I PK 211/11Przedawnienie roszczenia pracowniczego o akcje 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód M. G. domagał się od PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna SA odszkodowania w kwocie 16.611,37 zł z tytułu zaniżenia ilości należnych mu akcji oraz utraconej dywidendy. Sąd Rejonowy zasądził na jego rzecz 16.466,40 zł, uznając, że powód powinien otrzymać więcej akcji ze względu na sposób naliczania stażu pracy. Sąd Okręgowy oddalił apelację pozwanego. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną pozwanego, uchylił zaskarżony wyrok. Uzasadnił to częściowo zasadnymi zarzutami naruszenia prawa materialnego, w szczególności dotyczącymi przedawnienia roszczenia. Sąd Najwyższy uznał, że roszczenie to, związane z obowiązkami pracodawcy wynikającymi ze stosunku pracy, podlega 3-letniemu terminowi przedawnienia z Kodeksu pracy (art. 291 § 1 k.p.), a nie 10-letniemu terminowi z Kodeksu cywilnego, jak przyjmowały sądy niższych instancji. Wskazał na konieczność ponownego rozważenia kwestii przedawnienia zarówno roszczenia o odszkodowanie za akcje, jak i za utraconą dywidendę, odwołując się do uchwały 7 sędziów SN z dnia 19 stycznia 2011 r., sygn. I PZP 5/10.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie charakteru prawnego roszczeń pracowniczych związanych z akcjami pracowniczymi i ich przedawnienia.
Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z prywatyzacją i akcjami pracowniczymi w konkretnym przedsiębiorstwie.
Zagadnienia prawne (4)
Jaki jest termin przedawnienia roszczenia pracownika o odszkodowanie związane z nieprawidłowym ustaleniem przez pracodawcę liczby akcji pracowniczych i utraconej dywidendy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Roszczenie to podlega 3-letniemu terminowi przedawnienia wynikającemu z Kodeksu pracy (art. 291 § 1 k.p.), a nie 10-letniemu terminowi z Kodeksu cywilnego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że skoro roszczenie wynika z naruszenia obowiązków pracodawcy związanych z prowadzeniem dokumentacji pracowniczej i ustalaniem uprawnień pracowniczych, to ma ono charakter pracowniczy. W związku z tym stosuje się przepisy Kodeksu pracy dotyczące przedawnienia, a nie przepisy Kodeksu cywilnego. Odwołano się do uchwały 7 sędziów SN I PZP 5/10.
Czy sąd powinien z urzędu powołać biegłego w celu ustalenia liczby akcji przysługujących pracownikowi, jeśli strona pozwana nie podjęła takiej inicjatywy dowodowej?
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie ma takiego obowiązku, jeśli nie istnieją szczególne przesłanki uzasadniające działanie z urzędu, a postępowanie ma charakter kontradyktoryjny. Ciężar dowodu spoczywa na stronie, która chce wykazać określony fakt.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że ciężar udowodnienia niższej liczby akcji przysługujących powodowi spoczywał na stronie pozwanej. Brak inicjatywy dowodowej pozwanego nie uzasadnia oczekiwania, że sąd powinien działać z urzędu, zwłaszcza w sytuacji, gdy pracodawca ma pozycję umożliwiającą podjęcie takich działań.
Jak ustala się wysokość odszkodowania za utracone akcje, w szczególności czy należy uwzględniać cenę z daty zamiany akcji, czy cenę rynkową z daty ustalenia odszkodowania?
Odpowiedź sądu
Wysokość odszkodowania ustala się przy wykorzystaniu cen z daty ustalenia odszkodowania, a w przypadku akcji notowanych na giełdzie – ceny rynkowej z tej daty.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na art. 363 § 2 k.c., zgodnie z którym wysokość odszkodowania określa się według cen z daty ustalenia odszkodowania. W przypadku akcji notowanych na giełdzie, ceną rynkową jest cena giełdowa. Nie można uwzględniać jedynie wartości nominalnej akcji.
Czy roszczenie o odszkodowanie za utraconą dywidendę może być uwzględnione, jeśli roszczenie o odszkodowanie za utracone prawo do akcji uległo przedawnieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Kwestia ta wymaga ponownego rozważenia przez sąd niższej instancji. Dywidenda jest pożytkiem z prawa do akcji, a odszkodowanie za akcje stanowi substytut tego prawa. Jeśli substytut uległ przedawnieniu, dowód szkody w postaci utraconych korzyści może być niemożliwy do wykazania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że dywidenda jest pożytkiem z prawa do akcji. Jeśli roszczenie o odszkodowanie za utracone prawo do akcji uległo przedawnieniu, to uzyskanie korzyści z tego prawa (w tym dywidendy) staje się problematyczne. Sąd powinien zbadać, czy w takiej sytuacji można jeszcze wykazać szkodę w postaci utraconej dywidendy, ewentualnie rozważyć analogię do przedawnienia odsetek wraz z roszczeniem głównym.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. G. | osoba_fizyczna | powód |
| PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna Spółka Akcyjna Oddział KWB "B." | spółka | pozwany |
Przepisy (16)
Główne
k.p. art. 300
Kodeks pracy
Stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego w sprawach nieuregulowanych przez prawo pracy.
k.p. art. 291 § 1
Kodeks pracy
Termin przedawnienia roszczeń ze stosunku pracy.
Dz.U. Nr 33 poz. 200 art. § 2 ust. 3
Rozporządzenie Ministra Skarbu Państwa z dnia 3 kwietnia 1997 r.
Zasady ustalania stażu pracy dla celów nabycia akcji pracowniczych.
Pomocnicze
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania.
k.c. art. 117
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące przedawnienia roszczeń.
k.c. art. 125
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące przedawnienia roszczeń.
k.c. art. 361 § 1
Kodeks cywilny
Zakres odszkodowania - normalne następstwa działań lub zaniechań.
k.c. art. 361 § 2
Kodeks cywilny
Zakres odszkodowania - szkoda rzeczywista i utracone korzyści.
k.c. art. 363 § 2
Kodeks cywilny
Ustalenie wysokości odszkodowania według cen z daty ustalenia.
k.c. art. 53
Kodeks cywilny
Definicja pożytków prawa.
k.p.c. art. 6
Kodeks postępowania cywilnego
Ciężar dowodu.
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Przedmiot dowodu.
k.p.c. art. 232 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość działania sądu z urzędu.
k.p.c. art. 328 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymagania dotyczące uzasadnienia orzeczenia.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 391 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji w postępowaniu kasacyjnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzut naruszenia prawa materialnego dotyczący przedawnienia roszczenia pracowniczego.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia prawa procesowego dotyczące powołania biegłego. • Zarzuty dotyczące wysokości szkody i sposobu ustalenia wartości akcji.
Godne uwagi sformułowania
Roszczenie to podlega 3-letniemu terminowi przedawnienia na zasadzie art. 291 § 1 k.p. • Ciężar dowodu w tym zakresie, uwzględniając ewentualny dowód z opinii biegłego, spoczywał na stronie pozwanej (art. 6 k.c.). • Ustalenie wysokości odszkodowania następuje przy wykorzystaniu cen z daty ustalenia odszkodowania. • Ponieważ żądanie odszkodowania uległo przedawnieniu, to niemożliwy okazuje się dowód szkody w postaci utraconych korzyści.
Skład orzekający
Małgorzata Gersdorf
przewodniczący, sprawozdawca
Bogusław Cudowski
członek
Roman Kuczyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie charakteru prawnego roszczeń pracowniczych związanych z akcjami pracowniczymi i ich przedawnienia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z prywatyzacją i akcjami pracowniczymi w konkretnym przedsiębiorstwie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przedawnienia roszczeń pracowniczych w kontekście prywatyzacji i akcji pracowniczych, co jest istotne dla wielu pracowników i pracodawców.
“Przedawnienie akcji pracowniczych: Czy 3 lata to za mało?”
Dane finansowe
WPS: 16 611,37 PLN
odszkodowanie: 16 466,4 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.