Orzeczenie · 2026-01-27

I SA/Bd 608/25Uchylenie interpretacji VAT przez WSA bydgoszcz

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Miejsce
Bydgoszcz
Data
2026-01-27
NSAPodatkoweWysokawsa
VATzwolnienieusługi finansowepożyczkiMŚPśrodki unijneinterpretacja podatkowazarządzanie funduszemwindykacja

Sprawa dotyczyła skargi spółki celowej, której jedynym udziałowcem jest samorząd, na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (KIS) w zakresie podatku od towarów i usług (VAT). Spółka realizowała projekt wspierania MŚP poprzez udzielanie pożyczek ze środków unijnych, otrzymując w zamian wynagrodzenie za zarządzanie i pokrycie kosztów administracyjnych. Spółka wnioskowała o potwierdzenie, że jej czynności podlegają opodatkowaniu VAT, ale są zwolnione na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT. Dyrektor KIS uznał, że czynności udzielania pożyczek MŚP są zwolnione z VAT, jednakże szereg innych czynności, takich jak prowadzenie ewidencji, otwarcie rachunków bankowych, kontrola odbiorców wsparcia czy dochodzenie roszczeń, nie podlega temu zwolnieniu. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną interpretację. Głównym zarzutem sądu było naruszenie przez Dyrektora KIS zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 O.p.). Sąd wskazał, że organ nie odniósł się do jednolitej linii orzeczniczej NSA (m.in. wyrok z dnia 25 czerwca 2014 r., sygn. akt I FSK 1136/13), która traktuje czynności dochodzenia należności przez pożyczkodawcę na własną rzecz jako zarządzanie pożyczką podlegające zwolnieniu z VAT, a nie jako wyłączone z niego ściąganie długów. Sąd podkreślił, że brak odniesienia się do tej linii orzeczniczej, która była podstawą argumentacji spółki, mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd oddalił natomiast zarzut, że spółka nie powinna być uznana za podatnika VAT, wskazując, że otrzymuje ona wynagrodzenie za swoje usługi, co odróżnia ją od sytuacji opisanej w wyroku NSA I FSK 678/21. Sąd uznał również, że kwestia kompleksowości świadczonej usługi nie była wystarczająco jasno przedstawiona we wniosku o interpretację, co uniemożliwiło organowi jej ocenę.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie uchylenia interpretacji indywidualnej z powodu braku odniesienia się organu do utrwalonej linii orzeczniczej NSA w kwestii zwolnienia z VAT czynności windykacyjnych wykonywanych przez pożyczkodawcę na własną rzecz.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego spółki celowej realizującej zadania publiczne, ale argumentacja dotycząca braku odniesienia się do orzecznictwa może mieć szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (4)

Czy czynności wykonywane przez spółkę celową w ramach umowy o dofinansowanie projektu, polegające na udzielaniu pożyczek MŚP ze środków unijnych, podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, czynności te podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Uzasadnienie

Spółka wykonuje czynności jako odrębny podmiot i otrzymuje za nie wynagrodzenie w formie prowizji za zarządzanie lub pokrycia kosztów administracyjnych, co stanowi odpłatne świadczenie usług.

Czy czynności wykonywane przez spółkę celową w ramach umowy o dofinansowanie projektu, polegające na udzielaniu pożyczek MŚP ze środków unijnych, są zwolnione z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Część czynności, tj. samo udzielanie pożyczek MŚP, jest zwolniona z VAT. Natomiast inne czynności, takie jak prowadzenie ewidencji, otwarcie rachunków bankowych, kontrola odbiorców wsparcia czy dochodzenie roszczeń, nie podlegają temu zwolnieniu.

Uzasadnienie

Zwolnienie z art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT obejmuje usługi udzielania kredytów lub pożyczek oraz zarządzanie nimi. Czynności administracyjne, organizacyjne, kontrolne i windykacyjne nie mieszczą się w definicji tych usług, a dochodzenie należności może być wyłączone z uwagi na art. 43 ust. 15 ustawy.

Czy organ interpretacyjny prawidłowo ocenił, czy czynności dochodzenia należności przez pożyczkodawcę na własną rzecz podlegają zwolnieniu z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT, czy też są wyłączone z tego zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 15 ustawy o VAT?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ interpretacyjny naruszył prawo, nie odnosząc się do utrwalonej linii orzeczniczej NSA, która kwalifikuje czynności dochodzenia należności przez pożyczkodawcę na własną rzecz jako zarządzanie pożyczką podlegające zwolnieniu z VAT.

