I PKN 225/97Oddalenie kasacji ochrona związkowa i art 4771 kpc
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa Ryszarda M. przeciwko Spółdzielni Inwalidów "P." o przywrócenie do pracy i zapłatę. Po rozwiązaniu umowy o pracę, Sąd Rejonowy przywrócił powoda do pracy i zasądził wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy. Sąd Rejonowy ustalił, że powód, będący działaczem związkowym, podlegał szczególnej ochronie, a wypowiedzenie umowy oraz rozwiązanie jej bez wypowiedzenia naruszało przepisy. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu zmienił wyrok, zasądzając na rzecz powoda odszkodowanie w kwocie 915 zł i oddalając powództwo o przywrócenie do pracy. Sąd drugiej instancji uznał, że roszczenie o przywrócenie do pracy było sprzeczne ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa, a powód nadużywał ochrony związkowej. Powód wniósł kasację, zarzucając naruszenie prawa materialnego (art. 45 § 2 i 3 KP) oraz przepisów postępowania (art. 477¹ § 2 KPC). Sąd Najwyższy oddalił kasację, stwierdzając, że zarzuty nie były uzasadnione. Sąd Najwyższy podkreślił, że jest związany granicami kasacji i nie może oceniać naruszeń przepisów, które nie zostały wskazane w kasacji. Wskazał, że Sąd drugiej instancji zastosował art. 8 KP, a jego wykładnia nie podlegała kontroli kasacyjnej, gdyż naruszenie tego przepisu nie było zarzucane. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 477¹ § 2 KPC, Sąd Najwyższy uznał, że przepis ten został zastosowany prawidłowo, umożliwiając sądowi orzeczenie o innym roszczeniu niż wybrane przez powoda, co działa na korzyść pracownika.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja granic kasacji, zastosowanie art. 477¹ § 2 KPC, relacja między ochroną działaczy związkowych a obowiązkami pracowniczymi.
Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika podlegającego szczególnej ochronie i jego zachowania w kontekście odmowy podjęcia pracy.
Zagadnienia prawne (4)
Czy sąd drugiej instancji może ocenić wykładnię i zastosowanie przepisu, którego naruszenie nie zostało wskazane jako podstawa kasacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd drugiej instancji nie podlega ocenie Sądu Najwyższego w zakresie wykładni i zastosowania przepisu, którego naruszenie nie zostało wskazane jako podstawa kasacji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy jest związany granicami kasacji i rozpoznaje sprawę wyłącznie w aspekcie wskazanych w niej naruszeń prawa materialnego i procesowego.
Czy przepis art. 477¹ § 2 KPC pozwala na uznanie wybranego przez pracownika roszczenia za nieuzasadnione?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis art. 477¹ § 2 KPC ma charakter procesowy i nie zawiera normy pozwalającej na uznanie wybranego przez pracownika roszczenia za nieuzasadnione. Podstawą takiej oceny musi być przepis prawa materialnego.
Uzasadnienie
Art. 477¹ § 2 KPC pozwala sądowi na uwzględnienie z urzędu innego roszczenia alternatywnego niż wybrane przez powoda, jeżeli to ostatnie okaże się nieuzasadnione. Nie stanowi on podstawy do oddalenia roszczenia wybranego przez pracownika.
Czy sąd drugiej instancji prawidłowo zastosował art. 477¹ § 2 KPC, uwzględniając inne roszczenie niż wybrane przez powoda?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd drugiej instancji prawidłowo zastosował art. 477¹ § 2 KPC, uwzględniając inne roszczenie niż wybrane przez powoda, co jest zgodne z celem tego przepisu działającego na korzyść pracownika.
Uzasadnienie
Przepis art. 477¹ § 2 KPC pozwala orzec na korzyść pracownika o innym roszczeniu niż przez niego wybrane zamiast oddalenia powództwa, gdy wybrane roszczenie okazało się bezzasadne. Sąd drugiej instancji wykorzystał tę możliwość.
Czy ochrona stosunku pracy działacza związkowego może być wykorzystywana do ochrony partykularnych interesów pracownika, który narusza obowiązki pracownicze?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, szczególna ochrona stosunku pracy działaczy związkowych ma na celu zapewnienie im swobody wykonywania funkcji związkowych, a nie ochronę ich partykularnych interesów w sytuacji, gdy pracownik sam narusza obowiązki pracownicze.
Uzasadnienie
Sąd drugiej instancji uznał, że powód nadużywał ochrony związkowej, odmawiając podjęcia pracy zgodnie z orzeczeniem lekarskim i poleceniami pracodawcy, co uniemożliwiało jego zatrudnienie zgodnie z zasadami BHP.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Ryszard M. | osoba_fizyczna | powód |
| Spółdzielnia Inwalidów "P." | spółka | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
KPC art. 477¹ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Pozwala sądowi na uwzględnienie z urzędu innego roszczenia alternatywnego niż wybrane przez powoda, jeżeli to ostatnie okaże się nieuzasadnione. Działa na korzyść pracownika.
KP art. 8
Kodeks pracy
Zasada społeczno-gospodarczego przeznaczenia prawa; sąd uznał, że przywrócenie do pracy byłoby sprzeczne z tą zasadą.
Pomocnicze
KP art. 45 § § 2
Kodeks pracy
Dotyczy odszkodowania zamiast przywrócenia do pracy.
KP art. 45 § § 3
Kodeks pracy
Wyklucza możliwość przywrócenia do pracy w określonych sytuacjach.
KP art. 52 § § 1
Kodeks pracy
Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika.
KP art. 42 § § 4
Kodeks pracy
Powierzenie pracownikowi innej pracy niż dotychczasowa.
u.z.z. art. 32 § ust. 1
Ustawa o związkach zawodowych
Wymóg uzyskania zgody zakładowej organizacji związkowej na wypowiedzenie umowy pracownikowi podlegającemu szczególnej ochronie.
p.s. art. 186 § § 2
Prawo spółdzielcze
Dotyczy wypowiedzenia umowy o pracę w spółdzielni.
p.s. art. 184 § § 1
Prawo spółdzielcze
p.s. art. 190 § § 2
Prawo spółdzielcze
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Najwyższy jest związany granicami kasacji. • Zarzuty kasacji nie dotyczyły przepisów faktycznie zastosowanych przez Sąd drugiej instancji (np. art. 45 KP). • Sąd drugiej instancji prawidłowo zastosował art. 477¹ § 2 KPC, co jest zgodne z jego celem i orzecznictwem. • Nadużywanie ochrony związkowej przez pracownika może prowadzić do oddalenia roszczenia o przywrócenie do pracy.
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 45 § 2 i 3 KP. • Naruszenie przepisów postępowania przez niewłaściwe zastosowanie art. 477¹ § 2 KPC.
Godne uwagi sformułowania
Wykładnia i zastosowanie przez sąd drugiej instancji przepisu, którego naruszenie nie zostało wskazane jako podstawa kasacji nie podlega ocenie Sądu Najwyższego. • Przepis art. 477¹ § 2 KPC ma charakter procesowy i nie zawiera normy pozwalającej na uznanie wybranego przez pracownika roszczenia za nieuzasadnione. • Roszczenie o przywrócenie do pracy nie może być uwzględnione, gdyż jest sprzeczne ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa chroniącego stosunek pracy działacza związkowego. • Sąd Najwyższy jest związany granicami kasacji wyznaczonymi jej podstawami i wnioskami.
Skład orzekający
Jan Wasilewski
przewodniczący
Józef Iwulski
sprawozdawca
Maria Mańkowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja granic kasacji, zastosowanie art. 477¹ § 2 KPC, relacja między ochroną działaczy związkowych a obowiązkami pracowniczymi."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika podlegającego szczególnej ochronie i jego zachowania w kontekście odmowy podjęcia pracy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje konflikt między ochroną pracowniczą a obowiązkami pracownika oraz ograniczenia postępowania kasacyjnego. Jest interesująca dla prawników pracy i procesualistów.
“Czy ochrona związkowa chroni przed obowiązkami? Sąd Najwyższy rozstrzyga.”
Dane finansowe
odszkodowanie: 915 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.