I OSK 1635/15Stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego z 1963 r
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną [...] Spółdzielni Gastronomicznej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie. Sprawa dotyczyła stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego z 1963 r., które odmawiało ustanowienia użytkowania wieczystego do gruntu. SKO pierwotnie stwierdziło nieważność tego orzeczenia, ale następnie, po wznowieniu postępowania i uwzględnieniu wniosku spółdzielni jako użytkownika wieczystego, uchyliło własną decyzję i stwierdziło nieważność orzeczenia z 1963 r. w części dotyczącej działek nr [...] i [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółdzielni, podzielając stanowisko SKO, że ustanowienie użytkowania wieczystego na rzecz spółdzielni na podstawie umowy z 1997 r. było następstwem decyzji z 1989 r. o przekazaniu gruntu w użytkowanie, a nie bezpośrednim skutkiem orzeczenia z 1963 r. odmawiającego ustanowienia użytkowania wieczystego. W związku z tym, Sąd uznał, że nie doszło do nieodwracalnych skutków prawnych w rozumieniu art. 156 § 2 kpa w stosunku do orzeczenia z 1963 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania za niezasadne. Sąd podkreślił, że kognicja organu administracji publicznej jest określona przez normę prawa materialnego, a w tym przypadku kluczowe było ustalenie, że umowa ustanowienia użytkowania wieczystego z 1997 r. opierała się na roszczeniu wynikającym z przepisów ustawy o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, a nie na orzeczeniu z 1963 r. Sąd wskazał również, że kwestia ewentualnego roszczenia z art. 88a ugg mogła być przedmiotem oceny sądu cywilnego, a nie organu administracji w postępowaniu nadzorczym. Ponadto, wybudowanie budynku nie jest skutkiem prawnym decyzji, a oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste i obrót cywilnoprawny stanowiły nieodwracalny skutek prawny, ale związany z późniejszymi decyzjami, a nie z orzeczeniem z 1963 r.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia 'nieodwracalnych skutków prawnych' w kontekście stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych, zwłaszcza w sprawach dotyczących nieruchomości i użytkowania wieczystego, a także zakresu kognicji organów administracji w sprawach cywilnoprawnych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z dekretowym przejęciem gruntów w Warszawie i późniejszymi przepisami dotyczącymi gospodarki gruntami. Interpretacja może być stosowana do podobnych stanów faktycznych, ale wymaga uwzględnienia kontekstu prawnego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy ustanowienie użytkowania wieczystego na podstawie umowy cywilnoprawnej, poprzedzonej decyzją administracyjną o przekazaniu gruntu w użytkowanie, stanowi nieodwracalny skutek prawny w rozumieniu art. 156 § 2 kpa w stosunku do wcześniejszego orzeczenia administracyjnego odmawiającego ustanowienia użytkowania wieczystego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ustanowienie użytkowania wieczystego na podstawie umowy cywilnoprawnej, będącej następstwem decyzji administracyjnej o przekazaniu gruntu w użytkowanie, nie stanowi nieodwracalnego skutku prawnego w rozumieniu art. 156 § 2 kpa w stosunku do wcześniejszego orzeczenia odmawiającego ustanowienia użytkowania wieczystego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowe dla oceny skutków prawnych było ustalenie, że umowa ustanowienia użytkowania wieczystego była następstwem decyzji o przekazaniu gruntu w użytkowanie, a nie orzeczenia odmawiającego ustanowienia użytkowania wieczystego. W związku z tym, późniejsze działania nie były bezpośrednim skutkiem orzeczenia z 1963 r.
Czy organ administracji publicznej w postępowaniu nadzorczym ma kompetencje do badania, czy skarżącej przysługiwało roszczenie o ustanowienie użytkowania wieczystego na podstawie art. 88a ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, niezależnie od wydanej decyzji o przekazaniu gruntu w użytkowanie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ administracji publicznej w postępowaniu nadzorczym nie ma kompetencji do badania, czy skarżącej przysługiwało roszczenie o ustanowienie użytkowania wieczystego na podstawie art. 88a ugg, gdyż takie kwestie należą do właściwości sądu cywilnego.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że ustalenie ziszczenia się lub nie roszczenia z art. 88a ust. 2 ugg jest domeną sądu cywilnego, a nie organu prowadzącego postępowanie nadzorcze.
