Orzeczenie · 2026-05-13

I SA/Bk 87/26Uchylenie postanowienia ZUS przedwcześna egzekucja

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Miejsce
Białystok
Data
2026-05-13
NSAAdministracyjneWysokawsa
postępowanie egzekucyjneZUSnależnościskładkiubezpieczenia społeczneupomnienieterminzapłatakoszty egzekucyjneWSA

Sprawa dotyczyła skargi K. K. na postanowienie Prezesa ZUS utrzymujące w mocy postanowienie wierzyciela o oddaleniu zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Skarżący zarzucił bezpodstawne wszczęcie egzekucji, ponieważ obowiązek wygasł w całości w wyniku zapłaty przed upływem terminu określonego w upomnieniu. Upomnienia zostały doręczone elektronicznie 14 października 2025 r., a tytuły wykonawcze wystawiono 17 października 2025 r., co zdaniem skarżącego było przedwczesne. Zapłaty dokonał 21 października 2025 r. Organy uznały, że w chwili wystawienia tytułów wykonawczych obowiązek istniał i był wymagalny, a zapłata nastąpiła po wszczęciu postępowania egzekucyjnego. WSA uznał skargę za zasadną, stwierdzając naruszenie art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez przedwczesne wszczęcie egzekucji przed upływem 7 dni od doręczenia upomnienia. Sąd podkreślił, że celem upomnienia jest umożliwienie dobrowolnego wykonania obowiązku, a jego naruszenie pozbawia zobowiązanego tej możliwości. Dodatkowo, sąd wskazał na wygaśnięcie obowiązku w całości przez zapłatę przed skutecznym wszczęciem egzekucji, co uzasadniało uwzględnienie zarzutu z art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. W konsekwencji, WSA uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził koszty postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 15 § 1 i art. 33 § 2 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w kontekście przedwczesnego wszczęcia egzekucji i wygaśnięcia obowiązku przez zapłatę.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji przedwczesnego wszczęcia egzekucji administracyjnej mimo zapłaty w terminie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wszczęcie postępowania egzekucyjnego przed upływem 7 dni od daty doręczenia upomnienia, mimo dokonania zapłaty zobowiązania w tym terminie, stanowi naruszenie prawa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wszczęcie postępowania egzekucyjnego przed upływem 7 dni od daty doręczenia upomnienia stanowi naruszenie art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i uniemożliwia dobrowolne wykonanie obowiązku.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że naruszenie art. 15 § 1 u.p.e.a. poprzez przedwczesne wszczęcie egzekucji jest istotnym uchybieniem, które pozbawia zobowiązanego możliwości dobrowolnej spłaty i prowadzi do nieuzasadnionych kosztów. Nawet jeśli zapłata nastąpiła po wszczęciu egzekucji, ale przed skutecznym jej zakończeniem, a egzekucja była niezgodna z prawem, możliwe jest zastosowanie art. 64cd § 1 u.p.e.a.

Czy zarzut wygaśnięcia obowiązku w całości przez zapłatę jest uzasadniony, gdy zapłata nastąpiła po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, ale przed upływem terminu na dobrowolne wykonanie obowiązku po doręczeniu upomnienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zarzut wygaśnięcia obowiązku w całości przez zapłatę jest uzasadniony, jeśli zapłata nastąpiła przed skutecznym wszczęciem egzekucji, co w tym przypadku oznaczało termin po doręczeniu upomnienia, a przed upływem 7 dni od tego doręczenia.

Uzasadnienie

Sąd interpretował art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. w sposób systemowy i funkcjonalny, uznając, że wygaśnięcie obowiązku przez zapłatę przed skutecznym wszczęciem egzekucji (tj. po upływie 7 dni od doręczenia upomnienia) uzasadnia zarzut. W przeciwnym razie przepis o upomnieniu straciłby praktyczne znaczenie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżone postanowienie Prezesa ZUS z dnia 16 stycznia 2026 r. oraz postanowienie wierzyciela z 9 grudnia 2025 r.

Przepisy (8)

Główne

u.p.e.a. art. 15 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia, co umożliwia zobowiązanemu dobrowolne wykonanie obowiązku.

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 5

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej może być oparty na wygaśnięciu obowiązku w całości albo w części.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 64cd § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

W przypadku niezgodnego z prawem wszczęcia lub prowadzenia postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny zwraca wyegzekwowane koszty egzekucyjne wraz z odsetkami.

u.p.e.a. art. 34 § § 2 pkt 2 lit. a)

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

W przypadku wygaśnięcia obowiązku w całości, organ egzekucyjny umarza postępowanie egzekucyjne.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla zaskarżone postanowienie w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd zasądza zwrot kosztów postępowania od strony przegrywającej na rzecz strony wygrywającej.

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zwrot kosztów obejmuje również koszty zastępstwa procesowego.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c)

Określa wysokość opłat za czynności radców prawnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte przed upływem 7 dni od daty doręczenia upomnienia. • Skarżący dokonał zapłaty zobowiązania przed upływem terminu na dobrowolne wykonanie obowiązku. • Naruszenie art. 15 § 1 u.p.e.a. pozbawiło skarżącego możliwości dobrowolnej spłaty i naraziło na nieuzasadnione koszty.

Godne uwagi sformułowania

podstawową regułą postępowania egzekucyjnego jest zasada zagrożenia (upomnienia) • postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia • funkcja przepisu [upomnienia] - umożliwienie zobowiązanemu dobrowolnego wykonania obowiązku przed wszczęciem egzekucji administracyjnej • art. 15 § 1 u.p.e.a. zostałby pozbawiony praktycznego znaczenia i byłby przepisem martwym

Skład orzekający

Justyna Siemieniako

sprawozdawca

Marcin Kojło

członek

Paweł Janusz Lewkowicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 15 § 1 i art. 33 § 2 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w kontekście przedwczesnego wszczęcia egzekucji i wygaśnięcia obowiązku przez zapłatę."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przedwczesnego wszczęcia egzekucji administracyjnej mimo zapłaty w terminie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie formalnych wymogów przez organy egzekucyjne i jak obywatel może skutecznie bronić się przed nieprawidłowościami, nawet jeśli wiąże się to z kosztami.

ZUS wszczął egzekucję, zanim minął termin zapłaty? Sąd stanął po stronie obywatela!

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst