I SA/Gl 1224/25Oddalenie skargi na zajęcie świadczenia ZUS 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi A. S. było postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Z. o oddaleniu skargi na czynności egzekucyjne z dnia 23 maja 2025 r., polegające na zajęciu świadczenia emerytalno-rentowego. Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne. Skarżąca zarzuciła, że zaskarżone zajęcia naruszają prawo, ponieważ podstawę do wszczęcia postępowania egzekucyjnego powinno stanowić nieopublikowane zarządzenie Prezesa ZUS dotyczące właściwości miejscowej oddziału, co narusza zasadę jawności prawa i Konstytucję RP. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę. Sąd podkreślił, że skarga na czynność egzekucyjną (art. 54 u.p.e.a.) ma charakter formalnoprawny i służy ocenie prawidłowości dokonanych przez organ egzekucyjny czynności wykonawczych, a nie kwestionowaniu zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego czy właściwości organu. Sąd stwierdził, że Dyrektor Oddziału ZUS w Z. był właściwy rzeczowo i miejscowo do prowadzenia postępowania egzekucyjnego, a czynności egzekucyjne zostały dokonane zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w tym z zachowaniem wymogów formalnych zawiadomień o zajęciu. Sąd powołał się na wcześniejsze orzecznictwo, w tym własne, w tożsamych sprawach, potwierdzające prawidłowość działania organu egzekucyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUgruntowana interpretacja zakresu skargi na czynność egzekucyjną w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym oraz właściwości organów ZUS w sprawach egzekucyjnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z egzekucją należności ZUS i interpretacją przepisów u.p.e.a. w kontekście wewnętrznych regulacji ZUS.
Zagadnienia prawne (2)
Czy skarga na czynność egzekucyjną w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym może być podstawą do kwestionowania właściwości miejscowej i rzeczowej organu egzekucyjnego, zwłaszcza w kontekście braku publikacji wewnętrznych zarządzeń dotyczących tej właściwości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga na czynność egzekucyjną ma charakter formalnoprawny i służy ocenie prawidłowości dokonanych czynności wykonawczych, a nie kwestionowaniu zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego czy właściwości organu.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że skarga na czynność egzekucyjną jest samoistną instytucją postępowania egzekucyjnego, która pozwala na podnoszenie wyłącznie zarzutów formalnoprawnych dotyczących prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora w zakresie sposobu i formy dokonania tych czynności. Nie służy ona ocenie zasadności wszczęcia postępowania, prawidłowości jego prowadzenia, ani właściwości organu, która wynika z przepisów ustawy.
Czy Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest właściwym organem egzekucyjnym do prowadzenia postępowania egzekucyjnego w zakresie należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne, nawet jeśli podstawą jego działania jest wewnętrzne zarządzenie Prezesa ZUS, które nie zostało oficjalnie opublikowane?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Dyrektor Oddziału ZUS jest właściwy rzeczowo i miejscowo do prowadzenia postępowania egzekucyjnego w takich sprawach, a właściwość ta wynika z przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz przepisów regulujących funkcjonowanie ZUS.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że art. 19 § 4 i art. 22 § 2 u.p.e.a. określają właściwość organu egzekucyjnego, a w przypadku ZUS, właściwość miejscową ustala się według miejsca zamieszkania zobowiązanego. Wewnętrzne zarządzenia Prezesa ZUS dotyczące właściwości terytorialnej oddziałów nie mają decydującego znaczenia dla oceny legalności postępowania egzekucyjnego, jeśli podstawowa właściwość wynika z przepisów ustawy.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (18)
Główne
u.p.e.a. art. 54 § 1-5
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Określa środek ochrony prawnej w postaci skargi na czynność egzekucyjną, która ma charakter formalnoprawny i służy ocenie zgodności z prawem czynności faktycznych podjętych przez organ egzekucyjny.
u.p.e.a. art. 19 § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Określa Dyrektora Oddziału ZUS jako organ egzekucyjny uprawniony do stosowania egzekucji z określonych świadczeń i należności.
u.p.e.a. art. 22 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Określa zasady ustalania właściwości miejscowej organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych.
Dz.U. 2026 poz 268 art. 54 § 1-5
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Reguluje utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji przez organ odwoławczy.
u.p.e.a. art. 17 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy organów egzekucyjnych.
u.p.e.a. art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy organów egzekucyjnych.
u.p.e.a. art. 1a § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Definicja czynności egzekucyjnej.
u.p.e.a. art. 1a § 12
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Katalog środków egzekucyjnych.
u.p.e.a. art. 67 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Wymogi formalne zawiadomienia o zajęciu.
u.p.e.a. art. 79 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Doręczenie tytułu wykonawczego i zawiadomienia o zajęciu.
u.s.u.s. art. 73 § 3
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Określa zakres działania Prezesa ZUS, w tym tworzenie jednostek organizacyjnych i określanie ich właściwości.
p.p.s.a. art. 3 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 3 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie sądu w przypadku oddalenia skargi.
u.p.e.a. art. 19 § 4a
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Wyznaczenie Dyrektora Oddziału ZUS jako organu egzekucyjnego.
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 2 września 2016 r. w sprawie siedzib i właściwości rzeczowej oraz miejscowej Dyrektorów Oddziałów Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wyznaczonych do działania jako organy egzekucyjne
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 18 marca 2024 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga na czynność egzekucyjną ma charakter formalnoprawny i nie służy kwestionowaniu zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego ani właściwości organu. • Dyrektor Oddziału ZUS jest właściwy rzeczowo i miejscowo do prowadzenia egzekucji należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne. • Czynności egzekucyjne zostały dokonane zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Odrzucone argumenty
Organ egzekucyjny działał bez podstawy prawnej z powodu braku publikacji zarządzenia Prezesa ZUS dotyczącego właściwości miejscowej. • Naruszenie zasady jawności prawa i Konstytucji RP przez działanie organu na podstawie nieopublikowanego zarządzenia.
Godne uwagi sformułowania
skarga na czynność egzekucyjną stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego • w ramach skargi na czynność egzekucyjną można podnosić wyłącznie kwestie formalnoprawne • nie orzeka się natomiast o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia • Dyrektor Oddziału ZUS działa jako organ egzekucyjny z mocy samego prawa
Skład orzekający
Anna Rotter
przewodniczący
Anna Tyszkiewicz-Ziętek
sprawozdawca
Katarzyna Stuła-Marcela
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ugruntowana interpretacja zakresu skargi na czynność egzekucyjną w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym oraz właściwości organów ZUS w sprawach egzekucyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z egzekucją należności ZUS i interpretacją przepisów u.p.e.a. w kontekście wewnętrznych regulacji ZUS.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w postępowaniu egzekucyjnym, które może być interesujące dla prawników zajmujących się tą dziedziną, choć stan faktyczny jest typowy.
“Kiedy skarga na czynność egzekucyjną nie wystarczy? Sąd wyjaśnia granice postępowania.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.