I SA/Gl 1517/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi L. Z. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) odrzucające zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżący podniósł szereg zarzutów, w tym nieistnienie obowiązku z uwagi na zaprzestanie działalności gospodarczej, niedopuszczalność egzekucji, przedawnienie zobowiązania oraz brak wskazania środków egzekucyjnych w tytule wykonawczym. ZUS w swoich postanowieniach odrzucił te zarzuty, argumentując m.in. istnienie obowiązku wynikające z prawomocnej decyzji oraz brak konieczności doręczenia upomnienia w określonych przypadkach. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, uchylił zaskarżone postanowienia ZUS. Sąd uznał, że organ nie wykazał w sposób dostateczny, czy i w jakim zakresie zaległe należności składkowe uległy przedawnieniu. Wskazano, że bieg terminu przedawnienia jest zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Jednakże, organ nie przedstawił indywidualnej analizy dla każdej składki, uwzględniającej datę wymagalności i okresy zawieszenia biegu przedawnienia. W związku z tym, sąd nakazał ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ, z uwzględnieniem powyższych uwag.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących przedawnienia składek na ubezpieczenia społeczne i procedury zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, w szczególności konieczność indywidualnej analizy biegu terminu przedawnienia.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z egzekucją składek ZUS i zarzutami w tym postępowaniu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ egzekucyjny prawidłowo ocenił kwestię przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, uwzględniając zawieszenie biegu terminu przedawnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie wyjaśnił w sposób dostateczny okoliczności wymagalności zaległych składek i daty upływu okresu przedawnienia w stosunku do każdej z nich, co narusza przepisy k.p.a.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organ nie przedstawił indywidualnej analizy dla każdej składki, uwzględniającej datę wymagalności i okresy zawieszenia biegu przedawnienia, co jest niezbędne do prawidłowej oceny, czy należności uległy przedawnieniu.
Czy w przypadku należności pieniężnych określonych w decyzji administracyjnej, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności lub która wynika z przepisów prawa, istnieje obowiązek doręczenia upomnienia przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego?
Odpowiedź sądu
Nie, w przypadku, gdy obowiązek uiszczenia należności powstał z mocy prawa, a jego wysokość została określona w orzeczeniu, organ nie ma obowiązku doręczenia upomnienia.
Uzasadnienie
Sąd potwierdził stanowisko organu, że w sytuacji, gdy należność wynika z prawomocnej decyzji administracyjnej, nie ma konieczności doręczania upomnienia przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Finansów.
Czy tytuł wykonawczy spełnia wymogi ustawowe, w szczególności czy zawiera wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych?
Odpowiedź sądu
Tak, tytuły wykonawcze zawierały pouczenie o stosowanych środkach egzekucyjnych.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że tytuły wykonawcze zawierały stosowne pouczenie dotyczące środków egzekucyjnych, co było zgodne z wymogami ustawowymi.
Przepisy (12)
Główne
u.p.e.a. art. 33 § 1 i 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepis statuuje prawo zobowiązanego do wniesienia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej.
u.p.e.a. art. 33 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawą zarzutu może być m.in. nieistnienie obowiązku, określenie obowiązku niezgodnie z treścią, błąd co do zobowiązanego, brak uprzedniego doręczenia upomnienia, wygaśnięcie obowiązku, brak wymagalności obowiązku.
u.s.u.s. art. 24 § 5b
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.
u.s.u.s. art. 24 § 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny uchyla decyzję lub postanowienie, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 34 § 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Na postanowienie w sprawie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej przysługuje zażalenie.
u.s.u.s. art. 83c § 1a
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Do postanowień wydanych przez ZUS jako wierzyciela na podstawie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, od których przysługuje zażalenie, stosuje się odpowiednio art. 83 ust. 4 u.s.u.s., z 7-dniowym terminem do wniesienia zażalenia.
u.p.e.a. art. 33 § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie.
u.p.e.a. art. 15 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zasada upomnienia - indywidualne zagrożenie zobowiązanemu zastosowania środków egzekucyjnych w przypadku dobrowolnego niewykonania obowiązku.
Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia § § 2 pkt 2
Określa przypadki, w których nie jest wymagane doręczenie upomnienia, m.in. gdy obowiązek uiszczenia należności powstał z mocy prawa, a jego wysokość została określona w orzeczeniu.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewystarczające wyjaśnienie przez organ kwestii przedawnienia należności składkowych, w tym brak indywidualnej analizy dla każdej składki, daty wymagalności i okresów zawieszenia biegu przedawnienia.
Odrzucone argumenty
Nieistnienie obowiązku w związku z zaprzestaniem prowadzenia działalności gospodarczej. • Niedopuszczalność egzekucji z uwagi na niewykazanie wysokości zobowiązania i brak uprzedniego doręczenia upomnienia. • Przedawnienie zobowiązania.
Godne uwagi sformułowania
organ nie wyjaśnił w sposób dostateczny okoliczności wymagalności zaległych składek • bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego • nie jest przy tym wystarczające zbiorcze przedstawienie ram czasowych w odniesieniu do wszystkich zaległości, skoro każda z należności ma odrębny termin wymagalności, a zatem i odrębny początek biegu terminu przedawnienia
Skład orzekający
Anna Tyszkiewicz-Ziętek
przewodniczący
Agata Ćwik-Bury
członek
Katarzyna Stuła-Marcela
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia składek na ubezpieczenia społeczne i procedury zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, w szczególności konieczność indywidualnej analizy biegu terminu przedawnienia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z egzekucją składek ZUS i zarzutami w tym postępowaniu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania egzekucyjnego, jakim jest przedawnienie należności, co jest istotne dla wielu zobowiązanych. Sąd wskazał na błędy proceduralne organu, co może być pouczające.
“Czy ZUS może egzekwować przedawnione składki? Sąd administracyjny wskazuje na błędy organu.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.