Czy wybudowanie obiektu budowlanego na gruncie stanowi nieodwracalny skutek prawny decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 156 § 2 kpa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo wybudowanie obiektu budowlanego jest czynnością faktyczną o skutkach materialnych, a nie skutkiem prawnym decyzji. Nieodwracalny skutek prawny w rozumieniu art. 156 § 2 kpa stanowi oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste i obrót cywilnoprawny tym gruntem.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do utrwalonego orzecznictwa NSA, zgodnie z którym wybudowanie obiektu jest czynnością faktyczną. Nieodwracalny skutek prawny to oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste i dalszy obrót tym gruntem, co jednak było związane z późniejszymi decyzjami, a nie z pierwotnym orzeczeniem odmawiającym ustanowienia użytkowania.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (17)
Główne
dekret art. 7 § ust. 2
Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy
k.p.a. art. 156 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
uzugg art. 2c § ust. 1, 2 i 3
Ustawa z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
Ustawa z dnia 7 października 1992 r. zmieniająca ustawę o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości art. 3 § ust. 2
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
dekret art. 7 § ust. 1
Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
k.wh. art. 5
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
ugg art. 88a § ust. 2
Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
ugn art. 208 § ust. 2-4
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
k.c. art. 64
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 1047
Kodeks postępowania cywilnego
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ustanowienie użytkowania wieczystego na podstawie umowy cywilnoprawnej, poprzedzonej decyzją administracyjną o przekazaniu gruntu w użytkowanie, nie stanowi nieodwracalnego skutku prawnego w rozumieniu art. 156 § 2 kpa w stosunku do wcześniejszego orzeczenia odmawiającego ustanowienia użytkowania wieczystego. • Organ administracji publicznej w postępowaniu nadzorczym nie ma kompetencji do badania roszczeń z art. 88a ugg, gdyż należą one do właściwości sądu cywilnego. • Wybudowanie obiektu budowlanego jest czynnością faktyczną, a nie skutkiem prawnym decyzji administracyjnej.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 7, 77 § 1 kpa przez nieuchylenie decyzji organu nadzorczego, mimo że organ nie podjął niezbędnych czynności i nie zebrał materiału dowodowego w celu ustalenia, czy roszczenie skarżącej o ustanowienie użytkowania wieczystego istniało także na podstawie art. 88a ugg. • Zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 7, 77 § 1 kpa przez nieuchylenie decyzji organu nadzorczego, mimo że organ nie podjął niezbędnych czynności i nie zebrał materiału dowodowego w celu ustalenia, kiedy został wybudowany budynek gastronomiczny, na jakich działkach gruntu został on posadowiony i czy możliwe jest odwrócenie skutków prawnych wynikających z wybudowania tego obiektu. • Zarzut naruszenia art. 156 § 2 kpa przez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że zawarcie umowy ustanowienia użytkowania wieczystego oraz wybudowania budynku nie może być skutkiem wydania decyzji o odmowie ustanowienia użytkowania wieczystego, a organ nadzorczy nie ma kognicji do badania cywilnoprawnych skutków decyzji.
Godne uwagi sformułowania
Ustanowienie użytkowania wieczystego na rzecz Spółdzielni [...] umową z [...] września 1997 r. było następstwem decyzji z [...] września 1989 r. przekazującej [...] Spółdzielni Spożywców [...] - poprzedniczce Spółdzielni [...] – użytkowanie przedmiotowej nieruchomości. • Kognicję organu administracji publicznej określa norma prawa materialnego, wskazująca na fakty istotne z punktu widzenia dyspozycji normy materialnoprawnej. • Wybudowanie obiektu budowlanego jest czynnością faktyczną o skutkach materialnych, a nie skutkiem prawnym.
Skład orzekający
Jan Paweł Tarno
przewodniczący
Maciej Dybowski
sprawozdawca
Tamara Dziełakowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'nieodwracalnych skutków prawnych' w kontekście stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych, zwłaszcza w sprawach dotyczących nieruchomości i użytkowania wieczystego, a także zakresu kognicji organów administracji w sprawach cywilnoprawnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z dekretowym przejęciem gruntów w Warszawie i późniejszymi przepisami dotyczącymi gospodarki gruntami. Interpretacja może być stosowana do podobnych stanów faktycznych, ale wymaga uwzględnienia kontekstu prawnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonej historii prawnej nieruchomości, obejmującej dekret warszawski, decyzje administracyjne i umowy cywilnoprawne, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie nieruchomości i administracyjnym.
“Nieruchomości dekretowe: Kiedy decyzja z 1963 roku przestaje obowiązywać?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.