Orzeczenie · 2025-05-20

I PSK 60/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-05-20
SNinneWysokanajwyższy
wyłączenie sędziegoSąd NajwyższyKRSniezawiłość sędziowskapraworządnośćprocedura cywilna

W niniejszej sprawie pozwani wnieśli o wyłączenie sędzi Sądu Najwyższego Renaty Żywickiej od orzekania w sprawie sygn. akt I PSK 60/24. Jako podstawę wniosku wskazali art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c. i art. 49 § 1 k.p.c. w zw. z art. 379 pkt 4 k.p.c., argumentując, że sędzia została powołana na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 8 grudnia 2017 r. oraz powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r., a także przepisy Konstytucji RP i prawa międzynarodowego. Sąd Najwyższy oddalił wniosek. W uzasadnieniu podkreślono, że sędziowie są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. Uchwała Sądu Najwyższego nie ma rangi ustawy i nie może zastępować przepisów procedury cywilnej dotyczących wyłączenia sędziego. Sąd wskazał, że przyczyny wyłączenia sędziego są zawsze indywidualne i konkretne, a nie generalne. Powołanie sędziego przez Prezydenta RP na wniosek KRS nie stanowi podstawy do wyłączenia. Sąd odwołał się również do orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego rozstrzygających kwestie sporne w tym zakresie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziego w sprawach dotyczących sposobu powołania sędziów i ich niezawisłości.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej w Polsce związanej z reformą wymiaru sprawiedliwości i powoływaniem sędziów.

Zagadnienia prawne (1)

Czy powołanie sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w określonym trybie, w kontekście uchwały Sądu Najwyższego i przepisów prawa międzynarodowego, stanowi podstawę do wyłączenia sędziego od orzekania w danej sprawie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, powołanie sędziego w opisany sposób nie stanowi podstawy do jego wyłączenia od orzekania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że uchwała SN nie ma mocy ustawy i nie może stanowić podstawy do wyłączenia sędziego. Przyczyny wyłączenia muszą być indywidualne i konkretne, a nie generalne. Powołanie sędziego przez Prezydenta RP na wniosek KRS nie jest samo w sobie podstawą do wyłączenia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie wniosku
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy (wobec pozwanych)

Strony

NazwaTypRola
T.P.osoba_fizycznapowód
G. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W.spółkapozwany
S. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W.spółkapozwany
S.1 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W.spółkapozwany

Przepisy (8)

Główne

Konstytucja RP art. 178 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom.

Ustawa o Sądzie Najwyższym art. 29 § 3

Niedopuszczalne jest ustalanie lub ocena przez Sąd Najwyższy lub inny organ władzy zgodności z prawem powołania sędziego lub wynikającego z tego powołania uprawnienia do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości.

Pomocnicze

k.p.c. art. 48 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 49 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 379 § pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Konstytucja RP art. 87 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 176 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchwała Sądu Najwyższego nie ma rangi ustawy i nie może stanowić podstawy do wyłączenia sędziego. • Przyczyny wyłączenia sędziego muszą być indywidualne i konkretne, a nie generalne. • Powołanie sędziego przez Prezydenta RP na wniosek KRS nie jest samo w sobie podstawą do wyłączenia.

Odrzucone argumenty

Sposób powołania sędziego na wniosek KRS ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r. stanowi podstawę do wyłączenia sędziego. • Uchwała Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/20) wiąże sędziów SN i stanowi podstawę do wyłączenia. • Przepisy prawa międzynarodowego (Konwencja o Ochronie Praw Człowieka, TUE, Karta Praw Podstawowych) oraz Konstytucji RP (art. 45 ust. 1) uzasadniają wyłączenie sędziego.

Godne uwagi sformułowania

Sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. • Uchwała Sądu Najwyższego nie ma rangi ustawy jako źródło prawa, dlatego nie zastępuje i nie uzupełnia przepisów procedury cywilnej dotyczących wyłączenia sędziego. • Przyczyny wyłączenia sędziego są zawsze indywidualne i konkretne, a nie generalne. • Niedopuszczalne jest ustalanie lub ocena przez Sąd Najwyższy lub inny organ władzy zgodności z prawem powołania sędziego lub wynikającego z tego powołania uprawnienia do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości.

Skład orzekający

Zbigniew Korzeniowski

przewodniczący

Renata Żywicka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziego w sprawach dotyczących sposobu powołania sędziów i ich niezawisłości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej w Polsce związanej z reformą wymiaru sprawiedliwości i powoływaniem sędziów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii niezawisłości sędziowskiej i praworządności, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie publiczne i prawnicze.

Czy sposób powołania sędziego może być podstawą do jego wyłączenia? Sąd Najwyższy rozstrzyga.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst