I SA/Gl 1314/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku J. G. o umorzenie kosztów egzekucyjnych w kwocie 1.107,32 zł. Skarżąca argumentowała, że zaległości podatkowe i koszty egzekucyjne powstały w wyniku sprzedaży nieruchomości odziedziczonej po ojcu, z której uzyskane środki w całości przeznaczono na spłatę jego długów. Podkreślała swoją trudną sytuację finansową, niskie zarobki i samotne wychowywanie syna. Organy administracji, zarówno pierwszej instancji, jak i Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, odmówiły umorzenia, powołując się na brak spełnienia przesłanek z art. 64e § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), w tym brak stwierdzenia nieściągalności obowiązku, brak wykazania niemożności poniesienia kosztów bez znacznego uszczerbku dla sytuacji finansowej, brak ważnego interesu publicznego oraz brak niewspółmiernych wydatków egzekucyjnych. Organy wskazywały na uznaniowy charakter decyzji oraz potencjalne możliwości zarobkowe skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że organy naruszyły przepisy procesowe, w szczególności art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Sąd stwierdził, że organy nie dokonały wystarczającej analizy dochodów i wydatków skarżącej, co uniemożliwiło rzetelną ocenę, czy poniesienie kosztów egzekucyjnych nastąpi bez znacznego uszczerbku dla jej sytuacji finansowej. Sąd zakwestionował również wykładnię organów dotyczącą możliwości zarobkowych, wskazując, że młody wiek i dobry stan zdrowia nie mogą a priori wykluczać z możliwości skorzystania z instytucji umorzenia. Nakazał organom uzupełnienie materiału dowodowego i ponowne rozpatrzenie sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przesłanek umorzenia kosztów egzekucyjnych w administracji, zwłaszcza w kontekście oceny sytuacji finansowej zobowiązanego i znaczenia analizy dochodów i wydatków.
Dotyczy stanu prawnego obowiązującego do 19 lutego 2021 r. w zakresie przesłanek umorzenia kosztów egzekucyjnych. Konieczność indywidualnej oceny każdej sprawy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ egzekucyjny może umorzyć koszty egzekucyjne, gdy zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ egzekucyjny może umorzyć koszty egzekucyjne, jeśli zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej. Jednakże, ocena tej przesłanki wymaga szczegółowej analizy dochodów i wydatków zobowiązanego, a także uwzględnienia trwałości trudności finansowych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy administracji nie dokonały wystarczającej analizy sytuacji finansowej skarżącej, nie porównując jej dochodów z wydatkami, co uniemożliwiło rzetelną ocenę, czy poniesienie kosztów egzekucyjnych nastąpi bez znacznego uszczerbku dla jej sytuacji. Sąd zakwestionował również wykładnię organów, według której młody wiek i dobry stan zdrowia a priori wykluczają możliwość skorzystania z umorzenia.
Czy organy administracji prawidłowo oceniły przesłankę ważnego interesu publicznego przy odmowie umorzenia kosztów egzekucyjnych?
Odpowiedź sądu
Nie, ocena ta była przedwczesna i niepełna, gdyż nie uwzględniała wszystkich okoliczności sprawy i nie opierała się na rzetelnej analizie sytuacji finansowej zobowiązanej.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że ocena ważnego interesu publicznego powinna być dokonana po rzetelnym ustaleniu sytuacji finansowej zobowiązanej, a nie opierać się na ogólnikowych stwierdzeniach o potencjalnych możliwościach zarobkowych czy porównywaniu z innymi podatnikami.
Przepisy (13)
Główne
u.p.e.a. art. 64e § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64e § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.e.a. art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 115
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Ustawa z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw art. 6
P.p.s.a. art. 3 § § 1 i § 2 pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy administracji nie dokonały wystarczającej analizy sytuacji finansowej skarżącej, nie porównując jej dochodów z wydatkami. • Wykładnia organów dotycząca możliwości zarobkowych skarżącej (młody wiek, dobry stan zdrowia) była zbyt restrykcyjna i nie uwzględniała realiów rynku pracy. • Organy naruszyły przepisy procesowe, prowadząc postępowanie w sposób niepełny i nie dokładny.
Odrzucone argumenty
Organy administracji prawidłowo oceniły, że nie zaszła przesłanka nieściągalności obowiązku. • Organy administracji prawidłowo oceniły, że ściągnięcie tylko kosztów egzekucyjnych nie spowoduje powstania niewspółmiernych wydatków egzekucyjnych. • Umorzenie kosztów egzekucyjnych byłoby sprzeczne z interesem publicznym, stawiając zobowiązaną w pozycji uprzywilejowanej.
Godne uwagi sformułowania
Sąd doszedł bowiem do przekonania, że zaskarżone postanowienie DIAS z dnia 5 sierpnia 2022r. narusza prawo w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie go z obrotu prawnego. • Stwierdzenie organu, iż w odniesieniu do zobowiązanej nie zaistniała przesłanka z art. 64e § 2 u.p.e.a. wymyka się zatem spod sądowej kontroli, gdyż zostało podjęte z naruszeniem przepisów procesowych art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. • Gdyby zaakceptować interpretację w/w normy zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu DIAS, należałoby przyjąć, iż wszystkie młode i zdrowe osoby byłyby a priori wykluczone z możliwości skorzystania z instytucji umorzenia kosztów egzekucyjnych.
Skład orzekający
Anna Rotter
sprawozdawca
Beata Machcińska
członek
Katarzyna Stuła-Marcela
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek umorzenia kosztów egzekucyjnych w administracji, zwłaszcza w kontekście oceny sytuacji finansowej zobowiązanego i znaczenia analizy dochodów i wydatków."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego do 19 lutego 2021 r. w zakresie przesłanek umorzenia kosztów egzekucyjnych. Konieczność indywidualnej oceny każdej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne udokumentowanie i przedstawienie swojej sytuacji finansowej organom administracji, nawet w przypadku rutynowych postępowań egzekucyjnych. Pokazuje też, że sądy administracyjne potrafią korygować błędy proceduralne organów.
“Czy niskie zarobki i samotne wychowywanie dziecka chronią przed kosztami egzekucji? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 1107,32 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.