Orzeczenie · 2026-05-28

I OSK 1619/24Podział nieruchomości droga publiczną cel publiczny 2

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-05-28
NSANieruchomościŚredniansa
nieruchomościpodział nieruchomościdroga publicznacel publicznyplan miejscowygospodarka nieruchomościamiprawo administracyjneNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną W.C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego zatwierdzającą podział nieruchomości położonej w Szydłowcu. Podział ten, zainicjowany z urzędu, miał na celu wydzielenie działki pod drogę publiczną, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym brak merytorycznego rozpoznania skargi przez WSA, oraz naruszenie przepisów prawa materialnego dotyczących dostępu do drogi publicznej, pojęcia celu publicznego i drogi publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny, związany granicami skargi kasacyjnej i nie stwierdzając przesłanek nieważności, uznał zarzuty za niezasadne. Sąd podkreślił, że podział nieruchomości z urzędu w celu realizacji celu publicznego (art. 97 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami) ma odmienne zasady niż podział na wniosek. Kluczowe jest, że podział musi być zgodny z planem miejscowym, a w przypadku celu publicznego, zgodność ta dotyczy przede wszystkim wyznaczenia terenu pod drogę publiczną zgodnie z planem. Kwestia dostępu do drogi publicznej pozostałych działek czy możliwości ich zagospodarowania nie stanowiła przedmiotu oceny w tym postępowaniu. Sąd wskazał również, że plan miejscowy, który stanowił podstawę podziału, był już przedmiotem kontroli sądowej i został utrzymany w mocy. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 133 § 1, art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a., również uznano za chybione, gdyż WSA prawidłowo rozpoznał sprawę w oparciu o materiał dowodowy i w granicach sprawy, a uzasadnienie wyroku spełniało wymogi formalne. W konsekwencji, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących podziału nieruchomości z urzędu na cele publiczne, zwłaszcza wydzielenia dróg publicznych, oraz relacja między podziałem a planem miejscowym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji podziału z urzędu na cel publiczny, a nie podziału na wniosek. Interpretacja przepisów o dostępie do drogi publicznej w kontekście podziału z urzędu.

Zagadnienia prawne (3)

Czy podział nieruchomości z urzędu w celu realizacji celu publicznego (wydzielenie działki pod drogę publiczną) wymaga, aby pozostałe wydzielone działki miały dostęp do drogi publicznej i możliwość zagospodarowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w przypadku podziału nieruchomości z urzędu na cel publiczny, ocena zgodności z planem miejscowym skupia się na wydzieleniu terenu o funkcji publicznej zgodnie z planem. Kwestia dostępu do drogi publicznej i możliwości zagospodarowania pozostałych działek nie jest przedmiotem tej oceny.

Uzasadnienie

Podział z urzędu na cel publiczny ma inny cel i zakres niż podział na wniosek. Zgodność z planem miejscowym w tym kontekście oznacza dopasowanie granic działki publicznej do planu, a nie ocenę możliwości zagospodarowania pozostałej części nieruchomości.

Czy sąd administracyjny pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania, nie rozpoznając merytorycznie zarzutów skargi dotyczących podziału nieruchomości na cel publiczny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Sąd pierwszej instancji prawidłowo rozpoznał sprawę w oparciu o materiał dowodowy i w granicach sprawy, a jego uzasadnienie spełniało wymogi formalne.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny jest związany granicami skargi, ale nie zarzutami. Kontrola legalności zaskarżonego aktu musi być oparta na materiale dowodowym. Uzasadnienie wyroku WSA zawierało wszystkie niezbędne elementy i nie było oderwane od akt sprawy.

Czy podział nieruchomości na drogę publiczną jest zgodny z planem miejscowym, jeśli plan ten został już prawomocnie utrzymany w mocy przez sądy administracyjne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, podział jest zgodny z planem miejscowym, jeśli jego granice pokrywają się z terenem publicznym wyznaczonym w planie, który sam w sobie został uznany za zgodny z prawem.

Uzasadnienie

Plan miejscowy, który stanowił podstawę podziału, był przedmiotem odrębnego postępowania sądowego, w którym został utrzymany w mocy. W ramach postępowania o podział nieruchomości nie podlega ponownej kontroli.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (12)

Główne

u.g.n. art. 93 § ust. 1 i 2

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Podział nieruchomości musi być zgodny z ustaleniami planu miejscowego, co dotyczy przeznaczenia terenu i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek.

u.g.n. art. 93 § ust. 3

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Podział nieruchomości nie jest dopuszczalny, jeżeli projektowane do wydzielenia działki gruntu nie mają dostępu do drogi publicznej.

u.g.n. art. 97 § ust. 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Podział nieruchomości można dokonać z urzędu, jeżeli jest on niezbędny do realizacji celów publicznych.

u.g.n. art. 97 § ust. 3

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Podział nieruchomości z urzędu jest dopuszczalny, jeżeli jest niezbędny do realizacji celów publicznych, a zasady tego podziału różnią się od podziału na wniosek.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 5 § ust. 4, 5 i 5a

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Dotyczy pojęcia inwestycji celu publicznego, ale w kontekście podziału z urzędu na cel publiczny, jego zastosowanie jest ograniczone.

u.d.p. art. 8 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Dotyczy pojęcia drogi publicznej i drogi wewnętrznej.

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku powinno zawierać przedstawienie stanu sprawy, zarzutów skargi, podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania (art. 134 § 1, art. 133 § 1, art. 141 § 4 p.p.s.a.) poprzez brak merytorycznego rozpoznania skargi i nieprawidłową kontrolę. • Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 93 ust. 2a i 3, art. 99, 93 ust. 3 u.g.n.) polegające na błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu przepisów dotyczących dostępu do drogi publicznej wydzielanych działek. • Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 5 ust. 4, 5 i 5a u.p.z.p.) polegające na błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu pojęcia inwestycji celu publicznego. • Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 8 ust. 1 u.d.p.) polegające na błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu pojęcia drogi publicznej oraz drogi wewnętrznej.

Godne uwagi sformułowania

podział nieruchomości pełni rolę służebną wobec planu miejscowego • podział nieruchomości można dokonać z urzędu, jeżeli jest on niezbędny do realizacji celów publicznych • zasady tego podziału różnią się od podziału dokonywanego na wniosek • kwestia możliwości zagospodarowania a nawet dostępu do drogi publicznej działek nie stanowi przedmiotu ustaleń i rozstrzygnięcia organu • nieruchomość staje się niezbędna na cel publiczny w chwili wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Skład orzekający

Elżbieta Kremer

przewodniczący

Aleksandra Łaskarzewska

członek

Jolanta Górska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących podziału nieruchomości z urzędu na cele publiczne, zwłaszcza wydzielenia dróg publicznych, oraz relacja między podziałem a planem miejscowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podziału z urzędu na cel publiczny, a nie podziału na wniosek. Interpretacja przepisów o dostępie do drogi publicznej w kontekście podziału z urzędu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa nieruchomościowego – podziału gruntów pod drogi publiczne. Choć techniczna, ma znaczenie praktyczne dla właścicieli nieruchomości i deweloperów.

“Podział nieruchomości pod drogę publiczną: Kiedy właściciel traci prawo do decydowania o dostępie do drogi?”

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst