I PKN 519/97Obowiazek udowodnienia nietrzezowosci przez pracodawce
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła pracownika, Dariusza M., który został zwolniony z pracy bez wypowiedzenia z powodu rzekomego stawienia się do pracy w stanie nietrzeźwym. Pracownik zaprzeczył tym zarzutom, twierdząc, że był jedynie zmęczony po nocnej opiece nad chorą dziewczyną i nie pił alkoholu. Sądy niższych instancji, Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Nowym Sączu oraz Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie, przywróciły pracownika do pracy, uznając, że pracodawca, Przedsiębiorstwo Państwowe Zespół Uzdrowisk K.-P., nie udowodnił stanu nietrzeźwości pracownika. Podkreślono, że ciężar udowodnienia tego faktu spoczywał na pracodawcy, zgodnie z art. 6 Kodeksu cywilnego w związku z art. 300 Kodeksu pracy. Pracodawca wniósł kasację do Sądu Najwyższego, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię art. 6 KC, art. 17 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, a także przepisów KPC dotyczących postępowania dowodowego i domniemań prawnych. Sąd Najwyższy oddalił kasację, stwierdzając, że zarzuty są nieuzasadnione. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 17 ustawy o wychowaniu w trzeźwości nie ustanawia domniemania prawnego o nietrzeźwości pracownika niedopuszczonego do pracy, a jedynie obowiązek kierownika zakładu pracy. Podkreślono, że jeśli pracodawca wywodzi skutki prawne z faktu nietrzeźwości pracownika, to na nim spoczywa obowiązek jego udowodnienia wszelkimi środkami dowodowymi. Sąd Najwyższy uznał również, że nie doszło do naruszenia przepisów procesowych, w tym art. 272 KPC dotyczącego konfrontacji świadków, ani art. 52 § 1 KP, ponieważ postępowanie dowodowe dotyczyło wyłącznie podanej przez pracodawcę przyczyny zwolnienia. Sąd Najwyższy odrzucił również zarzut naruszenia uchwały Sądu Najwyższego, wskazując, że uchwała nie jest przepisem prawa w rozumieniu KPC, a ponadto dotyczyła wypowiedzenia, a nie zwolnienia dyscyplinarnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie ciężaru dowodu w sprawach o zwolnienie dyscyplinarne z powodu nietrzeźwości pracownika.
Dotyczy sytuacji, gdy pracodawca powołuje się na nietrzeźwość pracownika jako jedyną przyczynę zwolnienia dyscyplinarnego.
Zagadnienia prawne (3)
Na kim spoczywa ciężar udowodnienia nietrzeźwości pracownika jako przyczyny rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Ciężar udowodnienia nietrzeźwości pracownika obciąża pracodawcę.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że ustawa o wychowaniu w trzeźwości nie ustanawia domniemania prawnego o nietrzeźwości pracownika, a jedynie obowiązek kierownika zakładu pracy. Jeśli pracodawca wywodzi skutki prawne z faktu nietrzeźwości, musi go udowodnić wszelkimi środkami dowodowymi.
Czy ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi ustanawia domniemanie prawne dotyczące stanu nietrzeźwości pracownika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ustawa ta nie ustanawia domniemania prawnego, że pracownik niedopuszczony do pracy jest nietrzeźwy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że twierdzenie o istnieniu takiego domniemania jest sprzeczne z literalnym brzmieniem przepisu i jego sensem. Przepis ten ustanawia jedynie obowiązek kierownika zakładu pracy.
Czy naruszenie wytycznych Sądu Najwyższego może stanowić podstawę kasacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uchwała Sądu Najwyższego nie jest 'prawem' ani 'przepisem' w rozumieniu art. 393¹ KPC, więc zarzut naruszenia wytycznych nie może stanowić podstawy kasacji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że uchwała Sądu Najwyższego nie jest aktem prawnym podlegającym kontroli kasacyjnej w rozumieniu przepisów KPC.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Dariusz M. | osoba_fizyczna | powód |
| Przedsiębiorstwo Państwowe Zespół Uzdrowisk K.-P. w K. | instytucja | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
KP art. 52 § 1
Kodeks pracy
Stan nietrzeźwości pracownika jest przesłanką dla działań kierownika, które powinien on podjąć po stwierdzeniu tego faktu. Jeśli z faktu nietrzeźwości pracownika pracodawca wywodzi skutki prawne w postaci niezwłocznego zwolnienia z pracy, to na nim ciąży obowiązek jego udowodnienia.
KC art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar udowodnienia faktu nietrzeźwości pracownika ciąży na pracodawcy, który wywodzi z niego skutki prawne.
u.w.t.p.a. art. 17 § 1
Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
Kierownik zakładu pracy ma obowiązek niedopuszczenia do pracy pracownika, który stawił się po użyciu alkoholu do pracy lub spożywał go w czasie pracy. Obowiązek ten nie ustanawia domniemania prawnego o nietrzeźwości pracownika.
KPC art. 393¹²
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia kasacji.
Pomocnicze
KP art. 300
Kodeks pracy
Stosowany w związku z art. 6 KC w celu określenia ciężaru dowodu.
u.w.t.p.a. art. 17 § 3
Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
Ustanawia obowiązek przeprowadzenia badania trzeźwości pracownika na jego żądanie.
KPC art. 234
Kodeks postępowania cywilnego
Nie miał zastosowania, gdyż żadne domniemanie prawne nie wiązało sądów ani nie było obalane.
KPC art. 272
Kodeks postępowania cywilnego
Nie reguluje obowiązku konfrontowania świadków w razie sprzeczności zeznań; sąd ocenia potrzebę konfrontacji.
KPC art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Ocena zeznań świadków została dokonana zgodnie z wymaganiami tego przepisu.
KPC art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Postępowanie dowodowe mogło dotyczyć jedynie okoliczności podanych przez pracodawcę jako uzasadniające zwolnienie.
KPC art. 229
Kodeks postępowania cywilnego
Inne okoliczności nie mogły być traktowane jako fakty mające dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie.
KPC art. 393¹
Kodeks postępowania cywilnego
Uchwała Sądu Najwyższego nie jest 'prawem' ani 'przepisem' w rozumieniu tego przepisu, co uniemożliwia zarzut naruszenia wytycznych jako podstawę kasacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pracodawca nie udowodnił stanu nietrzeźwości pracownika. • Ustawa o wychowaniu w trzeźwości nie ustanawia domniemania prawnego o nietrzeźwości pracownika. • Ciężar udowodnienia nietrzeźwości pracownika spoczywa na pracodawcy.
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 6 KC i art. 17 ustawy o wychowaniu w trzeźwości. • Naruszenie prawa procesowego (KPC) w zakresie postępowania dowodowego i obalania domniemań prawnych. • Naruszenie uchwały Sądu Najwyższego dotyczącej wykładni przepisów o wypowiedzeniu umowy o pracę.
Godne uwagi sformułowania
Obowiązek udowodnienia wskazanej przyczyny rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika (stanu nietrzeźwości) obciąża pracodawcę. • W przepisie tym nie zostało ustanowione domniemanie prawne. • Z przepisu tego nie wynika, by to pracownik miał obowiązek udowodnić swoją trzeźwość. • Jeżeli z faktu nietrzeźwości pracownika pracodawca wywodzi skutki prawne w postaci niezwłocznego zwolnienia z pracy, to na nim ciąży obowiązek jego udowodnienia.
Skład orzekający
Kazimierz Jaśkowski
przewodniczący
Teresa Flemming-Kulesza
sprawozdawca
Walerian Sanetra
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie ciężaru dowodu w sprawach o zwolnienie dyscyplinarne z powodu nietrzeźwości pracownika."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy pracodawca powołuje się na nietrzeźwość pracownika jako jedyną przyczynę zwolnienia dyscyplinarnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa jasno rozstrzyga kluczową kwestię ciężaru dowodu w kontekście zwolnień dyscyplinarnych z powodu nietrzeźwości, co jest częstym problemem w praktyce. Wyjaśnia też, że ustawa o wychowaniu w trzeźwości nie tworzy domniemania prawnego.
“Nietrzeźwość w pracy? To pracodawca musi to udowodnić, nie pracownik!”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.