I SA/Gl 143/26Oddalenie skargi zwolnienie wierzytelnosci
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżąca A. B. zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odmawiające zwolnienia jej wynagrodzenia za pracę spod egzekucji administracyjnej prowadzonej przez ZUS. Skarżąca podnosiła, że egzekucja jest zbyt uciążliwa, kwestionowała istnienie i przedawnienie zadłużenia, powołując się na wcześniejsze decyzje ZUS i WSA wskazujące na brak zadłużenia. Wskazywała również na swoją trudną sytuację materialną, niskie wynagrodzenie i zależność od pomocy rodziny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę. Sąd wyjaśnił, że postępowanie o zwolnienie z egzekucji na podstawie art. 13 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie jest właściwe do badania zasadności samego zadłużenia, jego przedawnienia czy prawidłowości prowadzenia egzekucji. Instytucja ta opiera się na uznaniu administracyjnym i wymaga od zobowiązanego wykazania "ważnego interesu", który przeważa nad celem egzekucji, a także udowodnienia, że wierzyciel może zaspokoić się z innych składników majątkowych. Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała tych przesłanek, nie przedstawiła pełnej dokumentacji swojej sytuacji materialnej i nie wskazała innych składników majątkowych, z których mogłaby zostać zaspokojona wierzytelność. Podkreślono, że uciążliwość egzekucji sama w sobie nie jest wystarczającą podstawą do zwolnienia, a skarżąca nie wykazała dostatecznych starań w celu udowodnienia swojego ważnego interesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 13 u.p.e.a. w kontekście "ważnego interesu" zobowiązanego oraz zakresu badania sprawy w postępowaniu o zwolnienie z egzekucji.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zobowiązanego i jego argumentacji. Interpretacja "ważnego interesu" jest zawsze oceniana indywidualnie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wniosek o zwolnienie z egzekucji określonych składników majątkowych może być wykorzystany do kwestionowania zasadności lub przedawnienia egzekwowanych należności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie o zwolnienie z egzekucji na podstawie art. 13 u.p.e.a. nie służy do badania zasadności samego zadłużenia, jego przedawnienia czy prawidłowości prowadzenia egzekucji. Do tych celów służą inne środki prawne, takie jak zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej czy skarga na czynność egzekucyjną.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że instytucja zwolnienia z egzekucji ma na celu ochronę ważnego interesu zobowiązanego i wierzyciela, a nie korygowanie zakresu powinności publicznoprawnej. Kwestionowanie istnienia lub przedawnienia długu powinno odbywać się w odrębnych postępowaniach.
Jakie przesłanki muszą być spełnione, aby organ egzekucyjny mógł zwolnić składnik majątkowy z egzekucji na wniosek zobowiązanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Konieczne jest spełnienie dwóch przesłanek: złożenie wniosku przez zobowiązanego oraz istnienie "ważnego interesu" zobowiązanego, który przeważa nad celem egzekucji. Dodatkowo, zobowiązany musi wykazać, że możliwe jest zaspokojenie wierzyciela z innych składników majątkowych.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, wskazując, że "ważny interes" nie jest pojęciem subiektywnym, a zobowiązany ma obowiązek rzetelnie wykazać wszystkie istotne okoliczności. Zwolnienie z egzekucji jest formą uznania administracyjnego, a jego odmowa nie narusza prawa, jeśli organ prawidłowo oceni zebrany materiał dowodowy.
Czy uciążliwość egzekucji dla zobowiązanego stanowi wystarczającą podstawę do zwolnienia jego wynagrodzenia za pracę spod egzekucji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sama uciążliwość egzekucji nie jest samodzielną przesłanką do zwolnienia. Celem postępowania egzekucyjnego jest przymusowe zaspokojenie należności, co z natury jest dolegliwe. Zwolnienie z egzekucji jedynego skutecznego środka oznaczałoby działanie na szkodę wierzyciela.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że postępowanie egzekucyjne musi być skuteczne, a środki egzekucyjne stosowane w sposób przewidziany ustawą, ale jednocześnie jak najmniej uciążliwy. Jednakże, sama dolegliwość nie może prowadzić do bezskuteczności egzekucji.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (8)
Główne
u.p.e.a. art. 13 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny, na wniosek zobowiązanego i ze względu na jego ważny interes, może zwolnić z egzekucji określone składniki majątkowe. Instytucja ta opiera się na uznaniu administracyjnym i wymaga wykazania przez zobowiązanego ważnego interesu oraz możliwości zaspokojenia wierzyciela z innych składników majątkowych.
t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 268
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 151
Podstawa prawna do oddalenia skargi.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 33 § § 1 i § 2 pkt 1, 2a i 5
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawa do wniesienia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, np. nieistnienie obowiązku, określenie obowiązku niezgodnie z treścią, wygaśnięcie obowiązku.
u.p.e.a. art. 54 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawa do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną, np. naruszenie ustawy lub zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.
u.p.e.a. art. 59 § § 1 pkt 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawa do wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, np. z powodu niedopuszczalności egzekucji.
u.s.u.s. art. 24 § ust. 4
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Dotyczy przedawnienia należności składkowych, gdzie upomnienie zawiesza bieg terminu przedawnienia.
k.p. art. 87 § § 1 i § 2
Kodeks pracy
Określa dopuszczalne granice zajęcia wynagrodzenia za pracę.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wykazania przez zobowiązaną "ważnego interesu" uzasadniającego zwolnienie z egzekucji. • Niewykazanie przez zobowiązaną możliwości zaspokojenia wierzyciela z innych składników majątkowych. • Postępowanie o zwolnienie z egzekucji nie służy do badania zasadności lub przedawnienia długu. • Uciążliwość egzekucji sama w sobie nie jest podstawą do zwolnienia.
Odrzucone argumenty
Zbyt uciążliwy środek egzekucyjny (zajęcie wynagrodzenia). • Kwestionowanie istnienia i przedawnienia zadłużenia wobec ZUS. • Trudna sytuacja materialna i życiowa zobowiązanej. • Naruszenie prawa i interesu prawnego skarżącej przez ZUS w związku z wcześniejszymi decyzjami.
Godne uwagi sformułowania
Instytucja zwolnienia z egzekucji nie może być wykorzystywana do korygowania zakresu powinności publicznoprawnej, będącej przedmiotem egzekucji. • Zobowiązany musi wykazać nie tylko argumenty przemawiające za zwolnieniem z egzekucji określonych składników majątkowych, ale także wykazać, że możliwe jest prowadzenie egzekucji i uzyskanie egzekwowanych należności z innych jego składników majątkowych. • Uciążliwość egzekucji nie może stanowić samodzielnej przesłanki przesądzającej o zwolnieniu z egzekucji, ponieważ sensem postępowania egzekucyjnego jest przymusowa ingerencja w sytuację majątkową zobowiązanego w celu wyegzekwowania należności publicznoprawnej, co z zasady jest dolegliwe.
Skład orzekający
Anna Tyszkiewicz-Ziętek
przewodniczący
Agata Ćwik-Bury
członek
Katarzyna Stuła-Marcela
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 13 u.p.e.a. w kontekście \"ważnego interesu\" zobowiązanego oraz zakresu badania sprawy w postępowaniu o zwolnienie z egzekucji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zobowiązanego i jego argumentacji. Interpretacja "ważnego interesu" jest zawsze oceniana indywidualnie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje kluczowe zasady postępowania egzekucyjnego i ograniczenia wniosku o zwolnienie z egzekucji, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i egzekucyjnego.
“Kiedy można prosić o zwolnienie z egzekucji? Sąd wyjaśnia granice "ważnego interesu".”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.