I PKN 36/98
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia byłego pracownika, Stanisława R., przeciwko Hucie "K." SA o nawiązanie umowy o pracę lub odszkodowanie. Powód został zwolniony z pracy w trybie art. 53 § 1 KP z powodu niezdolności do pracy, a następnie zaliczony do III grupy inwalidzkiej. W międzyczasie w Hucie weszło w życie zarządzenie Naczelnego Dyrektora dotyczące rehabilitacji i zatrudnienia pracowników z trwałą niezdolnością do pracy. Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Dąbrowie Górniczej zasądził na rzecz powoda odszkodowanie w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia, uznając, że pracodawca naruszył obowiązek wynikający z wewnętrznego zarządzenia, zobowiązujący do ponownego nawiązania umowy na czas określony. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach zmienił ten wyrok, oddalając powództwo. Sąd ten uznał, że zarządzenie dyrektora nie tworzy prawa do żądania zatrudnienia dla byłych pracowników, a także że nie można zastosować art. 53 § 5 KP, ponieważ przyczyna rozwiązania umowy nadal trwała. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację powoda, uznał, że zarządzenie dyrektora, choć nie jest aktem prawa pracy, może być traktowane jako oświadczenie pracodawcy, które kształtuje treść stosunku pracy. Jeśli pracodawca nie wykonał zobowiązania wynikającego z tego zarządzenia, może ponosić odpowiedzialność odszkodowawczą na podstawie art. 471 KC w związku z art. 300 KP. Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok w części dotyczącej apelacji strony pozwanej, oddalając ją, a kasację w pozostałym zakresie oddalił, zasądzając od strony pozwanej na rzecz powoda część kosztów postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja odpowiedzialności pracodawcy za niewykonanie zobowiązań wynikających z wewnętrznych zarządzeń, które kształtują stosunek pracy.
Dotyczy sytuacji, gdy wewnętrzne zarządzenie pracodawcy zobowiązuje do ponownego nawiązania umowy o pracę i zostało ono przyjęte przez pracownika. Nie dotyczy sytuacji, gdy przyczyna rozwiązania umowy z art. 53 § 1 KP nadal trwa.
Zagadnienia prawne (2)
Czy odmowa nawiązania z byłym pracownikiem umowy o pracę na czas określony, wynikająca z wewnętrznego zarządzenia pracodawcy, może powodować odpowiedzialność odszkodowawczą pracodawcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, może powodować odpowiedzialność odszkodowawczą pracodawcy (art. 471 KC w związku z art. 300 KP), jeżeli w wewnętrznym zarządzeniu zobowiązał się on do ponownego nawiązania umowy o pracę.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że wewnętrzne zarządzenie pracodawcy, przyjęte przez pracownika, może kształtować treść stosunku pracy i stanowić podstawę roszczeń. Niewykonanie zobowiązania wynikającego z takiego zarządzenia może uzasadniać odpowiedzialność odszkodowawczą na podstawie art. 471 KC w zw. z art. 300 KP.
Czy roszczenie o nawiązanie umowy o pracę z art. 53 § 5 KP powstaje, jeżeli przyczyna rozwiązania umowy z art. 53 § 1 KP (niezdolność do pracy) nadal trwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenie o nawiązanie umowy o pracę z art. 53 § 5 KP nie powstaje, jeżeli przyczyna rozwiązania umowy z art. 53 § 1 KP nadal trwa.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy potwierdził stanowisko sądów niższych instancji, że art. 53 § 5 KP nie daje podstaw do żądania nawiązania stosunku pracy, jeśli przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy o pracę trwają.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Stanisław R. | osoba_fizyczna | powód |
| Huta "K." SA Zakład Huta K. w D.G. | spółka | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności odszkodowawczej pracodawcy za niewykonanie zobowiązania wynikającego z wewnętrznego zarządzenia.
KP art. 300
Kodeks pracy
Stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego do stosunków pracy.
Pomocnicze
KP art. 53 § 1
Kodeks pracy
Przyczyna rozwiązania umowy o pracę (niezdolność do pracy).
KP art. 53 § 5
Kodeks pracy
Roszczenie o nawiązanie umowy o pracę.
KP art. 9
Kodeks pracy
Ocena zarządzenia jako źródła prawa pracy.
KP art. 56
Kodeks pracy
Podstawa zasądzenia odszkodowania w przypadku rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z naruszeniem przepisów.
KP art. 58
Kodeks pracy
Podstawa zasądzenia odszkodowania w przypadku rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z naruszeniem przepisów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzadzenie Naczelnego Dyrektora Huty K. z dnia 11 sierpnia 1993 r. może stanowić podstawę roszczenia odszkodowawczego na podstawie art. 471 KC w zw. z art. 300 KP, jeśli pracodawca nie wykonał zobowiązania. • Sąd drugiej instancji naruszył art. 471 KC w związku z art. 300 KP, przyjmując, że stron nie łączył żaden stosunek zobowiązaniowy.
Odrzucone argumenty
Zarzadzenie Naczelnego Dyrektora nie tworzy prawa do żądania nawiązania umowy o pracę dla byłych pracowników. • Nie można zastosować art. 53 § 5 KP, gdyż przyczyna rozwiązania umowy o pracę nadal trwa. • Stron nie wiązał stosunek zobowiązaniowy w rozumieniu art. 471 KC.
Godne uwagi sformułowania
Odmowa nawiązania z byłym pracownikiem umowy o pracę na czas określony może powodować odpowiedzialność odszkodowawczą pracodawcy (art. 471 KC w związku z art. 300 KP), jeżeli w wewnętrznym zarządzeniu zobowiązał się on do ponownego nawiązania umowy o pracę. • Roszczenie o nawiązanie umowy o pracę z art. 53 § 5 KP nie powstaje, jeżeli przyczyna rozwiązania umowy z art. 53 § 1 KP (niezdolność do pracy) nadal trwa. • Zarządzenie to [...] w istocie jest aktem samodzielnym, bez upoważnienia zawartego w akcie prawnym powszechnie obowiązującego. • Prowadzi to do wniosku, że nie może być ono ocenione jako źródło prawa pracy w rozumieniu art. 9 KP. • Roszczenia te mogą jednak konstruować w oparciu o treść stosunków pracy, gdyż zarządzenie to należy ocenić jako oświadczenie pracodawcy, przyjęte (co najmniej konkludentnie) przez poszczególnych pracowników.
Skład orzekający
Kazimierz Jaśkowski
przewodniczący
Józef Iwulski
sprawozdawca
Alina Krusz-Stankiewicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja odpowiedzialności pracodawcy za niewykonanie zobowiązań wynikających z wewnętrznych zarządzeń, które kształtują stosunek pracy."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy wewnętrzne zarządzenie pracodawcy zobowiązuje do ponownego nawiązania umowy o pracę i zostało ono przyjęte przez pracownika. Nie dotyczy sytuacji, gdy przyczyna rozwiązania umowy z art. 53 § 1 KP nadal trwa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie SN wyjaśnia, że wewnętrzne zarządzenia pracodawcy, nawet niebędące aktem prawa pracy, mogą rodzić odpowiedzialność odszkodowawczą, co jest istotne dla praktyki zarządzania zasobami ludzkimi i stosowania prawa pracy.
“Wewnętrzne zarządzenie pracodawcy może kosztować go odszkodowanie – wyrok Sądu Najwyższego.”
Dane finansowe
odszkodowanie: 1634,35 PLN
koszty postępowania kasacyjnego: 100 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.