I OSK 2204/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej J. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję odmawiającą rozłożenia na raty należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Skarżący zarzucił sądowi pierwszej instancji naruszenie prawa materialnego, w tym błędną wykładnię art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, poprzez zrównanie przesłanek umorzenia zobowiązania z rozłożeniem go na raty. Podniósł również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, wskazując na niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i brak przeprowadzenia niezbędnego postępowania dowodowego. Skarżący wniósł również o przeprowadzenie dowodów z dokumentów powstałych po wydaniu wyroku WSA, mających wykazać jego obecną sytuację finansową. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, oddalił ją. Sąd uznał, że przepis art. 30 ust. 2 ustawy nie został błędnie zinterpretowany, a jego wykładnia nie polega na odrębnym traktowaniu przesłanek umorzenia i rozłożenia na raty, lecz na uwzględnieniu sytuacji dochodowej i rodzinnej dłużnika w każdym przypadku. Sąd podkreślił, że rozłożenie na raty jest ulgą, której przyznanie zależy od oceny organu, a nie tylko od faktu, że jednorazowa spłata przekracza możliwości płatnicze. Kluczowe jest wyważenie interesu indywidualnego i społecznego oraz zapewnienie realnej zapłaty zaległości. NSA stwierdził, że organy prawidłowo uznały brak wystarczających ustaleń faktycznych pozwalających na przyznanie ulgi, a skarżący nie dostarczył dowodów na swoją obecną sytuację dochodową, które uzasadniałyby rozłożenie należności na raty. Sąd odrzucił również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, wskazując na brak konkretności zarzutów i nieprzedstawienie dowodów, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Odnosząc się do wniosków dowodowych, NSA zaznaczył, że kontrola Sądu I instancji dotyczy stanu faktycznego z daty wydania decyzji, a nowe dowody mogą być podstawą do ponowienia wniosku w przyszłości.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów w kontekście rozkładania należności na raty oraz obowiązki organów w zakresie postępowania dowodowego.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i wymaga indywidualnej oceny sytuacji dłużnika.
Zagadnienia prawne (3)
Czy art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów dopuszcza odmienne traktowanie przesłanek umorzenia zobowiązania i rozłożenia go na raty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten nie precyzuje odrębnych przesłanek dla umorzenia i rozłożenia na raty, lecz nakazuje organowi kierować się sytuacją dochodową i rodzinną dłużnika w każdym przypadku, przy czym ocena, czy te okoliczności uzasadniają przyznanie ulgi, jest kwestią kwalifikacji prawnej stanu faktycznego, a nie wykładni przepisu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów nie rozróżnia odrębnych przesłanek dla umorzenia i rozłożenia na raty, lecz wymaga uwzględnienia sytuacji dochodowej i rodzinnej dłużnika. Decyzja o przyznaniu ulgi zależy od oceny organu, który musi wyważyć interes indywidualny i społeczny, a skarżący nie dostarczył wystarczających dowodów na uzasadnienie przyznania takiej ulgi.
Czy organy administracji prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe w zakresie ustalenia sytuacji dochodowej i rodzinnej skarżącego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organy podjęły dostępne im środki dowodowe, a skarżący nie dostarczył wystarczających informacji ani dowodów pozwalających na ustalenie warunków rozłożenia należności na raty.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 7, 75 § 1, 77 § 1, 81 k.p.a.) nie są zasadne, ponieważ skarżący nie wykazał, jakie konkretne dowody zostały pominięte i jak mogłoby to wpłynąć na wynik sprawy. Organy przeprowadziły wywiad alimentacyjny, odebrały oświadczenie majątkowe i uzyskały dane z dostępnych zbiorów, a egzekucja alimentów była bezskuteczna. Fakt wywiązania się z obowiązku ratalnej spłaty należności wobec ZUS w przeszłości nie świadczy o aktualnych możliwościach płatniczych skarżącego.
Czy sąd administracyjny pierwszej instancji powinien uwzględnić dowody powstałe po dacie wydania zaskarżonej decyzji administracyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji kontroluje legalność decyzji administracyjnej według stanu faktycznego istniejącego w dacie jej wydania.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że dowody powstałe po wydaniu decyzji administracyjnej nie mogą stanowić podstawy do zarzutu naruszenia przepisów prawa przez sąd pierwszej instancji, który kontroluje legalność decyzji według stanu faktycznego z daty jej wydania. W przypadku zmiany okoliczności, strona może ponowić wniosek.
Przepisy (22)
Główne
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.u.a. art. 30 § 2
Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów
Przepis stanowi podstawę do wydania decyzji w różnym przedmiocie (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty), uprawnia organ do zastosowania ulgi, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną dłużnika. Nie precyzuje odrębnych przesłanek dla każdego przypadku, a ocena zasadności ulgi jest kwestią kwalifikacji prawnej stanu faktycznego, a nie wykładni przepisu.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 183 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193 § in fine
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 75 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 81
Kodeks postępowania administracyjnego
uCOVID-19
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 2432
Kodeks postępowania cywilnego
p.p.s.a. art. 106 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 106 § 5
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 250
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 254 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 258
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy prawidłowo odmówiły rozłożenia na raty należności z funduszu alimentacyjnego z powodu braku wystarczających dowodów na sytuację finansową skarżącego. • Skarżący nie wykazał, aby naruszenie przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy. • Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił stan faktyczny istniejący w dacie wydania decyzji administracyjnej.
Odrzucone argumenty
Błędna wykładnia art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów przez zrównanie przesłanek umorzenia i rozłożenia na raty. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 75 § 1, 77 § 1, 81 k.p.a.) poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i brak przeprowadzenia postępowania dowodowego. • Konieczność przeprowadzenia dowodu z dokumentów powstałych po wydaniu wyroku WSA.
Godne uwagi sformułowania
Przepis nie precyzuje, jakie elementy tej sytuacji rodzinnej i majątkowej mają priorytetowe znaczenie. • Zakres czynności interpretacyjnych jest zatem ograniczony, natomiast każdy element związany z sytuacją rodzinną i dochodową może stanowić kryterium oceny. • To, czy organ błędnie ocenił okoliczności faktyczne z punktu widzenia zasadności przyznania ulgi w postaci rozłożenia na raty jest zatem kwestią zastosowania przepisu do określonego stanu faktycznego (jego prawnej kwalifikacji), a nie wykładni tego przepisu. • Obowiązkiem dłużnika jest spłata należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. • Zastosowanie ewentualnych ulg nie jest uzasadnione wyłącznie tym, że wysokość należności przekracza możliwości płatnicze zobowiązanego. • To, że nie dysponuje środkami na pokrycie zobowiązań nie jest powodem, aby dokonać rozłożenia należności na raty, albowiem sytuacja dochodowa skarżącego nie dowodzi, aby miał on jakiekolwiek możliwości wnoszenia rat. • Sąd I instancji dokonuje kontroli wedle stanu faktycznego istniejącego w dacie wydania zaskarżonej decyzji, nie można zatem postawić Sądowi I instancji naruszenia przepisów prawa i wadliwej oceny postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organy z powołaniem się na okoliczności powstałe później.
Skład orzekający
Aleksandra Łaskarzewska
członek
Iwona Bogucka
sprawozdawca
Maciej Dybowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów w kontekście rozkładania należności na raty oraz obowiązki organów w zakresie postępowania dowodowego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i wymaga indywidualnej oceny sytuacji dłużnika.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii społecznej, jaką jest pomoc osobom uprawnionym do alimentów i możliwości uzyskania ulg w spłacie zadłużenia. Choć nie zawiera nietypowych faktów, stanowi przykład stosowania prawa w praktyce.
“Czy brak pieniędzy zwalnia z obowiązku spłaty alimentów? NSA wyjaśnia, kiedy można liczyć na raty.”
Dane finansowe
WPS: 53 360,73 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.