Uzasadnienie

Brak odniesienia się przez organ do wyroków NSA potwierdzających, że czynności windykacyjne wykonywane przez pożyczkodawcę na własną rzecz mieszczą się w pojęciu zarządzania pożyczką i podlegają zwolnieniu z VAT, narusza zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.

Czy spółka celowa, której jedynym udziałowcem jest samorząd, a która otrzymuje wynagrodzenie za świadczenie usług publicznych, jest podatnikiem VAT w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o VAT?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, spółka jest podatnikiem VAT.

Uzasadnienie

Spółka otrzymuje wynagrodzenie za swoje usługi, co odróżnia ją od sytuacji, w której działalność jest finansowana wyłącznie w formie rekompensaty za świadczenie usług publicznych, a nie stanowi działalności gospodarczej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżona interpretacja indywidualna została uchylona.

Przepisy (16)

Główne

u.p.t.u. art. 43 § ust. 1 pkt 38

Ustawa o podatku od towarów i usług

Zwolnienie dotyczy usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych oraz usług pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych, a także zarządzania kredytami lub pożyczkami pieniężnymi przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę.

u.p.t.u. art. 5 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatne dostawy towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

u.p.t.u. art. 8 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów.

u.p.t.u. art. 15 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 43 § ust. 15 pkt 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 7, 12 i 37-41, nie mają zastosowania do czynności ściągania długów, w tym factoringu.

u.p.t.u. art. 15 § ust. 6

Ustawa o podatku od towarów i usług

Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

O.p. art. 14b § § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Wnioskodawca jest obowiązany do wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego oraz przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej.

O.p. art. 14c § § 1 i 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Organ interpretacyjny winien ustosunkować się do stanowiska wnioskodawcy i wskazać prawidłowe stanowisko z uzasadnieniem prawnym.

O.p. art. 121 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.

O.p. art. 14h

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Do czynności sprawdzających i kontrolnych w postępowaniu w sprawach indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego stosuje się odpowiednio przepisy rozdziałów 11, 12, 14, 15, 16a, 23 i 24.

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach.

p.p.s.a. art. 57a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 146 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt.

k.c. art. 720

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

u.p.t.u. art. 43 § ust. 22

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Podatnik może zrezygnować ze zwolnienia od podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 7, 12 i 37-41, i wybrać opodatkowanie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ interpretacyjny nie odniósł się do utrwalonej linii orzeczniczej NSA dotyczącej zwolnienia z VAT czynności windykacyjnych wykonywanych przez pożyczkodawcę na własną rzecz. • Czynności dochodzenia należności przez pożyczkodawcę na własną rzecz powinny być traktowane jako zarządzanie pożyczką podlegające zwolnieniu z VAT, a nie jako wyłączone z tego zwolnienia ściąganie długów.

Odrzucone argumenty

Organ interpretacyjny zasadnie uznał, że spółka jest podatnikiem VAT, ponieważ otrzymuje wynagrodzenie za swoje usługi. • Kwestia kompleksowości świadczonej usługi nie została wystarczająco jasno przedstawiona we wniosku o interpretację, co uniemożliwiło organowi jej ocenę.

Godne uwagi sformułowania

brak odniesienia się przez organ do utrwalonej linii orzeczniczej NSA • narusza art. 121 § 1 w zw. z art. 14h O.p. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy • czynności dochodzenia należności przez pożyczkodawcę na własną rzecz • zarządzanie pożyczkami pieniężnymi przez pożyczkodawcę

Skład orzekający

Mirella Łent

przewodniczący

Urszula Wiśniewska

sprawozdawca

Leszek Kleczkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie uchylenia interpretacji indywidualnej z powodu braku odniesienia się organu do utrwalonej linii orzeczniczej NSA w kwestii zwolnienia z VAT czynności windykacyjnych wykonywanych przez pożyczkodawcę na własną rzecz."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego spółki celowej realizującej zadania publiczne, ale argumentacja dotycząca braku odniesienia się do orzecznictwa może mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów VAT dotyczących usług finansowych i zwolnień, a także procedury wydawania interpretacji indywidualnych. Pokazuje, jak istotne jest odniesienie się organów do utrwalonego orzecznictwa sądowego.

“Sąd uchyla interpretację VAT: organ zignorował orzecznictwo NSA w sprawie windykacji pożyczek.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst