I OSK 510/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który uchylił decyzję SKO o uchyleniu zasiłku celowego przyznanego E.P. SKO zarzuciło WSA naruszenie prawa materialnego (art. 106 ust. 5 w zw. z art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej) oraz przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 7, 8, 77, 80 kpa oraz art. 11 i 107 § 3 kpa). Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw. Sąd podkreślił, że postępowania dotyczące pozbawienia strony świadczenia z pomocy społecznej na podstawie art. 106a ust. 1 i 3 oraz art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej są odrębnymi instytucjami i nie można ich łączyć w jednym postępowaniu. W analizowanej sprawie organy administracji dokonały takiej niedopuszczalnej kumulacji, powołując się na przesłanki z obu trybów, a jednocześnie nie wskazując w podstawach prawnych decyzji konkretnych przepisów, co uniemożliwiło ustalenie zakresu postępowania. Ponadto, NSA podzielił stanowisko WSA co do naruszenia przepisów kpa dotyczących postępowania dowodowego. Stwierdzono brak należycie zgromadzonego materiału dowodowego (np. brak wywiadu środowiskowego w aktach) oraz brak ustaleń faktycznych, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWskazanie na niedopuszczalność kumulacji odrębnych trybów postępowania w sprawach z zakresu pomocy społecznej oraz na konieczność rygorystycznego przestrzegania wymogów postępowania dowodowego.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy społecznej i jej przepisami dotyczącymi uchylania świadczeń.
Zagadnienia prawne (3)
Czy dopuszczalne jest łączenie w jednym postępowaniu administracyjnym przesłanek z art. 106a ust. 1 i 3 ustawy o pomocy społecznej (nieodebranie świadczenia) z przesłankami z art. 106 ust. 5 tej ustawy (uchylenie świadczenia z innych przyczyn, np. braku współpracy)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie łączenie jest niedopuszczalne, ponieważ są to odrębne instytucje prawne.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że postępowania dotyczące pozbawienia strony świadczenia z pomocy społecznej na podstawie art. 106a ust. 1 i 3 oraz art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej są odrębnymi instytucjami prawnymi i nie można ich łączyć w jednym postępowaniu. W analizowanej sprawie organy administracji dokonały takiej niedopuszczalnej kumulacji, co stanowiło istotne naruszenie przepisów procesowych.
Czy naruszenie przepisów kpa dotyczących postępowania dowodowego (art. 7, 8, 77, 80 kpa) poprzez brak należytego zgromadzenia materiału dowodowego i ustaleń faktycznych, miało istotny wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, miało istotny wpływ.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organy administracji nie zgromadziły wyczerpującego materiału dowodowego (np. brak wywiadu środowiskowego w aktach), co uniemożliwiło prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i zakresu postępowania. Brak ten miał zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, niezależnie od trybu postępowania.
Czy brak wskazania w podstawie prawnej decyzji administracyjnej konkretnych przepisów materialnoprawnych, a jedynie ogólne odwołanie do przepisów ustawy, stanowi istotne naruszenie przepisów procesowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, może stanowić istotne naruszenie, jeśli uniemożliwia ustalenie zakresu postępowania.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że niepodanie podstawy prawnej decyzji lub powołanie się na niewłaściwy przepis stanowi naruszenie art. 107 § 1 pkt 4 kpa. W analizowanej sprawie, w połączeniu z kumulacją trybów postępowania, brak wskazania konkretnych przepisów uniemożliwił ustalenie zakresu postępowania i stanowił istotne uchybienie procesowe.
Przepisy (17)
Główne
ppsa art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę nieważność postępowania.
ppsa art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna orzeczenia o oddaleniu skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
ups art. 106 § ust. 5
Ustawa o pomocy społecznej
Dotyczy kompetencji do wydania decyzji o uchyleniu świadczenia, gdy wystąpiły przesłanki określone w art. 11 ustawy.
ups art. 106a § ust. 1
Ustawa o pomocy społecznej
Określa przesłankę do wszczęcia postępowania w sprawie świadczeń z pomocy społecznej, gdy świadczeniobiorca nie podejmuje współpracy.
ups art. 106a § ust. 3
Ustawa o pomocy społecznej
Określa rodzaj rozstrzygnięcia (decyzja o uchyleniu świadczenia) w przypadku wystąpienia przesłanek z art. 106a ust. 1.
ups art. 11 § ust. 2
Ustawa o pomocy społecznej
Dotyczy sytuacji, gdy osoba korzystająca ze świadczeń nie współpracuje z pracownikiem socjalnym.
ups art. 11 § ust. 3
Ustawa o pomocy społecznej
ppsa art. 182 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, gdy strona zrzekła się rozprawy, a organ nie zażądał jej przeprowadzenia.
ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji przez WSA w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
ppsa art. 174
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej (naruszenie prawa materialnego lub istotne naruszenie przepisów postępowania).
ppsa art. 107 § § 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.
kpa art. 7
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego.
kpa art. 8 § § 1
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa.
kpa art. 77 § § 1
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
kpa art. 80
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny, czy materiał dowodowy uzasadnia wydanie decyzji.
kpa art. 107 § § 1 pkt 4
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Elementy decyzji administracyjnej, w tym wskazanie podstawy prawnej.
kpa art. 11
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada przekonywania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy administracji połączyły w jednym postępowaniu odrębne tryby prawne (art. 106a ust. 1 i 3 ups oraz art. 106 ust. 5 ups), co jest niedopuszczalne. • Organy nie zgromadziły wyczerpującego materiału dowodowego, co uniemożliwiło prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i zakresu postępowania. • Brak wskazania w podstawie prawnej decyzji konkretnych przepisów materialnoprawnych, w połączeniu z kumulacją trybów, stanowi istotne naruszenie przepisów procesowych.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia prawa materialnego przez WSA. • Zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez WSA, w tym błędne uznanie, że organy nie ustaliły stanu faktycznego i wydały rozstrzygnięcia w oparciu o niepełny materiał dowodowy.
Godne uwagi sformułowania
Za niedopuszczalne należy zatem uznać łączenie obu powyższych trybów w jednym postępowaniu. • Organy obu instancji istotnie dokonały swoistej kumulacji procesowej, łącząc w ramach jednego postępowania administracyjnego przepisy art. 106a ust. 1 i 3 ups oraz art. 106 ust. 5 ups, co jednak z uwagi na odrębność wskazanych postepowań nie było dopuszczalne. • W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że organy orzekające w sprawie nie zgromadziły wyczerpującego materiału dowodowego, co ma zasadnicze znaczenie w sprawie, albowiem w aktach sprawy brak jest w ogóle ustaleń dotyczących przesłanek wydania decyzji...
Skład orzekający
Marek Stojanowski
przewodniczący sprawozdawca
Marian Wolanin
sędzia
Jakub Zieliński
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wskazanie na niedopuszczalność kumulacji odrębnych trybów postępowania w sprawach z zakresu pomocy społecznej oraz na konieczność rygorystycznego przestrzegania wymogów postępowania dowodowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy społecznej i jej przepisami dotyczącymi uchylania świadczeń.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak istotne jest prawidłowe prowadzenie postępowania administracyjnego i stosowanie właściwych przepisów. Błędy proceduralne, nawet w sprawach o świadczenia socjalne, mogą prowadzić do uchylenia decyzji.
“Błędy proceduralne w pomocy społecznej: NSA wyjaśnia, jak nie można łączyć trybów uchylania świadczeń.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.