Orzeczenie · 2020-12-03

I SA/Gl 1038/20Uchylenie umorzenia postępowania egzekucyjnego przez WSA 2

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Miejsce
Gliwice
Data
2020-12-03
NSABudowlaneWysokawsa
egzekucja administracyjnaumorzenie postępowaniabezskuteczność egzekucjiustalenie majątkuwyjawienie majątkuobowiązki organu egzekucyjnegokoszty egzekucyjnekontrola sądowa

Sprawa dotyczyła skargi Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Naczelnik Urzędu Skarbowego (NUS) umorzył postępowanie egzekucyjne wobec A Sp. z o.o. z powodu jego bezskuteczności, wskazując na brak środków na rachunkach bankowych oraz zbieg egzekucji. Spółka nie prowadziła działalności pod wskazanym adresem, a jej majątek nie był ujawniony w rejestrach. Wierzyciel (Inspektor) zarzucił, że organ egzekucyjny nie poczynił wystarczających ustaleń majątkowych i nie wykorzystał wszystkich dostępnych środków, takich jak wezwanie zarządu spółki do wyjawienia majątku czy zwrócenie się do sądu w tym celu. DIAS utrzymał w mocy postanowienie NUS, uznając, że organ egzekucyjny dokonał wszelkich możliwych ustaleń. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił oba postanowienia, stwierdzając naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym. Sąd uznał, że umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. jest fakultatywne i wymaga wyczerpującego postępowania wyjaśniającego. W ocenie sądu, organ egzekucyjny powinien był skorzystać z art. 36 u.p.e.a. i wezwać zarząd spółki do udzielenia informacji o majątku, a także rozważyć wystąpienie o wyjawienie majątku na podstawie art. 71 u.p.e.a. Sąd podkreślił, że obowiązek ten spoczywa na organie egzekucyjnym, a nie na wierzycielu. W związku z tym, postanowienia organów obu instancji zostały uchylone, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Obowiązki organu egzekucyjnego w zakresie ustalania majątku zobowiązanego przed umorzeniem postępowania egzekucyjnego; interpretacja art. 36 i 71 u.p.e.a.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji umorzenia postępowania egzekucyjnego z powodu bezskuteczności, gdy wierzyciel domaga się kontynuacji egzekucji.

Zagadnienia prawne (2)

Czy umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest dopuszczalne bez wyczerpania wszystkich dostępnych środków ustalenia majątku zobowiązanego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. wymaga przeprowadzenia przez organ egzekucyjny wyczerpującego postępowania wyjaśniającego, w tym wykorzystania możliwości wynikających z art. 36 i art. 71 u.p.e.a.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ egzekucyjny nie podjął wszystkich niezbędnych kroków do ustalenia majątku zobowiązanej spółki, takich jak wezwanie zarządu do udzielenia informacji czy wystąpienie o wyjawienie majątku. Umorzenie postępowania bez takiego wyczerpującego wyjaśnienia jest przedwczesne i narusza przepisy k.p.a. oraz u.p.e.a.

Czy obowiązek poszukiwania majątku zobowiązanego spoczywa na organie egzekucyjnym, czy może być przeniesiony na wierzyciela?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Obowiązek poszukiwania majątku zobowiązanego spoczywa na organie egzekucyjnym, który powinien wykorzystać dostępne mu środki prawne, w tym art. 36 i art. 71 u.p.e.a.

Uzasadnienie

Sąd odrzucił argumentację DIAS, że wierzyciel powinien sam skorzystać z art. 36 u.p.e.a. Podkreślono, że w toku postępowania egzekucyjnego to organ egzekucyjny jest zobowiązany do wszechstronnego ustalenia stanu faktycznego i majątkowego zobowiązanego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego.

Przepisy (8)

Główne

u.p.e.a. art. 59 § § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przepis o charakterze uznaniowym, wymagający jednak wyczerpującego postępowania wyjaśniającego przed umorzeniem postępowania egzekucyjnego z powodu braku możliwości uzyskania kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego aktu lub czynności z powodu naruszenia prawa materialnego lub procesowego.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość stosowania przez sąd środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 36 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Nakłada na organ egzekucyjny obowiązek, a nie tylko uprawnienie, do żądania informacji i wyjaśnień niezbędnych do prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

u.p.e.a. art. 71

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Umożliwia organowi egzekucyjnemu zwrócenie się do sądu o nakazanie zobowiązanemu wyjawienia majątku.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu administracji do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu administracji do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu administracji do oceny materiału dowodowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ egzekucyjny nie poczynił wystarczających ustaleń majątkowych. • Organ egzekucyjny nie wykorzystał możliwości wynikających z art. 36 i art. 71 u.p.e.a. do ustalenia majątku zobowiązanej spółki. • Umorzenie postępowania egzekucyjnego było przedwczesne.

Odrzucone argumenty

Organ egzekucyjny dokonał wszelkich możliwych ustaleń majątkowych. • Wierzyciel sam może skorzystać z art. 36 i art. 71 u.p.e.a.

Godne uwagi sformułowania

organ egzekucyjny nie poczynił wystarczających ustaleń w przedmiotowej sprawie w kwestii posiadanego przez spółkę majątku • organ egzekucyjny ma możliwość wystąpienia w trybie art. 36 u.p.e.a. o przekazanie informacji o majątku spółki do ujawnionych w Krajowym Rejestrze Sądowym: Prezesa Zarządu spółki – R. M. i wspólników spółki – G. M. i A. M.. • organ egzekucyjny nie może przetrzymywać bezczynnie tytułów wykonawczych przez tak długi czas. • zasadniczym celem postępowania egzekucyjnego nie jest poszukiwanie "w nieskończoność" hipotetycznego majątku zobowiązanego • niezasadne i bezkrytyczne zaakceptowanie przez DIAS stanowiska organu egzekucyjnego • organ egzekucyjny jest zobowiązany do podjęcia wszelkich środków przewidzianych w ustawie, by ten cel zrealizować. • art. 36 § 1 u.p.e.a. należy rozumieć jako nakładający na organ egzekucyjny obowiązek, a nie uprawnienie • nie jest trafne stanowisko DIAS, że to sam wierzyciel powinien skorzystać z art. 36 § 1 u.p.e.a. • w sytuacji, w której wyżej opisane czynności egzekucyjne okazały się bezskuteczne, uzasadnione, a nawet oczywiste, staje się stanowisko, że informacje od członków zarządu zobowiązanej spółki, czy jej wspólników, o składnikach majątkowych spółki do których może być skierowana egzekucja, są niezbędne do dalszego jej prowadzenia. • nie oznacza to jednak, że postanowienie podejmowane na podstawie przywołanego przepisu, a więc w warunkach uznania administracyjnego, może być postanowieniem dowolnym.

Skład orzekający

Paweł Kornacki

przewodniczący-sprawozdawca

Krzysztof Kandut

członek

Katarzyna Stuła-Marcela

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Obowiązki organu egzekucyjnego w zakresie ustalania majątku zobowiązanego przed umorzeniem postępowania egzekucyjnego; interpretacja art. 36 i 71 u.p.e.a."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji umorzenia postępowania egzekucyjnego z powodu bezskuteczności, gdy wierzyciel domaga się kontynuacji egzekucji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest wyczerpujące działanie organów egzekucyjnych i jak sądowa kontrola może zapobiec przedwczesnemu umorzeniu postępowania, co ma znaczenie praktyczne dla wierzycieli.

Czy organ egzekucyjny może umorzyć postępowanie, zanim wyczerpie wszystkie możliwości? Sąd administracyjny odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst