Orzeczenie · 2021-03-11

I PUNPP 2/21

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2021-03-11
SNPracystosunki pracyWysokanajwyższy
skarga o stwierdzenie niezgodności z prawemprawomocny wyrokSąd Najwyższykoszty postępowaniaskład sąduKodeks postępowania cywilnegoustawa o kosztach sądowych

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę powoda M. J. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 20 grudnia 2017 r., który oddalił apelację powoda od wyroku Sądu Rejonowego w K. i zasądził od powoda na rzecz pozwanej A. Sp. z o.o. koszty postępowania apelacyjnego. Powód zarzucił Sądowi Okręgowemu m.in. błędną wykładnię przepisów Kodeksu postępowania cywilnego dotyczących składu sądu (art. 47 § 1 i § 2 ust. 1a k.p.c.), konieczności ustalenia stosunku pracy, pouczenia o prawach i obowiązkach (art. 379 ust. 4 k.p.c., art. 479 ust. 5 k.p.c.) oraz procedowania w sprawach ze stosunku pracy (dział III k.p.c.). Podniósł również zarzut naruszenia ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (art. 97). Sąd Najwyższy, opierając się na art. 424^8 § 1 k.p.c. w związku z art. 424^5 § 1 k.p.c., odrzucił skargę z powodu niespełnienia wymogów formalnych. Wskazał na brak wskazania, czy wyrok jest zaskarżony w całości lub części, brak odrębnego wniosku o stwierdzenie niezgodności z prawem oraz niewykazanie braku możliwości wzruszenia wyroku innymi środkami prawnymi. Ponadto, Sąd Najwyższy uznał skargę za oczywiście nieuzasadnioną. Odnosząc się do zarzutów dotyczących składu sądu, przywołał uchwałę Sądu Najwyższego (III PZP 10/16), zgodnie z którą sąd pierwszej instancji rozpoznaje sprawę o zapłatę wynagrodzenia w składzie jednego sędziego, jeśli nie dochodzi równocześnie ustalenia istnienia stosunku pracy. Zarzut naruszenia art. 97 ustawy o kosztach sądowych uznał za bezzasadny, wskazując, że przepis ten reguluje wydatki, a nie koszty zastępstwa procesowego, które zostały zasądzone na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Wymogi formalne skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia oraz interpretacja przepisów dotyczących składu sądu w sprawach pracowniczych i kosztów procesu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej procedury skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem i konkretnych zarzutów podniesionych przez stronę.

Zagadnienia prawne (3)

Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia spełnia wymogi formalne określone w art. 424^5 § 1 k.p.c.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga nie spełnia wymogów formalnych, w szczególności nie wskazuje, czy wyrok jest zaskarżony w całości lub części, nie zawiera odrębnego wniosku o stwierdzenie niezgodności z prawem, ani nie wykazuje braku możliwości wzruszenia wyroku innymi środkami prawnymi.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy szczegółowo analizuje wymogi formalne skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, wskazując, że każdy z nich ma charakter samoistny i musi być spełniony. Brak spełnienia któregokolwiek z nich skutkuje odrzuceniem skargi.

Czy w sprawie o zapłatę wynagrodzenia za pracę, w której nie dochodzi się równocześnie ustalenia istnienia stosunku pracy, sąd pierwszej instancji powinien procedować w składzie jednego sędziego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd pierwszej instancji rozpoznaje sprawę w składzie jednego sędziego (art. 47 § 1 k.p.c.).

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołuje się na własną uchwałę (III PZP 10/16), która jednoznacznie przesądza, że w takich sprawach właściwy jest skład jednoosobowy, a nie skład określony dla spraw wymagających ustalenia istnienia stosunku pracy.

Czy art. 97 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych ma zastosowanie do zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, art. 97 ustawy o kosztach sądowych reguluje zasady rozliczania wydatków tymczasowo pokrytych przez Skarb Państwa, a nie koszty zastępstwa procesowego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnia, że art. 97 ustawy o kosztach sądowych dotyczy innych kwestii niż koszty zastępstwa procesowego, które są regulowane przez art. 98 § 1 i 3 k.p.c. oraz odpowiednie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucenie skargi
Strona wygrywająca
A. Spółka z o.o.

Strony

NazwaTypRola
M. J.osoba_fizycznapowód
A. Spółka z o.o.spółkapozwana

Przepisy (16)

Główne

k.p.c. art. 424^5 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa wymogi formalne skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.

k.p.c. art. 424^8 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna odrzucenia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.

Pomocnicze

k.p.c. art. 47 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W sprawach o zapłatę wynagrodzenia za pracę, jeśli nie dochodzi się równocześnie ustalenia istnienia stosunku pracy, sąd pierwszej instancji rozpoznaje sprawę w składzie jednego sędziego.

k.p.c. art. 47 § § 2 ust. 1a

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy składu sądu w sprawach wymagających ustalenia istnienia stosunku pracy, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie.

k.p.c. art. 379 § ust. 4

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy nieważności postępowania, w tym przypadku zarzut oparty na błędnym składzie sądu.

k.p.c. art. 479 § ust. 5

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy przesłanek nieważności postępowania, w tym braku pouczenia.

k.p.c. art. 477

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy pouczenia stron w postępowaniu o zapłatę należności z tytułu stosunku pracy.

k.p.c. art. 459

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 476 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

u.k.s.c. art. 97

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Reguluje zasady rozliczania wydatków tymczasowo pokrytych przez Skarb Państwa, nie dotyczy kosztów zastępstwa procesowego.

k.p.c. art. 424^1 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego.

u.p.a. art. 16 § ust. 2 i 3

Ustawa Prawo o adwokaturze

Konstytucja RP art. 24

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

k.p. art. 22

Kodeks pracy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 424^5 § 1 k.p.c. (brak wskazania zaskarżenia w całości/części, brak wniosku o stwierdzenie niezgodności z prawem, brak wykazania braku możliwości wzruszenia wyroku innymi środkami). • Zarzuty dotyczące składu sądu są nieuzasadnione w świetle uchwały SN III PZP 10/16. • Zarzut naruszenia art. 97 u.k.s.c. jest bezzasadny, gdyż przepis ten nie dotyczy kosztów zastępstwa procesowego.

Odrzucone argumenty

Błędna wykładnia art. 47 § 1 i § 2 ust. 1a k.p.c. w związku z art. 97 u.k.s.c. przez uznanie, że w sprawie o zapłatę należności z tytułu stosunku pracy konieczne jest procedowanie składu wieloosobowego. • Błędna wykładnia art. 379 ust. 4 k.p.c. w związku z art. 47 § 2 ust. 1a k.p.c. • Błędna wykładnia art. 479 ust. 5 k.p.c. w związku z art. 477 k.p.c. przez uznanie, że brak pouczenia o prawach i obowiązkach nie jest przesłanką nieważności postępowania. • Błędna wykładnia art. 459 k.p.c. w związku z art. 476 § 1 k.p.c. przez procedowanie z pominięciem przepisów działu III k.p.c. • Błędna wykładnia art. 97 u.k.s.c. przez obciążenie pracownika kosztami procesu tymczasowo wyłożonymi przez Skarb Państwa.

Godne uwagi sformułowania

skarga niespełniająca któregokolwiek z tych wymagań dotknięta jest zaś brakiem istotnym, nienaprawialnym w trybie właściwym dla usuwania braków formalnych i podlega odrzuceniu a limine • wymaga zaś podkreślenia, że 424^5 § 1 k.p.c. oddzielnie wymienia wymagania konstrukcyjne skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, z czego wynika, że skarga musi zawierać każdy z tych elementów przedstawiony odrębnie. • nie czyniąc tym samym zadość obowiązkowi „wykazania” (a nie jedynie wskazania) braku możliwości wzruszenia orzeczenia za pomocą tych lub innych środków prawnych • jest ona również oczywiście nieuzasadniona • w niniejszej sprawie, w postępowaniu zakończonym zaskarżonym wyrokiem, w ogóle nie był stosowany.

Skład orzekający

Maciej Pacuda

przewodniczący, sprawozdawca

Halina Kiryło

członek

Piotr Prusinowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wymogi formalne skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia oraz interpretacja przepisów dotyczących składu sądu w sprawach pracowniczych i kosztów procesu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem i konkretnych zarzutów podniesionych przez stronę.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne są wymogi formalne w postępowaniu sądowym, nawet na najwyższym szczeblu. Pokazuje też, że nawet w sprawach pracowniczych, gdzie prawo przewiduje pewne udogodnienia, trzeba pamiętać o podstawowych zasadach proceduralnych.

Nawet Sąd Najwyższy odrzuci skargę, jeśli nie spełni wymogów formalnych – lekcja z postępowania o stwierdzenie niezgodności z prawem.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst