I OSK 164/23Oddalenie skargi kasacyjnej przejęcie gospodarstw rolnych
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej B. G. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o umorzeniu postępowania. Przedmiotem postępowania było stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy J. z 1978 r. dotyczącej przekazania własności ekwiwalentu gospodarstwa rolnego. Skarżąca zarzuciła WSA naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1, 80 KPA) poprzez brak ustaleń co do treści decyzji z 1978 r. oraz naruszenie prawa materialnego (art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej KPA w związku z art. 45 KPA w pierwotnym brzmieniu) poprzez bezpodstawne ich zastosowanie. NSA uznał zarzuty za niezasadne. W odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, sąd wskazał, że wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczył dwóch decyzji, a postępowanie przed Ministrem objęło tylko jedną z nich, co było prawidłowe. W kwestii naruszenia prawa materialnego, NSA potwierdził stanowisko WSA i Ministra, że decyzja z 1978 r. została skutecznie doręczona w trybie art. 45 KPA (w pierwotnym brzmieniu) w dniu 2 sierpnia 1978 r., mimo śmierci adresata, gdyż organ miał wiedzę o jego śmierci, ale nie znał miejsca pobytu spadkobierców. W związku z tym, postępowanie o stwierdzenie nieważności, wszczęte po ponad 40 latach od doręczenia, podlegało umorzeniu z mocy prawa na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej KPA. Sąd nie uwzględnił wniosku o zawieszenie postępowania z uwagi na toczące się przed TK postępowanie dotyczące zgodności z Konstytucją art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej, wskazując na możliwość wznowienia postępowania w przyszłości. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Zagadnienia prawne (3)
Czy doręczenie decyzji administracyjnej osobie zmarłej, której spadkobiercy nie są znani co do miejsca pobytu, może nastąpić w trybie przewidzianym dla osób nieznanych z miejsca pobytu (art. 45 KPA w pierwotnym brzmieniu)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli organ wydający decyzję miał wiedzę o śmierci adresata, ale nie znał miejsca pobytu jego spadkobierców, możliwe jest zastosowanie art. 45 KPA.
Uzasadnienie
NSA uznał, że mimo śmierci adresata decyzji z 1978 r., organ miał podstawy do zastosowania art. 45 KPA, ponieważ nie znał miejsca pobytu spadkobierców. W związku z tym, doręczenie uznano za skuteczne.
Czy postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wszczęte po upływie 30 lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, podlega umorzeniu z mocy prawa na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej Kodeks postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli postępowanie nie zostało zakończone przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji z 1978 r. zostało wszczęte po ponad 40 latach od jej doręczenia i nie zostało zakończone przed wejściem w życie ustawy nowelizującej, co skutkuje jego umorzeniem z mocy prawa.
Czy zarzut naruszenia przepisów postępowania przez sąd administracyjny, sformułowany jako naruszenie przepisów KPA bez powiązania z przepisami PPSA, jest wadliwy?
Odpowiedź sądu
Tak, zarzut naruszenia przepisów postępowania w skardze kasacyjnej powinien powiązać przepisy KPA z przepisami PPSA.
Uzasadnienie
NSA wskazał na wadliwość sformułowania zarzutu naruszenia przepisów postępowania, ponieważ skarżąca nie powiązała zarzucanych przepisów KPA z przepisami PPSA, które sąd administracyjny stosuje przy ocenie legalności postępowania administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (15)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz. U. z 2021 r. poz.1491 art. 2 § 2
Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis ten stanowi o obligatoryjnym umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli zostało ono wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji i nie zostało zakończone przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej.
Dz.U. 2024 poz 935 art. 184
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 189
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 45
Kodeks postępowania administracyjnego
W pierwotnym brzmieniu, dotyczącym doręczania pism osobom nieznanym z miejsca pobytu poprzez wywieszenie obwieszczenia.
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 109 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 127 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Doręczenie decyzji z 1978 r. w trybie art. 45 KPA było skuteczne, mimo śmierci adresata, ponieważ organ nie znał miejsca pobytu spadkobierców. • Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji z 1978 r. podlegało umorzeniu z mocy prawa na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej KPA, gdyż zostało wszczęte po upływie 30 lat od doręczenia i nie zostało zakończone przed wejściem w życie tej ustawy.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania poprzez brak ustaleń co do treści decyzji Naczelnika Gminy J. z 1978 r. • Naruszenie prawa materialnego poprzez bezpodstawne zastosowanie art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej KPA w związku z art. 45 KPA w pierwotnym brzmieniu.
Godne uwagi sformułowania
Pisma te uważa się za doręczone w ostatnim dniu okresu, na który wywieszono obwieszczenie. • Właściciel tego gospodarstwa nie żyje, jego rodzice oraz dzieci na terenie gminy nie zamieszkują. • Postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa.
Skład orzekający
Anna Wesołowska
sprawozdawca
Krzysztof Sobieralski
przewodniczący
Piotr Niczyporuk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy interpretacji przepisów dotyczących doręczania decyzji administracyjnych w sytuacjach nietypowych (śmierć adresata) oraz stosowania przepisów wprowadzających terminy do stwierdzania nieważności decyzji. Ma znaczenie praktyczne dla prawników procesowych i administracyjnych.
“Czy decyzja administracyjna może być skutecznie doręczona zmarłemu? NSA rozstrzyga w sprawie sprzed ponad 40 lat.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.