I OSK 2865/23Oddalenie skargi kasacyjnej umorzenie postępowania
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżący S. W. złożył skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego o umorzeniu postępowania. Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie naruszenia prawa przy wydaniu decyzji z 1964 r. przez Prezydium Rady Narodowej w Warszawie, ustanawiającej prawo użytkowania wieczystego na rzecz Spółdzielni. Skarżący podnosił, że nowe przepisy KPA (art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej z 2021 r. oraz art. 158 § 3 KPA) wprowadzające 30-letni termin na wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub naruszenia prawa, uniemożliwiają mu dochodzenie odszkodowania na podstawie art. 417¹ § 2 KC, gdyż wymaga ono uprzedniego stwierdzenia niezgodności decyzji z prawem. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd wskazał, że postępowanie zostało wszczęte po upływie 30 lat od wydania decyzji, co skutkowało jego umorzeniem z mocy prawa na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej. NSA podkreślił, że wprowadzone ograniczenia czasowe są zgodne z Konstytucją RP, zasadą pewności prawnej (art. 2 Konstytucji) oraz zasadą praworządności (art. 7 Konstytucji). Sąd powołał się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i własne, wskazując, że stabilizacja stosunków prawnych i ochrona prawomocności są wartościami konstytucyjnymi. NSA wyjaśnił również, że stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa nie jest samoistnym celem postępowania, lecz elementem postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, które zostało umorzone z uwagi na upływ czasu. Sąd uznał, że argumentacja skarżącego dotycząca niezgodności z art. 77 Konstytucji RP i art. 417¹ § 2 KC jest niezasadna, gdyż ustawodawca ma prawo wprowadzać ograniczenia czasowe w dochodzeniu roszczeń, co jest zgodne z zasadą pewności prawa i stabilności porządku prawnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie dopuszczalności i zgodności z prawem ograniczeń czasowych w postępowaniach administracyjnych, w szczególności w kontekście stwierdzania nieważności decyzji i dochodzenia odszkodowań.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nowelizacją KPA z 2021 r. i sprawami sprzed 30 lat. Interpretacja przepisów KPA i ich zgodność z Konstytucją.
Zagadnienia prawne (2)
Czy ograniczenie czasowe (30 lat) na wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia naruszenia prawa przy wydaniu decyzji administracyjnej, wprowadzone nowelizacją KPA, jest zgodne z Konstytucją RP i czy uniemożliwia dochodzenie odszkodowania za szkody wyrządzone wadliwą decyzją?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ograniczenie czasowe jest zgodne z Konstytucją RP, zasadą pewności prawnej i stabilnością porządku prawnego. Nie uniemożliwia dochodzenia odszkodowania, lecz ogranicza w czasie możliwość uzyskania prejudykatu stwierdzającego naruszenie prawa.
Uzasadnienie
NSA uznał, że wprowadzenie 30-letniego terminu na wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub naruszenia prawa jest wyrazem zasady pewności prawnej i stabilności stosunków prawnych, co ma umocowanie konstytucyjne. Ograniczenie to nie narusza zasady równości ani prawa do sądu, a jedynie ogranicza w czasie możliwość dochodzenia ochrony prawnej, co jest dopuszczalne.
Czy stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa może być samoistnym celem odrębnego postępowania administracyjnego, czy też jest jedynie elementem postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa nie jest samoistnym celem ani przedmiotem odrębnego postępowania, lecz pojawia się w ramach postępowania nieważnościowego.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że organ administracji musi najpierw zbadać przesłanki nieważności decyzji (art. 156 § 1 KPA), a dopiero po ich stwierdzeniu i braku przesłanek negatywnych (art. 156 § 2 KPA) może zastosować art. 158 § 2 KPA i stwierdzić wydanie decyzji z naruszeniem prawa. Nie jest dopuszczalne wydanie takiej decyzji bez wszczęcia i przeprowadzenia postępowania o stwierdzenie nieważności.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (24)
Główne
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa nowelizująca art. 2 § ust. 2
Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
k.p.a. art. 105 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 158 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 158 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 ust.1 lit. a)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 ust.1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
dekret warszawski art. 7 § ust.1
Dekret z dnia 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy
k.c. art. 417 § § 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 172 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 243
Kodeks cywilny
k.c. art. 442 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
u.g.n.r.S.P. art. 63 § ust. 2 i 3
Ustawa z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw
u.u.w.g.r.
Ustawa z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Trzydziestoletni termin na wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub naruszenia prawa jest zgodny z Konstytucją RP i zasadą pewności prawnej. • Stwierdzenie naruszenia prawa nie jest samoistnym celem postępowania, lecz elementem postępowania o stwierdzenie nieważności.
Odrzucone argumenty
Ograniczenie czasowe (30 lat) na wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia naruszenia prawa przy wydaniu decyzji administracyjnej uniemożliwia dochodzenie odszkodowania za szkody wyrządzone wadliwą decyzją. • Organ naruszył przepisy KPA poprzez nieuwzględnienie wcześniejszej decyzji SKO z 2009 r. stwierdzającej naruszenie prawa przy wydaniu decyzji z 1964 r.
Godne uwagi sformułowania
stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa nie jest samoistnym celem ani przedmiotem odrębnego postępowania • wprowadzenie trzydziestoletniego terminu na wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej (...) nie narusza zasady równości • wprowadzenie terminu ograniczającego możliwość kwestionowania decyzji administracyjnych w trybie nadzoru jest wyrazem realizacji zasady pewności prawa
Skład orzekający
Marek Stojanowski
przewodniczący
Marian Wolanin
sędzia
Jakub Zieliński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności i zgodności z prawem ograniczeń czasowych w postępowaniach administracyjnych, w szczególności w kontekście stwierdzania nieważności decyzji i dochodzenia odszkodowań."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nowelizacją KPA z 2021 r. i sprawami sprzed 30 lat. Interpretacja przepisów KPA i ich zgodność z Konstytucją.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia pewności prawnej i ograniczeń czasowych w postępowaniach administracyjnych, co ma znaczenie praktyczne dla prawników i obywateli.
“Czy 30-letni termin na kwestionowanie decyzji administracyjnych jest zgodny z prawem? NSA wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.