika z deklaracji lub ostatecznej decyzji, a upomnienie nie jest wymagane.

Uzasadnienie

Sąd analizuje art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. i stwierdza, że w przypadku składek za 01-03/2015 r. upomnienia zostały doręczone, a dla składek z lat 2012-2013 obowiązek wynikał z ostatecznej decyzji, co zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów, pozwalało na wszczęcie egzekucji bez upomnienia.

Czy należności z tytułu składek ZUS uległy przedawnieniu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, bieg terminu przedawnienia został skutecznie zawieszony.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnia, że bieg przedawnienia został zawieszony od dnia doręczenia upomnień lub od dnia wydania ostatecznej decyzji ustalającej obowiązek zapłaty składek, a następnie od dnia wystawienia tytułów wykonawczych, zgodnie z art. 24 ust. 5b i 5f u.s.u.s.

Czy wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego mógł zostać załatwiony milcząco?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy u.p.e.a. nie przewidują milczącego załatwienia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Uzasadnienie

Sąd powołuje się na art. 122a § 1 k.p.a., który wymaga istnienia przepisu szczególnego zezwalającego na milczące załatwienie sprawy, a takich przepisów brak w u.p.e.a. w kontekście umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Czy organ egzekucyjny (ZUS) był właściwy do rozpoznania wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego w sytuacji zbiegu egzekucji i przekazania tytułów wykonawczych innemu organowi?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ, od którego egzekucję przejęto, traci uprawnienia do jej dalszego prowadzenia, w tym do rozpoznawania środków zaskarżenia.

Uzasadnienie

Sąd wskazuje na art. 63 u.p.e.a., zgodnie z którym organ egzekucyjny, który przejął egzekucję do łącznego prowadzenia, uzyskuje uprawnienia do stosowania środków egzekucyjnych, a organ, od którego egzekucję przejęto, jest pozbawiony możliwości jej dalszego prowadzenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę W.C. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Przepisy (12)

Główne

u.p.e.a. art. 59 § § 1 pkt 7

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Brak doręczenia upomnienia jako podstawa do umorzenia postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.

u.p.e.a. art. 15 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Wymóg przesłania pisemnego upomnienia przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.

u.p.e.a. art. 3a § § 1 pkt 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Egzekucja administracyjna składek na ubezpieczenie społeczne, które wynikają z deklaracji rozliczeniowej złożonej przez płatnika składek.

u.p.e.a. art. 3a § § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Warunki wszczęcia egzekucji bez uprzedniego doręczenia upomnienia, w tym gdy obowiązek wynika z deklaracji rozliczeniowej i został doręczony upomnienie.

u.s.u.s. art. 24 § ust. 5b

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Zawieszenie biegu terminu przedawnienia od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Za pierwszą czynność uznaje się wystosowanie upomnienia.

u.s.u.s. art. 24 § ust. 5f

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Zawieszenie biegu terminu przedawnienia od dnia wszczęcia postępowania do dnia, w którym decyzja ustalająca obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym, podstawę wymiaru składek lub obowiązek opłacania składek stała się prawomocna.

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 30 października 2014 r. art. § 2 § pkt 2

Egzekucja administracyjna może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia, gdy dotyczy należności pieniężnych, których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa, a wysokość tych należności została określona w ostatecznym orzeczeniu.

u.p.e.a. art. 63 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przejęcie egzekucji do łącznego prowadzenia przez inny organ egzekucyjny w przypadku zbiegu egzekucji.

Pomocnicze

k.p.a. art. 122a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Sprawa może być załatwiona milcząco, jeżeli przepis szczególny tak stanowi.

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych - kontrola działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

P.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola sądów administracyjnych obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez sąd w przypadku nieuwzględnienia skargi.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Brak doręczenia upomnień jako podstawa do umorzenia postępowania egzekucyjnego. • Przedawnienie dochodzonych należności. • Brak wydania decyzji w zakresie obowiązku składkowego. • Milczące załatwienie sprawy przez organ egzekucyjny. • Naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących wysłuchania stron i dostępu do dokumentów. • Naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących pouczeń w decyzjach/postanowieniach.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie egzekucyjne umarza się m.in. jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu (art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a.). • Bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego (art. 24 ust. 5b u.s.u.s.). • W przypadku wydania przez Zakład decyzji ustalającej obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym, podstawę wymiaru składek lub obowiązek opłacania składek na te ubezpieczenia, bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu od dnia wszczęcia postępowania do dnia, w którym decyzja stała się prawomocna (art. 24 ust. 5f u.s.u.s.). • Sprawa może być załatwiona milcząco, jeżeli przepis szczególny tak stanowi (art. 122a § 1 k.p.a.).

Skład orzekający

Magdalena Chraniuk-Stępniak

przewodniczący

Maria Grabowska

sędzia

Danuta Kuchta

sędzia (sprawozdawca)

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku doręczenia upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym składek ZUS, zawieszenia biegu przedawnienia składek oraz zasad milczącego załatwienia sprawy w kontekście egzekucji administracyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących składek ZUS i postępowania egzekucyjnego w administracji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy typowych zagadnień proceduralnych związanych z egzekucją składek ZUS, takich jak przedawnienie i doręczenie upomnień, co jest istotne dla prawników zajmujących się tą dziedziną.

Egzekucja składek ZUS: Kiedy przedawnienie nie działa, a upomnienie nie jest konieczne?

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst