Orzeczenie · 2026-04-01

I OSK 523/24Odmowa zasiłku celowego uznanie administracyjne 25

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-04-01
NSAAdministracyjneŚredniansa
pomoc społecznazasiłek celowypotrzeby bytoweuznanie administracyjneśrodki finansowebudżetprawo administracyjnepostępowanie administracyjne

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A.A. od wyroku WSA w Gdańsku, który oddalił jego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Gdańska o przyznaniu zasiłku celowego na żywność w kwocie 200 zł miesięcznie na okresy lipiec i wrzesień 2021 r. Skarżący zarzucał naruszenie prawa materialnego (art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej) przez błędną wykładnię, twierdząc, że przyznana kwota nie zaspokaja jego niezbędnych potrzeb bytowych, oraz naruszenie przepisów postępowania (art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 7, 77, 80, 107 K.p.a.) przez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i przekroczenie granic uznania administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że przyznanie zasiłku celowego opiera się na zasadzie uznania administracyjnego, a organ musi uwzględniać ograniczone środki finansowe oraz potrzeby innych osób. Sąd uznał, że organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie, dokonały ustaleń faktycznych i zastosowały prawo materialne, a skarżący nie wykazał istotnego wpływu ewentualnych uchybień na wynik sprawy. Sąd zwrócił uwagę, że pomoc społeczna nie jest w stanie zaspokoić wszystkich potrzeb, a organ musi dokonywać rozdziału środków zgodnie z zasadami sprawiedliwości społecznej. Przyznana kwota była zgodna z możliwościami finansowymi organu, który dysponował ograniczonym budżetem na pomoc społeczną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja zasady uznania administracyjnego w sprawach o zasiłki celowe oraz obowiązków organów w zakresie ustalania potrzeb i rozdziału ograniczonych środków finansowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawcy i możliwości finansowych konkretnego organu; nie stanowi przełomu w orzecznictwie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy przyznanie zasiłku celowego w kwocie 200 zł miesięcznie na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych (zakup żywności) jest zgodne z art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, uwzględniając zasady uznania administracyjnego i ograniczone środki finansowe organu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przyznanie zasiłku celowego w kwocie 200 zł miesięcznie jest zgodne z prawem, gdyż leży w granicach uznania administracyjnego organu, który musi uwzględniać ograniczone środki finansowe i potrzeby innych osób.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przyznanie zasiłku celowego jest fakultatywne (może być przyznany) i zależy od uznania administracyjnego organu, który musi balansować między potrzebami wnioskodawcy a ograniczonymi środkami finansowymi oraz liczbą innych potrzebujących. Kwota 200 zł miesięcznie, choć niewielka, mieściła się w możliwościach finansowych organu i była zgodna z jego polityką rozdziału środków.

Czy organy administracji podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności w zakresie ustalenia właściwej wysokości potrzeb skarżącego i przekroczyły granice uznania administracyjnego, nie przyznając zasiłku celowego w wysokości pozwalającej zaspokoić niezbędne potrzeby bytowe?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organy podjęły wszelkie niezbędne czynności, a przyznana kwota zasiłku mieściła się w granicach uznania administracyjnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy przeprowadziły wywiad środowiskowy i dokonały prawidłowej oceny zebranego materiału dowodowego. Skarżący nie wykazał, jakie konkretne okoliczności stanu faktycznego zostały pominięte lub wadliwie ocenione, a jego argumentacja stanowiła polemikę z ustaleniami faktycznymi i oceną prawną Sądu I instancji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (19)

Główne

u.p.s. art. 39 § ust. 1

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

Zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, co stanowi element uznania administracyjnego organu.

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA (w granicach skargi kasacyjnej).

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi przez sąd administracyjny.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

u.p.s. art. 39 § ust. 2

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

Wymienia przykładowe cele, na jakie może być przyznany zasiłek celowy, w tym zakup żywności.

u.p.s. art. 2

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

Określa cele i zadania pomocy społecznej, które powinny być kryteriami wyboru rozstrzygnięcia w sprawach uznaniowych.

u.p.s. art. 3 § ust. 3 i 4

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

Wskazuje na zasady sprawiedliwości społecznej, które organ musi uwzględniać przy rozdziale środków.

K.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

K.p.a. art. 77

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

K.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny na podstawie materiału dowodowego, czy strona wykazała swoje prawa lub obowiązki.

K.p.a. art. 107

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

P.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego.

P.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego.

P.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej: naruszenie przepisów postępowania.

P.p.s.a. art. 193 § zdanie 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną.

P.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy kosztów postępowania między stronami.

P.p.s.a. art. 210

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy kosztów postępowania między stronami.

P.p.s.a. art. 250

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu należne od Skarbu Państwa.

P.p.s.a. art. 258-261

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Postępowanie dotyczące przyznawania wynagrodzenia dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 39 ust. 1 u.p.s. i uznanie, że zasiłek celowy w przyznanej wysokości zaspokoi niezbędne potrzeby bytowe skarżącego. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 7, 77, 80 i 107 K.p.a.) przez oddalenie skargi, pomimo braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i przekroczenia granic uznania administracyjnego.

Godne uwagi sformułowania

rozpoznanie wniosku o przyznanie zasiłku celowego na podstawie art. 39 ust. 1 u.p.s. opiera się na zasadzie uznania administracyjnego • wysokość, jak i samo przyznanie świadczenia, uzależnione są od możliwości finansowych organu przyznającego pomoc oraz liczby innych osób potrzebujących • pomoc społeczna nie jest bowiem w stanie zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób które się o nią ubiegają • kwestionowane są ustalenia stanu faktycznego, przez ocenę sytuacji skarżącego skutkującą przyznaniem zasiłku celowego w ograniczonym względem wniosku zakresie • nie można skutecznie podważyć na podstawie stanu faktycznego, który strona skarżąca uznaje za prawidłowy • organy odpowiedzialne za udzielenie pomocy dysponują ograniczonymi środkami finansowymi, a posiadane przez nie fundusze muszą rozdzielać pomiędzy osoby wymagające wsparcia • przyznanie skarżącemu świadczenia w mniejszym wymiarze niż wnioskowany nie można było zatem ocenić jako dokonanej z naruszeniem art. 39 ust. 1 u.p.s. ani z naruszeniem zasad pomocy społecznej

Skład orzekający

Jolanta Rudnicka

przewodniczący

Monika Nowicka

członek

Agnieszka Miernik

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady uznania administracyjnego w sprawach o zasiłki celowe oraz obowiązków organów w zakresie ustalania potrzeb i rozdziału ograniczonych środków finansowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawcy i możliwości finansowych konkretnego organu; nie stanowi przełomu w orzecznictwie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne aspekty przyznawania pomocy społecznej i ograniczenia wynikające z budżetu, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i socjalnym.

“Czy 200 zł miesięcznie wystarczy na życie? Sąd NSA rozstrzyga o granicach uznania administracyjnego w pomocy społecznej.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst