Orzeczenie · 2021-01-14

I PSK 9/21

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2021-01-14
SNPracyprawo pracyŚrednianajwyższy
prawo pracypodróż służbowakierowcaryczałtnoclegSąd Najwyższyskarga kasacyjnaczas pracy kierowców

Sąd Najwyższy w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych rozpoznał skargę kasacyjną pozwanej C. Spółki z o.o. w Ł. od wyroku Sądu Okręgowego w Ł., który zasądził na rzecz powoda M. G. kwotę 44.576,05 zł tytułem ryczałtów za noclegi. Strona pozwana domagała się przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, wskazując na potrzebę wykładni przepisów prawnych dotyczących ryczałtów za noclegi dla kierowców, które budzą poważne wątpliwości i wywołują rozbieżności w orzecznictwie, zwłaszcza po wyrokach Trybunału Konstytucyjnego (K 11/15) i Trybunału Sprawiedliwości UE (C-325/15). Podniesiono również istotne zagadnienie prawne dotyczące charakteru ryczałtu. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 398^9 § 1 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. Stwierdzono, że podnoszone kwestie zostały już ujednolicone w orzecznictwie, w tym w uchwale składu siedmiu sędziów III PZP 2/17, która wyjaśniła zasady stosowania art. 77^5 k.p. do kierowców w transporcie międzynarodowym oraz charakter ryczałtu. Sąd Najwyższy uznał, że nie istnieje już potrzeba wykładni przepisów ani istotne zagadnienie prawne w rozumieniu przepisów procesowych. W konsekwencji, skarga kasacyjna nie została przyjęta do rozpoznania, a pozwana została obciążona kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej w sprawach dotyczących ryczałtów za noclegi dla kierowców, gdy kwestie prawne zostały już ujednolicone w orzecznictwie SN.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy głównie spraw, w których strona skarżąca próbuje podważyć utrwaloną linię orzeczniczą SN dotyczącą ryczałtów za noclegi dla kierowców.

Zagadnienia prawne (3)

Czy w przypadku braku uregulowania kwestii ryczałtu za nocleg w regulaminie wynagradzania lub umowie o pracę, pracownikowi przysługują należności na pokrycie kosztów podróży służbowej zgodnie z przepisami rozporządzeń wykonawczych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, w przypadku braku formalnie poprawnego wprowadzenia przez pracodawcę regulaminu z dnia 8 listopada 2012 r. do indywidualnego stosunku pracy powoda, kwestia wypłaty ryczałtu za nocleg nie była uregulowana, co skutkowało analogicznym stosowaniem rozporządzenia.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że zmiana regulaminu wynagradzania przewidująca mniej korzystne warunki płacy nie mogła zostać uznana za skuteczną wobec powoda bez wypowiedzenia lub porozumienia zmieniającego. Brak uregulowania w regulaminie kwestii ryczałtu za nocleg skutkował koniecznością stosowania przepisów rozporządzenia.

Czy świadczenie z tytułu ryczałtu za noclegi w podróży służbowej ma charakter realny, czy abstrakcyjny, tzn. czy jest należne bez względu na faktyczne poniesienie kosztów noclegu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Ryczałt jako świadczenie kompensacyjne jest z założenia oderwany od rzeczywiście poniesionych kosztów, a jego celem jest uproszczenie wzajemnych rozliczeń. Pracownikowi przysługuje ustalony ryczałt, nawet jeśli kosztów nie poniósł.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy, powołując się na uchwałę składu siedmiu sędziów III PZP 2/17, wyjaśnił, że istota ryczałtu polega na jego oderwaniu od faktycznie poniesionych kosztów, co upraszcza rozliczenia. Nawet jeśli pracownik nie poniósł kosztów noclegu, ryczałt mu przysługuje.

Czy prawo Unii Europejskiej (w tym art. 8 ust. 8 rozporządzenia nr 561/2006) wyłącza lub modyfikuje krajowe przepisy dotyczące ryczałtów za noclegi dla kierowców, gdy kierowca śpi w kabinie pojazdu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Prawo Unii Europejskiej nie nakłada obowiązku wypłacania należności za czas noclegu w kabinie, ale także nie stoi na przeszkodzie krajowym regulacjom określającym warunki wypłaty takich należności. Krajowe przepisy lub postanowienia umowne dotyczące ryczałtów nie są wyłączone ani modyfikowane przez prawo UE.

Uzasadnienie

Wyrok TSUE C-325/15 nie wyklucza krajowych regulacji dotyczących ryczałtów za noclegi. Oznacza to, że regulacje wspólnotowe nie zastępują ani nie modyfikują krajowych przepisów, układów zbiorowych, regulaminów czy postanowień umownych w tym zakresie. Zakładowe lub umowne regulacje wyłączające obowiązek pokrywania kosztów noclegów w kabinach są bezskuteczne.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej
Strona wygrywająca
powód M. G.

Strony

NazwaTypRola
M. G.osoba_fizycznapowód
C. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł.spółkapozwana

Przepisy (23)

Główne

k.p. art. 77^5 § § 5

Kodeks pracy

k.p. art. 77^5 § § 3

Kodeks pracy

k.p. art. 77^5 § § 4

Kodeks pracy

k.p. art. 77^5 § § 5

Kodeks pracy

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p. art. 241 § § 2

Kodeks pracy

k.p. art. 77^2 § § 5

Kodeks pracy

k.p. art. 77^5 § § 3

Kodeks pracy

k.p. art. 77^5 § § 2

Kodeks pracy

k.c. art. 60

Kodeks cywilny

Konstytucja RP art. 190 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

u.c.p.k. art. 14

Ustawa o czasie pracy kierowców

u.c.p.k. art. 21a

Ustawa o czasie pracy kierowców

k.p.c. art. 321

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^15 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 415

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 99

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

rozp. MPiPS z 19.12.2002 r. art. 9 § ust. 1 i 4

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r.

Dotyczy wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju.

rozp. MPiPS z 29.01.2013 r. art. 8 § ust. 1 i 3

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r.

Dotyczy należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej.

rozp. MPiPS z 29.01.2013 r. art. 16 § ust. 1, 2 i 4

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kwestie prawne podnoszone przez stronę skarżącą zostały już ujednolicone w orzecznictwie Sądu Najwyższego, w tym w uchwale składu siedmiu sędziów III PZP 2/17. • Nie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości ani rozbieżności w orzecznictwie. • Zagadnienie prawne dotyczące charakteru ryczałtu nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy w obecnym stanie prawnym.

Odrzucone argumenty

Potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości i wywołujących rozbieżności w orzecznictwie, szczególnie po wyroku TK K 11/15. • Konieczność rozstrzygnięcia istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego charakteru prawnego ryczałtu za noclegi. • Argumentacja oparta na wyroku TSUE C-325/15 wskazująca na brak obowiązku wypłacania należności za nocleg w kabinie.

Godne uwagi sformułowania

Brak jest podstaw uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. • Przez istotne zagadnienie prawne rozumie się problem o charakterze prawnym, nie zaś faktycznym albo wynikającym z zarzucanych przez skarżącego uchybień sądu, powstały na tle konkretnego przepisu prawa, mający charakter nowy i rzeczywisty w tym znaczeniu, że jego rozstrzygnięcie stwarza realne i poważne trudności... • Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 24 listopada 2016 r., K 11/15, przewartościował układ podstaw prawnych mających zastosowanie do kierowców zatrudnionych w transporcie międzynarodowym... • Istota ryczałtu jako świadczenia kompensacyjnego polega na tym, iż świadczenie wypłacane w takiej formie z założenia oderwane jest od rzeczywiście poniesionych kosztów.

Skład orzekający

Piotr Prusinowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej w sprawach dotyczących ryczałtów za noclegi dla kierowców, gdy kwestie prawne zostały już ujednolicone w orzecznictwie SN."

Ograniczenia: Dotyczy głównie spraw, w których strona skarżąca próbuje podważyć utrwaloną linię orzeczniczą SN dotyczącą ryczałtów za noclegi dla kierowców.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu ryczałtów za noclegi dla kierowców w transporcie międzynarodowym i wyjaśnia, dlaczego Sąd Najwyższy odmawia rozpoznania skarg kasacyjnych w sprawach, które uważa za już rozstrzygnięte w orzecznictwie.

Kierowco, czy wiesz, dlaczego Sąd Najwyższy może nie rozpoznać Twojej skargi o ryczałt za nocleg?

Dane finansowe

WPS: 44 576,05 PLN

ryczałt za noclegi: 44 576,05 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst