Orzeczenie · 2024-02-27

I OSK 2203/20

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-02-27
NSAnieruchomościWysokansa
wywłaszczenienieruchomościdecyzja administracyjnawznowienie postępowaniaTrybunał KonstytucyjnyKodeks postępowania administracyjnegoprawo nieruchomościsądownictwo administracyjneskarga kasacyjna

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Ministra Rozwoju odmawiającą uchylenia decyzji wywłaszczeniowej. Skarżący kasacyjnie podnosił zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 145a k.p.a. i art. 156 § 1 pkt 2 i § 2 k.p.a., a także art. 141 § 4 p.p.s.a. Głównym argumentem było odwołanie do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r. sygn. P 46/13, który uznał art. 156 § 2 k.p.a. za niezgodny z Konstytucją w zakresie, w jakim nie wyłączał dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa po upływie znacznego czasu, gdy była ona podstawą nabycia prawa. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za nieuzasadnioną. Sąd podkreślił, że wyrok TK P 46/13 ma charakter zakresowy i nie powoduje derogacji przepisu ani nie stanowi automatycznej podstawy do wznowienia postępowania. Wskazał, że kwestia stosowania zakwestionowanego przepisu i ewentualnego określenia terminu ograniczenia możliwości stwierdzenia nieważności decyzji należy do ustawodawcy, a nie do organów czy sądów administracyjnych. Sąd stwierdził również, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie był zasadny, ponieważ uzasadnienie wyroku WSA zawierało wystarczające odniesienie do zarzutów skargi. W konsekwencji NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja skutków wyroków Trybunału Konstytucyjnego o charakterze zakresowym (pominięcie prawodawcze) w kontekście wznowienia postępowania administracyjnego i ograniczeń czasowych w stwierdzaniu nieważności decyzji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z wyrokiem TK P 46/13 i jego zastosowaniem w postępowaniu wznowieniowym, a nie w postępowaniu o stwierdzenie nieważności.

Zagadnienia prawne (3)

Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego P 46/13, stwierdzający niezgodność art. 156 § 2 k.p.a. z Konstytucją w zakresie pominięcia prawodawczego, stanowi samoistną podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wyrok TK P 46/13 ma charakter zakresowy i nie powoduje derogacji przepisu ani nie stanowi automatycznej podstawy do wznowienia postępowania. Kwestia stosowania zakwestionowanego przepisu i ewentualnego określenia terminu ograniczenia możliwości stwierdzenia nieważności decyzji należy do ustawodawcy.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że wyrok TK P 46/13 jest wyrokiem o pominięciu prawodawczym, skierowanym do ustawodawcy, a nie powodującym bezpośrednią zmianę normatywną ani eliminację przepisu z obrotu prawnego. Stwierdzenie niekonstytucyjności w zakresie pominięcia nakłada na ustawodawcę obowiązek rozszerzenia unormowania, a nie daje podstaw do samodzielnego stosowania prawa przez organy czy sądy.

Czy sąd administracyjny może samodzielnie określić termin ograniczający możliwość stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej z powodu rażącego naruszenia prawa, w sytuacji gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności przepisu z Konstytucją z powodu pominięcia prawodawczego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd administracyjny nie ma kompetencji do stanowienia prawa i samodzielnego określania takich terminów. Jest to zadanie ustawodawcy.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że przyjęcie przez organ lub sąd jakiegokolwiek terminu świadczącego o 'znacznym upływie czasu' oznaczałoby w istocie stanowienie prawa, do czego nie mają one kompetencji. Podkreślono, że wyrok TK legł u podstaw potrzeby ochrony praw jednostek, a nie podmiotów publicznoprawnych.

Czy uzasadnienie wyroku WSA w Warszawie naruszyło art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia się do zarzutu skargi wskazującego na naruszenie przez organ art. 3 ust. 1 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości?

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie uzasadnia uchylenia wyroku.

Uzasadnienie

Sąd Wojewódzki nie ma obowiązku odnosić się osobno do każdego zarzutu skargi i argumentów na ich poparcie, może je oceniać całościowo. W tym przypadku uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy.

Przepisy (11)

Główne

k.p.a. art. 145a

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 151 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.z.t.w. art. 3 § ust. 1

Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyrok TK P 46/13 ma charakter zakresowy i nie stanowi samoistnej podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego. • Sąd administracyjny nie ma kompetencji do stanowienia prawa i samodzielnego określania terminów ograniczających możliwość stwierdzenia nieważności decyzji. • Uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające i nie naruszało art. 141 § 4 p.p.s.a.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 145a k.p.a. i art. 156 § 1 pkt 2 i § 2 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie. • Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na braku odniesienia się w uzasadnieniu do zarzutu naruszenia art. 3 ust. 1 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.

Godne uwagi sformułowania

Wyrok stwierdzający niekonstytucyjność art. 156 § 2 k.p.a. w zakresie opisanym w sentencji ma charakter zakresowy o pominięciu prawodawczym. • Wyrok taki nie powoduje zmiany normatywnej, w szczególności nie oznacza derogacji tego przepisu. • Przyjęcie więc przez organ w tym wypadku jakiegokolwiek terminu, który - jego zdaniem - świadczyłby o 'znacznym upływie czasu' oznaczałoby w istocie rzeczy nie tyle dokonanie prokonstytucyjnej wykładni prawa a stanowienie prawa, do czego zaś ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny nie ma kompetencji.

Skład orzekający

Iwona Bogucka

przewodniczący

Karol Kiczka

członek

Maria Grzymisławska-Cybulska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja skutków wyroków Trybunału Konstytucyjnego o charakterze zakresowym (pominięcie prawodawcze) w kontekście wznowienia postępowania administracyjnego i ograniczeń czasowych w stwierdzaniu nieważności decyzji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z wyrokiem TK P 46/13 i jego zastosowaniem w postępowaniu wznowieniowym, a nie w postępowaniu o stwierdzenie nieważności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji wyroków Trybunału Konstytucyjnego i ich wpływu na postępowania administracyjne, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego i nieruchomości.

Wyrok TK a wznowienie postępowania: NSA wyjaśnia granice wpływu orzeczeń konstytucyjnych na decyzje administracyjne.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst