I OSK 968/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego odmawiającą zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami (art. 136 ust. 1 i 3, art. 137 ust. 1 i 2), twierdząc, że grunt nie został w całości wykorzystany na cel określony w akcie notarialnym z 1973 r. (budowa osiedla mieszkaniowego i ulic miejskich). Wskazywano na fragmenty gruntu, takie jak teren z pawilonem kwiaciarni czy nieużytek, które miały nie być związane z celem wywłaszczenia. Zarzucono również naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. z powodu niewystarczającego wyjaśnienia istotnych okoliczności w uzasadnieniu wyroku WSA. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. jest niezasadny, ponieważ uzasadnienie WSA zawierało odniesienie do podnoszonych okoliczności. Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa materialnego, NSA podzielił ustalenia WSA, że sposób zagospodarowania nieruchomości, w tym budowa pawilonu handlowego (kwiaciarni) w latach dziewięćdziesiątych, mieści się w celu wywłaszczenia, jakim była budowa zespołu mieszkaniowego i jego infrastruktury. Sąd podkreślił, że dopuszczalne są modyfikacje celu wywłaszczenia, o ile nie prowadzą do jakościowej zmiany jego charakteru. Stwierdzono, że cel wywłaszczenia został zrealizowany na całym obszarze nieruchomości, a zatem nie zaistniały podstawy do jej zwrotu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia 'cel wywłaszczenia' w kontekście budowy osiedli mieszkaniowych i dopuszczalności modyfikacji pierwotnych założeń zagospodarowania terenu.
Dotyczy specyficznej sytuacji wywłaszczenia pod budowę osiedla mieszkaniowego i ulic miejskich.
Zagadnienia prawne (2)
Czy grunt wywłaszczony pod budowę osiedla mieszkaniowego i ulic miejskich został wykorzystany zgodnie z celem, jeśli na jego części znajduje się pawilon handlowy lub teren nie jest zabudowany?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, cel wywłaszczenia został zrealizowany, ponieważ dopuszczalne są modyfikacje w zagospodarowaniu terenu, które mieszczą się w ogólnym celu budowy osiedla i jego infrastruktury.
Uzasadnienie
NSA uznał, że budowa pawilonu handlowego (kwiaciarni) na wywłaszczonym gruncie stanowi dopuszczalną modyfikację celu wywłaszczenia, a nie jego jakościową zmianę. Podkreślono, że realizacja osiedla mieszkaniowego obejmuje nie tylko budynki mieszkalne, ale także infrastrukturę techniczną i tereny zielone, a dopuszczalne są zmiany w projektach zagospodarowania poszczególnych części terenu.
Czy uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające w kontekście zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej dotyczących naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające i nie zawierało wad konstrukcyjnych uniemożliwiających kontrolę kasacyjną.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że uzasadnienie wyroku WSA odniosło się do istotnych okoliczności podnoszonych w skardze, a ocena strony skarżącej jako niedostateczne stanowi polemikę, a nie dowód wadliwości uzasadnienia.
Przepisy (11)
Główne
u.g.n. art. 136 § 1 i 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Grunty wywłaszczone pod określony cel podlegają zwrotowi, jeśli stały się zbędne na ten cel. Dopuszczalne są modyfikacje celu, o ile nie zmieniają jego jakościowego charakteru.
u.g.n. art. 137 § 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Dotyczy sytuacji, gdy cel wywłaszczenia został przeprowadzony lub zakończony.
u.g.n. art. 137 § 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Dotyczy sytuacji, gdy cel wywłaszczenia nie został zrealizowany.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis określający wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi przez WSA.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej (naruszenie prawa materialnego lub procesowego).
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną.
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi.
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Cel wywłaszczenia został zrealizowany, a dopuszczalne były modyfikacje w zagospodarowaniu terenu, takie jak budowa pawilonu handlowego, które mieściły się w ogólnym celu budowy osiedla mieszkaniowego i jego infrastruktury.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 136 ust. 1 i 3, art. 137 ust. 1 i 2 u.g.n.) poprzez błędne uznanie, że grunt został użyty w całości na cel wywłaszczenia. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 141 § 4 p.p.s.a.) z powodu niewystarczającego wyjaśnienia istotnych okoliczności w uzasadnieniu wyroku WSA.
Godne uwagi sformułowania
dopuszczalna prawem modyfikacja, a nie jakościowa zmiana, określonego w sposób ogólny celu jakim była budowa zespołu mieszkaniowego (osiedla) • o zmianie celu wywłaszczenia można zatem mówić tylko w przypadku, gdy następuje zmiana funkcji wywłaszczonego terenu i ma ona charakter trwały • Osiedle mieszkaniowe jest pewnym, swego rodzaju, mikroorganizmem urbanizacyjnym, który rządzi się zasadami, uwzględniającymi potrzeby jego mieszkańców.
Skład orzekający
Jolanta Rudnicka
przewodniczący
Piotr Niczyporuk
sprawozdawca
Joanna Skiba
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'cel wywłaszczenia' w kontekście budowy osiedli mieszkaniowych i dopuszczalności modyfikacji pierwotnych założeń zagospodarowania terenu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wywłaszczenia pod budowę osiedla mieszkaniowego i ulic miejskich.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu zwrotu wywłaszczonych nieruchomości i interpretacji celu wywłaszczenia, co jest istotne dla właścicieli nieruchomości i deweloperów.
“Czy pawilon handlowy na wywłaszczonym gruncie oznacza, że cel wywłaszczenia nie został osiągnięty?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.