I PKN 707/99
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem sprawy była kasacja wniesiona przez Spółdzielnię Mleczarską w S. od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu, który oddalił apelację pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego-Sądu Pracy w Świdnicy. Powód, Romuald T., domagał się zasądzenia 28.229,60 zł tytułem wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych, w dni wolne oraz ponad ustalony wymiar czasu pracy. Sąd Pracy ustalił, że powód, zatrudniony na stanowisku mechanika, mimo umowy na ½ etatu, faktycznie pracował w pełnym wymiarze, a także w dni wolne, na polecenie przełożonych. Sąd zasądził należność, przyjmując stawkę godzinową 5,4 zł/h. Sąd Okręgowy potwierdził zasadność roszczenia, uznając, że wynagrodzenie nazwane 'ryczałtowym' było w rzeczywistości miesięczną stawką. Sąd Najwyższy oddalił kasację pracodawcy. Podkreślono, że wynagrodzenie nazwane 'ryczałtowym', jeśli jest określone kwotowo za miesiąc, należy traktować jako miesięczną stawkę wynagrodzenia pracownika w rozumieniu art. 134 § 1-2 KP. Stwierdzono, że korzystne dla pracownika ukształtowanie warunków pracy nie uzasadnia twierdzenia o obejściu prawa lub sprzeczności z zasadami współżycia społecznego. Sąd Najwyższy zajął się również kwestią wymagalności wynagrodzenia za pracę w dni wolne, wskazując, że należy ją ustalać z uwzględnieniem daty wykonywania pracy oraz reguły z art. 85 § 2 KP.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia wynagrodzenia "ryczałtowego" w umowie o pracę, zasady ochrony pracownika w prawie pracy, wymagalność wynagrodzenia za pracę w dni wolne.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie wynagrodzenie zostało nazwane "ryczałtowym", ale faktycznie stanowiło miesięczną stawkę.
Zagadnienia prawne (3)
Jak należy traktować wynagrodzenie nazwane w umowie o pracę "ryczałtowym", jeśli jest określone w stałej kwocie miesięcznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Należy je traktować jako miesięczną stawkę wynagrodzenia pracownika w rozumieniu przepisów Kodeksu pracy, nawet jeśli zostało nazwane "ryczałtowym".
Uzasadnienie
Wynagrodzenie określone konkretną kwotą za miesiąc pracy, nawet nazwane ryczałtowym, wynika z osobistego zaszeregowania pracownika i stanowi jego miesięczną stawkę wynagrodzenia, chyba że strony wbrew obowiązkowi nie określiły go w umowie.
Czy korzystne dla pracownika ukształtowanie wynagrodzenia w umowie o pracę, w tym wyższe niż u innych, uzasadnia twierdzenie o sprzeczności umowy z zasadami współżycia społecznego lub obejściu prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sama okoliczność korzystnego dla pracownika ukształtowania wynagrodzenia nie uzasadnia takiego twierdzenia.
Uzasadnienie
Zasada korzystności (uprzywilejowania pracownika) jest podstawową zasadą prawa pracy. Korzystne warunki umowy są dopuszczalne, a twierdzenie o sprzeczności z zasadami współżycia społecznego lub obejściu prawa wymaga szczególnie wnikliwego uzasadnienia, którego w kasacji zabrakło.
Kiedy powstaje wymagalność wynagrodzenia za pracę w dodatkowo wolne dni (np. soboty, niedziele, święta), za które pracownikowi przysługuje wynagrodzenie zamiast dnia wolnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wymagalność roszczenia o wynagrodzenie za pracę w dodatkowo wolny dzień należy ustalać z uwzględnieniem daty wykonywania pracy oraz reguły z art. 85 § 2 KP dotyczącej terminu wypłaty wynagrodzenia za dany miesiąc.
Uzasadnienie
Roszczenie o wynagrodzenie powstaje w związku z faktycznym wykonaniem pracy w dniu wolnym, a nie z powodu niewykorzystania zamiennego dnia wolnego. Dlatego decydująca jest data wykonania pracy, przy uwzględnieniu terminu wypłaty wynagrodzenia za dany miesiąc.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Romuald T. | osoba_fizyczna | powód |
| Spółdzielnia Mleczarska w S. | inne | pozwana |
Przepisy (8)
Główne
k.p. art. 134 § 1-2
Kodeks pracy
Wynagrodzenie nazwane "ryczałtowym", ale określone kwotowo za miesiąc, należy traktować jako miesięczną stawkę wynagrodzenia pracownika.
k.p. art. 134 § 12
Kodeks pracy
Wynagrodzenie stanowiące podstawę obliczenia dodatków za godziny nadliczbowe obejmuje wynagrodzenie pracownika wynikające z jego osobistego zaszeregowania, określonego stawką godzinową lub miesięczną. Zwrot "60% wynagrodzenia" ma zastosowanie, gdy strony nie określiły wynagrodzenia lub nie wyodrębniły go.
k.p. art. 129 § 3
Kodeks pracy
Dotyczy wymagalności wynagrodzenia za pracę w dni wolne.
Pomocnicze
k.p. art. 85 § 2
Kodeks pracy
Reguluje termin wypłaty wynagrodzenia za pracę.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Dotyczy zasad współżycia społecznego.
k.c. art. 58
Kodeks cywilny
Dotyczy nieważności czynności prawnej sprzecznej z ustawą lub zasadami współżycia społecznego.
k.p. art. 300
Kodeks pracy
Stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego w sprawach ze stosunku pracy.
k.p. art. 18 § 1
Kodeks pracy
Postanowienia umów o pracę nie mogą być mniej korzystne dla pracowników niż przepisy prawa pracy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wynagrodzenie nazwane "ryczałtowym", ale określone kwotowo za miesiąc, jest miesięczną stawką wynagrodzenia. • Korzystne dla pracownika ukształtowanie warunków pracy nie jest sprzeczne z prawem ani zasadami współżycia społecznego. • Wymagalność wynagrodzenia za pracę w dni wolne należy ustalać od daty wykonywania pracy, z uwzględnieniem terminu wypłaty wynagrodzenia za miesiąc.
Odrzucone argumenty
Wynagrodzenie nazwane "ryczałtowym" nie może stanowić podstawy do obliczenia dodatków za godziny nadliczbowe (interpretacja art. 134 § 12 KP). • Umowa z powodem była sprzeczna z zasadami współżycia społecznego lub zmierzała do obejścia prawa (art. 58 KC w zw. z art. 300 KP). • Sąd błędnie zasądził odsetki za pracę w soboty, nie uwzględniając dyspozycji art. 1293 § 2 KP.
Godne uwagi sformułowania
Wynagrodzenie nazwane w umowie o pracę "ryczałtowym", przy jednoczesnym wskazaniu, że przysługuje w określonej kwocie za miesiąc pracy, należy traktować jako miesięczną stawkę wynagrodzenia pracownika w pojęciu art. 134 § 1-2 KP. • Okoliczność, iż sposób ukształtowania przez strony w umowie o pracę wynagrodzenia pracownika jest dla niego korzystny, przy uwzględnieniu zarobków innych pracowników, samo przez się nie uzasadnia twierdzenia, że umowa koliduje z zasadami współżycia społecznego lub zmierza do obejścia prawa. • Zasadniczo zamieszczony w końcowym fragmencie tego przepisu zwrot dotyczący 60% wynagrodzenia powinien mieć zastosowanie tylko w takich przypadkach, gdy strony w umowie o pracę – wbrew obowiązkowi płynącemu z art. 29 § 1 pkt 2 KP - nie określiły wynagrodzenia odpowiadającego rodzajowi pracy, a nie wtedy, gdy wynagrodzenie to ujęte zostaje w samej umowie o pracę lub określone jest w przepisach płacowych regulujących problem zaszeregowania osobistego i stawek płacy.
Skład orzekający
Barbara Wagner
przewodniczący
Józef Iwulski
sędzia
Walerian Sanetra
sędzia (sprawozdawca)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia wynagrodzenia \"ryczałtowego\" w umowie o pracę, zasady ochrony pracownika w prawie pracy, wymagalność wynagrodzenia za pracę w dni wolne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie wynagrodzenie zostało nazwane "ryczałtowym", ale faktycznie stanowiło miesięczną stawkę.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu wynagrodzenia za pracę, zwłaszcza w kontekście godzin nadliczbowych i dni wolnych, a także interpretacji pojęć prawnych takich jak "ryczałtowe" w umowie o pracę. Wyjaśnia, jak chroniony jest pracownik w takich sytuacjach.
“Czy "ryczałtowe" wynagrodzenie w umowie o pracę to zawsze ryczałt? Sąd Najwyższy wyjaśnia!”
Dane finansowe
WPS: 28 229,6 PLN
wynagrodzenie wraz z należnymi dodatkami: 1707,01 PLN
wypłacono zaliczkowo: 1000 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.