I PKN 386/00
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odszkodowania za wypowiedzenie umowy o pracę. Powód Jacek H. został zwolniony z powodu likwidacji stanowiska zastępcy komendanta Straży Miejskiej. Sąd Rejonowy w Kielcach oddalił jego powództwo, uznając wypowiedzenie za uzasadnione i właściwy wybór powoda do zwolnienia. Sąd Okręgowy w Kielcach utrzymał ten wyrok, argumentując, że sąd nie bada wewnętrznych procedur organizacji związkowych, a jedynie fakt zawiadomienia o zamiarze wypowiedzenia. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację powoda, uchylił zaskarżony wyrok. Kluczowym zarzutem było naruszenie przepisów dotyczących konsultacji z zakładową organizacją związkową (art. 38 KP). Sąd Najwyższy podkreślił, że sąd pracy jest zobowiązany zbadać, czy oświadczenie organizacji związkowej w sprawie wypowiedzenia pochodzi od uprawnionego organu (zarządu), a nie tylko od przewodniczącego, zwłaszcza gdy wypowiedzenie następuje przed upływem ustawowego terminu na zajęcie stanowiska przez związek. Sąd pierwszej instancji pominął dowody mające wykazać wadliwość konsultacji, a sąd drugiej instancji nie naprawił tego błędu. W związku z tym Sąd Najwyższy przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, aby wyjaśnić kwestię prawidłowości konsultacji związkowej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących konsultacji z organizacjami związkowymi przy wypowiadaniu umów o pracę, w szczególności zakresu kontroli sądowej nad tymi konsultacjami.
Dotyczy sytuacji, gdy wypowiedzenie następuje przed upływem terminu dla organizacji związkowej, a oświadczenie pochodzi od przewodniczącego, a nie zarządu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd pracy może badać, czy oświadczenie organizacji związkowej w sprawie zamiaru wypowiedzenia umowy o pracę pochodzi od uprawnionego organu (zarządu), czy też od nieuprawnionego przewodniczącego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd pracy jest zobowiązany zbadać, czy oświadczenie organizacji związkowej pochodzi od uprawnionego organu, zwłaszcza gdy wypowiedzenie następuje przed upływem ustawowego terminu na zajęcie stanowiska przez związek.
Uzasadnienie
Przepis art. 38 § 5 KP stanowi, że pracodawca może podjąć decyzję o wypowiedzeniu dopiero po rozpatrzeniu stanowiska organizacji związkowej. Kompetencje do zajmowania stanowiska przysługują organizacji związkowej (zarządowi), a nie jej przewodniczącemu. Jeśli pracodawca dokona wypowiedzenia przed upływem terminu dla związku, sąd musi zbadać, czy stanowisko zostało zajęte przez uprawniony organ.
Czy sąd pracy jest uprawniony do badania prawidłowości i zasadności czynności organów związkowych w kontekście konsultacji zamiaru wypowiedzenia umowy o pracę?
Odpowiedź sądu
Sąd nie bada prawidłowości i merytorycznej zasadności wewnętrznych czynności organów związkowych, ale jest zobowiązany zbadać, czy konsultacja została przeprowadzona zgodnie z przepisami prawa pracy, w tym czy oświadczenie pochodzi od właściwego organu.
Uzasadnienie
Utrwalony pogląd jest taki, że sąd nie bada przebiegu i prawidłowości wewnętrznych czynności organu związku zawodowego. Jednakże, dla zachowania trybu konsultacji związkowej, nie wystarczy stanowisko przewodniczącego, a pracodawca może podjąć decyzję dopiero po rozpatrzeniu stanowiska organizacji związkowej.
Czy sąd drugiej instancji może pominąć dowody zgłoszone w apelacji, które miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd drugiej instancji nie może pominąć dowodów istotnych dla sprawy, jeśli strona miała możliwość ich powołania w pierwszej instancji, a sąd pierwszej instancji bezzasadnie odmówił ich przeprowadzenia.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 381 KPC, sąd drugiej instancji może pominąć dowody tylko wtedy, gdy strona miała możliwość ich powołania w pierwszej instancji i tego nie uczyniła. W tej sprawie powód zgłosił dowody w pierwszej instancji, a sąd pierwszej instancji bezzasadnie odmówił ich przeprowadzenia, co naruszyło także art. 217 § 2 KPC.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Jacek H. | osoba_fizyczna | powód |
| Straż Miejska w K. | instytucja | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
KP art. 38 § 1
Kodeks pracy
Obowiązek pracodawcy zawiadomienia na piśmie reprezentującej pracownika zakładowej organizacji związkowej o zamiarze wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony oraz wskazania przyczyny.
KP art. 38 § 2
Kodeks pracy
Organizacji związkowej przysługuje 5 dni na zajęcie stanowiska w sprawie. Wypowiedzenie może nastąpić najwcześniej dnia następnego po upływie tego terminu, chyba że organ wcześniej się wypowie.
KP art. 38 § 5
Kodeks pracy
Pracodawca może podjąć decyzję w sprawie wypowiedzenia dopiero po rozpatrzeniu stanowiska organizacji związkowej lub po upływie terminu na jego zajęcie.
KP art. 45 § 1
Kodeks pracy
Naruszenie przepisów o wypowiadaniu umów o pracę stanowi podstawę do uwzględnienia roszczenia pracownika o odszkodowanie.
Pomocnicze
KPC art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Przedmiotem dowodu są fakty mające dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie.
KPC art. 217 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może pominąć dowody, gdy okoliczności zostały już wykazane lub gdy dowody zgłoszono dla zwłoki.
KPC art. 393 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawy kasacji.
KPC art. 381
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji może pominąć dowody wskazane w apelacji, jeśli skarżący miał możliwość powołania ich w pierwszej instancji i tego nie uczynił.
u.z.z. art. 32 § 1
Ustawa o związkach zawodowych
Określa organy związków zawodowych uprawnione do zajmowania stanowiska w indywidualnych sprawach pracowniczych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 38 § 5 KP w związku z art. 45 § 1 KP przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że sąd nie jest uprawniony do badania, czy stanowisko w sprawie wypowiedzenia wyraziła organizacja związkowa czy tylko jej przewodniczący. • Naruszenie art. 217 § 2 KPC w związku z art. 381 KPC przez bezzasadne pominięcie zgłoszonych przez powoda dowodów mających potwierdzić, że zakładowa organizacja związkowa nie zajęła stanowiska w sprawie wypowiedzenia. • Naruszenie art. 30 § 4 KP w związku z art. 45 § 1 KP przez błędną wykładnię, że wskazanie likwidacji stanowiska pracy było rzeczywistą przyczyną wypowiedzenia, mimo że stanowisko nie zostało zlikwidowane.
Odrzucone argumenty
Argumenty sądu pierwszej i drugiej instancji, że wypowiedzenie było uzasadnione likwidacją stanowiska i właściwym wyborem powoda do zwolnienia. • Argument sądu okręgowego, że sąd nie bada prawidłowości czynności organów związkowych.
Godne uwagi sformułowania
Sąd pracy może zbadać (art. 227 KPC), czy przed upływem pięciodniowego terminu z art. 38 § 2 KP, oświadczenie o braku zastrzeżeń co do wypowiedzenia złożył zarząd organizacji związkowej, czy jej przewodniczący. • Nie można jednak przyznać racji Sądowi Okręgowemu, gdy twierdzi, że tylko fakt i data zawiadomienia organu związkowego o zamiarze wypowiedzenia umowy o pracę (art. 38 § 1 KP) może być przedmiotem zainteresowania sądu i postępowania dowodowego. • Dla zachowania tego trybu nie wystarczy stanowisko przewodniczącego zarządu zakładowej organizacji związkowej.
Skład orzekający
Jadwiga Skibińska-Adamowicz
sprawozdawca
Józef Iwulski
członek
Roman Kuczyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących konsultacji z organizacjami związkowymi przy wypowiadaniu umów o pracę, w szczególności zakresu kontroli sądowej nad tymi konsultacjami."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy wypowiedzenie następuje przed upływem terminu dla organizacji związkowej, a oświadczenie pochodzi od przewodniczącego, a nie zarządu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa pracy - ochrony pracownika przed nieuzasadnionym wypowiedzeniem, z naciskiem na rolę związków zawodowych. Pokazuje, jak istotne są procedury i kto faktycznie podejmuje decyzje w organizacji.
“Czy zgoda przewodniczącego związku zawodowego wystarczy do zwolnienia pracownika? Sąd Najwyższy wyjaśnia!”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.