I OSK 688/24Oddalenie skargi kasacyjnej prawo własności
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Polskich Kolei Państwowych S.A. (PKP S.A.) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę PKP S.A. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii odmawiającą stwierdzenia nabycia prawa własności oraz prawa użytkowania wieczystego nieruchomości. Skarżąca kasacyjnie zarzucała naruszenie prawa materialnego (art. 37a ustawy o komercjalizacji PKP) poprzez błędną wykładnię i naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 151 P.p.s.a.). Kluczowym zagadnieniem było ustalenie, czy sporna nieruchomość we władaniu PKP S.A. na dzień 28 lutego 2003 r. wchodziła w skład linii kolejowych, co zgodnie z art. 37a ustawy komercjalizacyjnej warunkowało nabycie z mocy prawa własności Skarbu Państwa i prawa użytkowania wieczystego PKP S.A. NSA uznał, że zgromadzona dokumentacja (mapy, oświadczenia) nie potwierdzała jednoznacznie zajęcia nieruchomości pod linię kolejową na tę datę, ani władania nią przez PKP S.A. Sąd podkreślił, że strona miała obowiązek przedstawić dowody potwierdzające spełnienie przesłanek, a brak takich dowodów uniemożliwił uwzględnienie skargi. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, wskazując na prawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego i ocenę materiału przez organy administracji oraz sąd I instancji. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przesłanek nabycia nieruchomości kolejowych na podstawie art. 37a ustawy komercjalizacyjnej, obowiązki dowodowe stron w postępowaniu administracyjnym, ocena dowodów przez sąd administracyjny.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z uwłaszczeniem gruntów kolejowych na podstawie przepisów przejściowych ustawy komercjalizacyjnej. Wymaga ścisłego udowodnienia stanu faktycznego na konkretną datę.
Zagadnienia prawne (2)
Czy brak wystarczających dowodów na zajęcie nieruchomości pod linię kolejową w dniu 28 lutego 2003 r. uzasadnia odmowę stwierdzenia nabycia prawa własności i użytkowania wieczystego przez PKP S.A. na podstawie art. 37a ustawy o komercjalizacji PKP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak wystarczających dowodów na zajęcie nieruchomości pod linię kolejową w dniu 28 lutego 2003 r. oraz władanie nią przez PKP S.A. na tę datę uzasadnia odmowę stwierdzenia nabycia prawa własności i użytkowania wieczystego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skarżąca nie przedstawiła wystarczających dowodów (np. mapy z granicami linii kolejowej na 28.02.2003 r.) potwierdzających spełnienie przesłanek z art. 37a ustawy komercjalizacyjnej. Ciężar dowodu spoczywał na stronie, a zgromadzony materiał dowodowy nie był wystarczający do stwierdzenia nabycia praw.
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek aktywnie poszukiwać dowodów potwierdzających twierdzenia strony, gdy strona sama ich nie przedstawia, a naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, obowiązek wszechstronnego ustalenia stanu faktycznego nie zwalnia stron z obowiązku współdziałania i przedstawiania dowodów, zwłaszcza gdy nieudowodnienie okoliczności leży w ich interesie.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że zasada prawdy obiektywnej nie oznacza, że organ musi poszukiwać dowodów na rzecz strony, która jest bierna. Strony mają obowiązek współdziałać, a w szczególności przedstawiać dowody potwierdzające okoliczności kluczowe dla sprawy, zwłaszcza gdy dysponują najpełniejszą wiedzą na ich temat (jak PKP S.A. w zakresie infrastruktury kolejowej).
Rozstrzygnięcie
Przepisy (13)
Główne
ustawa komercjalizacyjna art. 37a § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe
Grunty wchodzące w skład linii kolejowych, we władaniu PKP S.A. na dzień 28.02.2003 r., niestanowiące własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub PKP S.A., stają się z dniem 1.06.2003 r. własnością Skarbu Państwa za odszkodowaniem, a PKP S.A. przysługuje prawo użytkowania wieczystego i własności budynków.
P.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego lub postępowania.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu wszechstronnego i rzetelnego ustalenia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 75 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku (nie stosuje się wprost do wyroków oddalających skargę kasacyjną).
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uwzględnienia skargi w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi, gdy brak podstaw do jej uwzględnienia.
P.p.s.a. art. 183 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice rozpoznania sprawy przez NSA i obligatoryjne badanie nieważności postępowania.
P.p.s.a. art. 193 § zdanie drugie
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wyłączenie stosowania art. 141 § 4 P.p.s.a. do uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną.
ustawa o transporcie kolejowym art. 4 § ust. 1 i 8
Ustawa z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym
Definicja infrastruktury kolejowej.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 37a ustawy komercjalizacyjnej. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 151 P.p.s.a.) poprzez niezastosowanie lub błędne zastosowanie, w tym ograniczenie zasady równej mocy środków dowodowych i przerzucenie obowiązków dowodowych na stronę.
Godne uwagi sformułowania
Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.), a także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). • Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadzała się do tego, czy orzekające w sprawie organy administracji dokonały wystarczających ustaleń w zakresie braku wykazania by na nieruchomości [...] w dniu 28 lutego 2003 r. znajdowała się linia kolejowa. • Obowiązywanie w postępowaniu administracyjnym zasady prawdy obiektywnej [...] nie jest równoznaczne z zobowiązaniem organu do poszukiwania dowodów mających wykazać zaistnienie okoliczności, których wykazanie leży w interesie strony, w sytuacji jej biernej postawy w tym przedmiocie. • W myśl art. 80 K.p.a. organ administracji dokonuje oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy określona okoliczność została udowodniona.
Skład orzekający
Krzysztof Sobieralski
przewodniczący sprawozdawca
Karol Kiczka
członek
Dariusz Chaciński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek nabycia nieruchomości kolejowych na podstawie art. 37a ustawy komercjalizacyjnej, obowiązki dowodowe stron w postępowaniu administracyjnym, ocena dowodów przez sąd administracyjny."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z uwłaszczeniem gruntów kolejowych na podstawie przepisów przejściowych ustawy komercjalizacyjnej. Wymaga ścisłego udowodnienia stanu faktycznego na konkretną datę.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z uwłaszczeniem nieruchomości kolejowych, co ma znaczenie dla sektora transportu i nieruchomości. Interpretacja przepisów i obowiązków dowodowych jest istotna dla praktyków.
“PKP S.A. nie uwłaszczyła się na nieruchomościach kolejowych – kluczowe znaczenie dowodów i daty granicznej.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.