Orzeczenie · 2026-06-17

I SA/Gl 214/26Odmowa umorzenia postępowania egzekucyjnego przedawnienie składki ZUS 10

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Miejsce
Gliwice
Data
2026-06-17
NSAUbezpieczenia społeczneWysokawsa
postępowanie egzekucyjneZUSskładkiprzedawnieniezawieszenie biegu terminutytuł wykonawczy WSAadministracja skarbowa

Przedmiotem skargi była odmowa umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B. wobec M.F. Skarżący wnosił o umorzenie postępowania, argumentując przedawnieniem dochodzonych należności z tytułu składek ZUS, które miały stać się wymagalne po upływie 5 lat od zawieszenia działalności gospodarczej. Organ nadzoru, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, utrzymał w mocy postanowienie o odmowie umorzenia, wskazując, że postępowanie zostało wszczęte przed nowelizacją przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) i stosuje się do niego przepisy dotychczasowe. Sąd administracyjny rozpatrujący skargę podzielił stanowisko organu. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, czy należności uległy przedawnieniu. Sąd odwołał się do art. 24 ust. 4 i 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (u.s.u.s.), który stanowi, że należności z tytułu składek przedawniają się po 5 latach od dnia wymagalności, jednak bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Sąd stwierdził, że doręczenie tytułów wykonawczych skarżącemu, które miało miejsce w latach 2017-2018, stanowiło pierwszą czynność egzekucyjną. Ponieważ postępowanie egzekucyjne nie zostało zakończone, bieg terminu przedawnienia został zawieszony i nadal trwa, co oznacza, że należności nie uległy przedawnieniu. W związku z tym, sąd oddalił skargę jako niezasadną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia składek ZUS w kontekście postępowań egzekucyjnych wszczętych przed nowelizacją przepisów oraz momentu rozpoczęcia zawieszenia biegu terminu przedawnienia.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją przepisów i specyficznych okoliczności sprawy (doręczenie tytułów wykonawczych).

Zagadnienia prawne (2)

Czy należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne uległy przedawnieniu, jeśli postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte przed nowelizacją przepisów i trwa nadal?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, należności nie uległy przedawnieniu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zastosowanie mają przepisy w brzmieniu sprzed nowelizacji ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z art. 24 ust. 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu od dnia podjęcia pierwszej czynności egzekucyjnej (doręczenie tytułu wykonawczego) do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Ponieważ postępowanie nie zostało zakończone, zawieszenie trwa, a należności nie są przedawnione.

Kiedy następuje wszczęcie postępowania egzekucyjnego w rozumieniu przepisów o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Wszczęcie postępowania egzekucyjnego następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 26 § 5 u.p.e.a. oraz orzecznictwo NSA, wskazując, że doręczenie tytułu wykonawczego jest czynnością inicjującą postępowanie egzekucyjne, która powoduje zawieszenie biegu terminu przedawnienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 16 grudnia 2025 r. utrzymujące w mocy postanowienie o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Przepisy (21)

Główne

u.p.e.a. art. 59 § 1 pkt 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Postępowanie egzekucyjne umarza się m.in. jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał.

u.s.u.s. art. 24 § 4

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne.

u.s.u.s. art. 24 § 5b

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Zawieszenie biegu terminu przedawnienia następuje od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.e.a. art. 17 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 33 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 33 § 2 pkt 2 lit. c

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 59 § 1 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 59 § 1a

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 79 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 79 § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 26 § 5

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 26 § 5 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 34 § 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Ustawa z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw art. 13 § 1

Do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.

Ustawa z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw art. 13

Do egzekucji ze świadczeń z ubezpieczeń społecznych wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 stycznia 2022 r. przepisy art. 24 ust. 2 i 5b ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym.

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Doręczenie tytułów wykonawczych stanowi pierwszą czynność egzekucyjną, która zawiesza bieg terminu przedawnienia. • Postępowanie egzekucyjne wszczęte przed nowelizacją przepisów podlega przepisom dotychczasowym. • Zawieszenie biegu terminu przedawnienia trwa do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.

Odrzucone argumenty

Należności z tytułu składek ZUS uległy przedawnieniu, ponieważ od daty zawieszenia działalności gospodarczej minęło 5 lat. • Czynnością zmierzającą do wyegzekwowania należności było zajęcie świadczenia emerytalnego z 22 sierpnia 2025 r., które nastąpiło po upływie terminu przedawnienia.

Godne uwagi sformułowania

zawieszenie biegu terminu przedawnienia może być dłuższe niż okres przedawnienia należności • podjęcie pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności • wszczęcie egzekucji administracyjnej oraz dokonanie zajęcia nie pozostają tożsame

Skład orzekający

Anna Tyszkiewicz-Ziętek

sprawozdawca

Dorota Kozłowska

członek

Katarzyna Stuła-Marcela

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia składek ZUS w kontekście postępowań egzekucyjnych wszczętych przed nowelizacją przepisów oraz momentu rozpoczęcia zawieszenia biegu terminu przedawnienia."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją przepisów i specyficznych okoliczności sprawy (doręczenie tytułów wykonawczych).

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu przedawnienia zobowiązań wobec ZUS i pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe ustalenie momentu wszczęcia postępowania egzekucyjnego dla biegu terminu przedawnienia.

Czy Twoje długi wobec ZUS są przedawnione? Kluczowa interpretacja sądu w sprawie zawieszenia biegu terminu!

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst