Orzeczenie · 2026-05-26

I SA/Bd 115/26Brak stałe miejsca działalności gospodarczej VAT 4

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Miejsce
Bydgoszcz
Data
2026-05-26
NSAPodatkoweWysokawsa
VATpodatek naliczonyodliczenie VATstałe miejsce prowadzenia działalnościmiejsce świadczenia usługfaktury VATkontrola podatkowauzasadnienie decyzjipostępowanie dowodowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał sprawę ze skargi T. O. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Rypinie. Organy podatkowe zakwestionowały prawo Skarżącego do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez firmę B. S.C. M. i Spółka za sierpień i wrzesień 2020 r. Głównym argumentem było stwierdzenie, że Skarżący nie posiadał w Polsce stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu art. 28b ust. 2 ustawy o VAT, a jedynie reprezentował niemieckie firmy. Sąd, ponownie rozpoznając sprawę po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, który uchylił poprzedni wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznał stan faktyczny przyjęty w zaskarżonej decyzji za prawidłowy. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 190 p.p.s.a. jest związany wykładnią prawa dokonaną przez NSA. Analiza materiału dowodowego, w tym zeznań świadków, oględzin lokalu, braku wyposażenia i personelu, a także sposobu kontaktów z kontrahentami, doprowadziła Sąd do wniosku, że Skarżący nie prowadził faktycznej działalności gospodarczej w Polsce, co uniemożliwiało mu odliczenie podatku naliczonego. Sąd odrzucił również argumentację dotyczącą art. 8 ust. 2a u.p.t.u. oraz art. 199a § 3 Ordynacji podatkowej, uznając, że organy prawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy i nie było potrzeby występowania do sądu powszechnego. W konsekwencji, Sąd oddalił skargę jako niezasadną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie kryteriów dla uznania stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej w kontekście prawa do odliczenia VAT, zwłaszcza w sprawach transgranicznych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie podatnik zarejestrował działalność w Polsce, ale faktycznie jej nie prowadził, działając głównie z Niemiec.

Zagadnienia prawne (3)

Czy podatnik posiadający zarejestrowaną działalność gospodarczą w Polsce, ale faktycznie nieprowadzący pod wskazanym adresem żadnej działalności operacyjnej, ma prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, podatnik nie ma prawa do odliczenia podatku naliczonego, jeśli nie posiada stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce i nie prowadzi faktycznej działalności pod wskazanym adresem.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że brak infrastruktury, personelu, faktycznej działalności operacyjnej oraz sposób kontaktów z kontrahentami wskazują na brak stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, co wyklucza prawo do odliczenia podatku naliczonego.

Czy art. 8 ust. 2a ustawy o VAT (fikcja prawna świadczenia usług) ma zastosowanie w sytuacji, gdy podatnik zleca wykonanie usług napraw pojazdów firmie zagranicznej, a następnie wystawia faktury na rzecz niemieckich kontrahentów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten nie znajduje zastosowania, ponieważ nie wykazano usługi pośrednictwa ani odsprzedaży usług, a transakcje dotyczyły faktycznych napraw pojazdów, które nie były wykonywane przez podatnika w Polsce.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że nie było podstaw do zastosowania art. 8 ust. 2a u.p.t.u., gdyż nie udokumentowano roli pośrednika, a transakcje dotyczyły napraw pojazdów, które nie były wykonywane przez Skarżącego w Polsce.

Czy w przypadku wątpliwości co do istnienia stosunku prawnego lub prawa, organ podatkowy ma obowiązek wystąpić do sądu powszechnego na podstawie art. 199a § 3 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Obowiązek wystąpienia do sądu powszechnego powstaje dopiero wówczas, gdy zgromadzony materiał dowodowy pozostawia wątpliwości co do istnienia stosunku prawnego lub prawa. W tym przypadku organ podatkowy samodzielnie ocenił zebrany materiał.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy podatkowe nie zostały zwolnione z obowiązku kwalifikowania zdarzeń na gruncie prawa podatkowego i oceny ich skutków. Obowiązek wystąpienia do sądu powszechnego powstaje tylko w sytuacji, gdy materiał dowodowy pozostawia wątpliwości, co nie miało miejsca w tej sprawie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Sąd oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, uznając brak prawa do odliczenia podatku naliczonego z uwagi na brak stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce.

Przepisy (19)

Główne

u.p.t.u. art. 86 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje podatnikowi, który nabył towary i usługi wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.

u.p.t.u. art. 86 § ust. 8 pkt 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje również w przypadku nabycia towarów i usług, które podatnik wykonał poza terytorium kraju, jeśli byłyby one opodatkowane po jego wykonaniu.

u.p.t.u. art. 28b § ust. 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

Miejscem świadczenia usług na rzecz podatnika jest stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej podatnika, jeśli znajduje się ono w innym miejscu niż jego siedziba.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 5 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

u.p.t.u. art. 15 § ust. 1 i 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

Definicja podatnika i działalności gospodarczej na gruncie VAT.

u.p.t.u. art. 8 § ust. 2a

Ustawa o podatku od towarów i usług

Fikcja prawna świadczenia usług w przypadku działania we własnym imieniu na rzecz osoby trzeciej.

u.p.t.u. art. 87 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Prawo do zwrotu podatku naliczonego.

Ordynacja podatkowa art. 120

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada legalizmu postępowania podatkowego.

Ordynacja podatkowa art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Ordynacja podatkowa art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Ordynacja podatkowa art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Swobodna ocena dowodów.

Ordynacja podatkowa art. 199a § § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Wystąpienie do sądu powszechnego o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa.

Ordynacja podatkowa art. 210 § § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Wymogi uzasadnienia decyzji.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) - c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia decyzji.

p.p.s.a. art. 190

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie sądu wykładnią prawa dokonaną przez NSA.

p.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przeprowadzenie dowodów uzupełniających przez sąd.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola prawidłowości zaskarżonych aktów administracyjnych przez sądy administracyjne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Podatnik nie posiadał stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce. • Brak faktycznej działalności gospodarczej pod wskazanym adresem. • Niewykazanie prawa do odliczenia podatku naliczonego. • Niezastosowanie art. 8 ust. 2a u.p.t.u.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej przez organy (art. 120, 122, 187, 191, 199a § 3). • Naruszenie przepisów p.p.s.a. przez WSA w poprzednim postępowaniu. • Niewłaściwa ocena dowodów przez organy. • Zastosowanie art. 8 ust. 2a u.p.t.u.

Godne uwagi sformułowania

Sąd jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. • Nie można twierdzić, że miało miejsce refakturowanie, odprzedaż usług, gdzie refakturujący kupuje usługę na własny rachunek i we własnym imieniu, a następnie usługę tę odprzedaje ostatecznemu jej nabywcy. • Postępowanie sądowoadministracyjne nie jest kolejną instancją (trzecią) postępowania podatkowego.

Skład orzekający

Leszek Kleczkowski

przewodniczący

Tomasz Wójcik

sprawozdawca

Joanna Ziołek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie kryteriów dla uznania stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej w kontekście prawa do odliczenia VAT, zwłaszcza w sprawach transgranicznych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie podatnik zarejestrował działalność w Polsce, ale faktycznie jej nie prowadził, działając głównie z Niemiec.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest faktyczne prowadzenie działalności gospodarczej, a nie tylko formalna rejestracja, w kontekście prawa do odliczenia VAT. Podkreśla złożoność interpretacji przepisów dotyczących stałego miejsca prowadzenia działalności.

“Rejestracja firmy w Polsce to za mało – sąd wyjaśnia, kiedy można odliczyć VAT.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst