Orzeczenie · 2019-12-04

I SA/Gd 1687/19Uchylenie postanowienia o kosztach egzekucyjnych naruszenie konstytucji

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku

Miejsce

Gdańsk

Data

2019-12-04

NSAAdministracyjneWysokawsa

postępowanie egzekucyjnekoszty egzekucyjneustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracjiTrybunał Konstytucyjnykonstytucyjność przepisówsądy administracyjneuchylenie postanowieniawierzycielorgan egzekucyjny

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę strony skarżącej na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie kosztów postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne prowadzone było wobec majątku Stowarzyszenia A na podstawie tytułów wykonawczych z 2016 r. Naczelnik umorzył postępowanie egzekucyjne, a następnie obciążył wierzyciela kosztami w kwocie 4.757,99 zł. DIAS utrzymał to postanowienie w mocy, argumentując, że koszty zostały naliczone zgodnie z obowiązującymi przepisami, w tym art. 64c § 4 w zw. z art. 17 § 1 i art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.). Strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 u.p.e.a. poprzez ich błędne zastosowanie, wskazując na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. (sygn. akt SK 31/14), który uznał te przepisy za niezgodne z Konstytucją w zakresie braku określenia maksymalnej wysokości opłat egzekucyjnych i manipulacyjnych. Sąd administracyjny uznał, że wyrok TK nie wyeliminował całkowicie wskazanych przepisów z obrotu prawnego, ale zmienił ich normatywną treść, derogując je w zakresie braku maksymalnych limitów. Sąd podkreślił, że organy stosujące prawo muszą uwzględniać standardy konstytucyjne wynikające z wyroku TK, nawet w przypadku braku interwencji ustawodawcy. W ocenie Sądu, DIAS nie ustosunkował się do kwestii adekwatności ustalonych kosztów do nakładu pracy organu i stopnia skomplikowania czynności, a wskazana przez organ czasochłonność postępowania świadczyła o jego przewlekłości, a nie o zaangażowaniu. W związku z tym Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że narusza ono prawo w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, i zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących kosztów postępowania egzekucyjnego w administracji w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i sądów administracyjnych, a także ocena adekwatności tych kosztów do nakładu pracy organu.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której brak interwencji ustawodawcy po wyroku TK wymaga od organów stosowania prawa oceny konstytucyjności przepisów w konkretnych przypadkach.

Zagadnienia prawne (3)

Czy przepisy art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w zakresie w jakim nie określają maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne i opłaty manipulacyjnej, są zgodne z Konstytucją RP?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy te są niezgodne z Konstytucją RP w zakresie, w jakim nie określają maksymalnej wysokości opłat, co prowadzi do zerwania związku między wysokością opłat a nakładem pracy organu egzekucyjnego i może stanowić nadmierną ingerencję.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny w wyroku SK 31/14 wskazał, że brak określenia górnej granicy opłat egzekucyjnych i manipulacyjnych powoduje, że opłaty te mogą stać się sankcją pieniężną, a nie adekwatnym wynagrodzeniem organu, naruszając tym samym zasady konstytucyjne.

Czy organy administracji publicznej i sądy administracyjne są zobowiązane do stosowania przepisów uznanych przez Trybunał Konstytucyjny za niekonstytucyjne w zakresie, w jakim nie określają maksymalnej wysokości opłat egzekucyjnych, nawet jeśli nie zostały one formalnie wyeliminowane z obrotu prawnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organy stosujące prawo muszą kierować się standardami konstytucyjnymi wynikającymi z wyroku Trybunału Konstytucyjnego, nawet w przypadku braku interwencji ustawodawcy, aby uniknąć stosowania niekonstytucyjnych regulacji.

Uzasadnienie

Bezczynność ustawodawcy nie może prowadzić do pozostawienia w obrocie prawnym orzeczenia opartego na niekonstytucyjnej podstawie prawnej. Wyrok TK obowiązuje i nakazuje uwzględnianie zasad konstytucyjnych przy stosowaniu przepisów, które zostały uznane za niekonstytucyjne w określonym zakresie.

Czy wysokość kosztów postępowania egzekucyjnego naliczonych wierzycielowi była adekwatna do nakładu pracy organu egzekucyjnego i stopnia skomplikowania czynności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy nie ustosunkował się do kwestii adekwatności kosztów, a wskazana przez niego czasochłonność postępowania świadczyła o jego przewlekłości, a nie o zaangażowaniu organu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ pominął argumenty dotyczące niekonstytucyjności przepisów i nie ocenił, czy ustalone koszty egzekucyjne przystają do wzorców konstytucyjnych, uwzględniając stopień skomplikowania czynności i nakład pracy organu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Uchylono zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w G. z dnia 9 lipca 2019 r.

Przepisy (19)

Główne

u.p.e.a. art. 64c § 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 17 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 64 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Niezgodny z Konstytucją w zakresie braku określenia maksymalnej wysokości opłaty.

u.p.e.a. art. 64 § 6

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Niezgodny z Konstytucją w zakresie braku określenia maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 127 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.e.a. art. 59 § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § 2