I OSK 2321/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Polskiego Związku Działkowców (PZD) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę PZD na postanowienie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 2009 r. Wojewoda Dolnośląski decyzją z 2009 r. stwierdził nabycie z mocy prawa przez P. S.A. prawa użytkowania wieczystego gruntu z dniem 5 grudnia 1990 r. PZD wniósł o stwierdzenie nieważności tej decyzji w części dotyczącej działki nr [...], argumentując, że od 1949 r. istniał na niej Rodzinny Ogród Działkowy "[...]", a P. S.A. nie zarządzała tą działką w 1990 r. Minister odmówił wszczęcia postępowania, wskazując na brak interesu prawnego PZD. WSA podtrzymał to stanowisko, podkreślając, że PZD nie przedstawił dokumentów potwierdzających jego prawo do gruntu ani decyzji kreującej takie prawo, a umowa patronacka nie zastąpiła takiego aktu. WSA uznał, że interes prawny PZD nie może wynikać z samego faktu istnienia ogrodu czy nakładów, a prawo do gruntu mogło powstać tylko na podstawie decyzji wydanej w określonych trybach prawnych. NSA rozpoznał skargę kasacyjną, uznając ją za niezasadną. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna musi być precyzyjnie skonstruowana, a zarzuty muszą być uzasadnione. NSA stwierdził, że PZD nie wykazał posiadania prawa użytkowania gruntu, które mogłoby stanowić podstawę jego interesu prawnego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji z 2009 r. Sąd odniósł się również do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego i postępowania, uznając je za bezzasadne. W szczególności wskazano, że art. 76 ust. 2 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, na który powoływał się PZD, stanowił podstawę do nabycia prawa użytkowania z dniem 19 stycznia 2014 r., a nie w 1990 r., co było kluczowe dla oceny decyzji z 2009 r. W konsekwencji NSA oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalanie interesu prawnego w postępowaniach administracyjnych, zwłaszcza w kontekście praw do nieruchomości i praw organizacji społecznych.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej PZD i przepisów dotyczących rodzinnych ogrodów działkowych oraz uwłaszczenia z 1990 r. Wymaga analizy konkretnych przepisów prawa materialnego przy formułowaniu zarzutów skargi kasacyjnej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy Polski Związek Działkowców posiada interes prawny do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej z 1990 r., jeśli twierdzi, że posiada prawo użytkowania gruntu zajmowanego przez rodzinny ogród działkowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Polski Związek Działkowców nie wykazał posiadania prawa użytkowania gruntu, które mogłoby stanowić podstawę jego interesu prawnego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że PZD nie przedstawił dowodów na posiadanie prawa użytkowania gruntu, a umowa patronacka nie kreuje takiego prawa. Interes prawny nie może wynikać z samego faktu istnienia ogrodu działkowego czy poniesionych nakładów. Prawo użytkowania mogło powstać na podstawie określonych przepisów, ale PZD nie wykazał, że je posiadał w kontekście daty wydania decyzji uwłaszczeniowej.
Czy zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania zostały prawidłowo sformułowane i uzasadnione?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty skargi kasacyjnej były niezasadne i wadliwie skonstruowane, co uniemożliwiło ich skuteczne uwzględnienie.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że skarga kasacyjna musi precyzyjnie wskazywać naruszone przepisy prawa materialnego i postępowania oraz uzasadniać wpływ tych naruszeń na wynik sprawy. W tej sprawie zarzuty dotyczące naruszenia art. 28 k.p.a. i innych przepisów były nieprawidłowo sformułowane lub bezzasadne, a uzasadnienie skargi kasacyjnej nie korespondowało z zarzutami.
Przepisy (8)
Główne
k.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Określa pojęcie strony postępowania i interesu prawnego, który należy ustalać według norm prawa materialnego.
k.p.a. art. 61a § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do odmowy wszczęcia postępowania w przypadku braku legitymacji strony.
u.rod art. 76 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych
Reguluje nabycie prawa użytkowania nieruchomości przez stowarzyszenie ogrodowe prowadzące ROD z dniem 19 stycznia 2014 r., wymagające potwierdzenia decyzją.
u.g.n. art. 200
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Przepis, na podstawie którego wydano pierwotną decyzję uwłaszczeniową.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres rozpoznania sprawy przez NSA w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa podstawy skargi kasacyjnej (naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania).
Pomocnicze
u.rod art. 9
Ustawa z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych
Dotyczy możliwości sprzedaży lub oddania w użytkowanie gruntów Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego stowarzyszeniom ogrodowym na zakładanie ROD.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy wymogów stawianych uzasadnieniu orzeczenia sądu pierwszej instancji.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Polski Związek Działkowców posiadał interes prawny do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej z 1990 r. z uwagi na posiadanie prawa użytkowania gruntu zajmowanego przez ROD. • Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 28 k.p.a. i przepisów dotyczących prawa rzeczowego. • Naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 11 k.p.a. i art. 28 k.p.a. w zw. z art. 9 ustawy o ROD. • Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Godne uwagi sformułowania
pojęcie interes prawny, na którym oparta jest legitymacja procesowa strony w postępowaniu administracyjnym, należy ustalać według norm prawa materialnego • nie można wywodzić interesu prawnego z prawa, którego wnioskodawca nie posiadał • decyzja ta ma zatem charakter deklaratoryjny służący dokumentowemu potwierdzeniu zaistnienia skutku prawnorzeczowego z mocy samego prawa
Skład orzekający
Czesława Nowak-Kolczyńska
przewodniczący
Elżbieta Kremer
sprawozdawca
Maria Grzymisławska-Cybulska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie interesu prawnego w postępowaniach administracyjnych, zwłaszcza w kontekście praw do nieruchomości i praw organizacji społecznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej PZD i przepisów dotyczących rodzinnych ogrodów działkowych oraz uwłaszczenia z 1990 r. Wymaga analizy konkretnych przepisów prawa materialnego przy formułowaniu zarzutów skargi kasacyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interesu prawnego organizacji społecznych w kontekście praw do nieruchomości, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i nieruchomościach.
“Czy PZD miał prawo do gruntu? NSA rozstrzyga o interesie prawnym organizacji w sporze o uwłaszczenie.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.