Orzeczenie · 2026-05-21

I OSK 1598/24Ograniczenie korzystania nieruchomości inwestycja celu publicznego 2

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-05-21
NSANieruchomościŚredniansa
nieruchomościgospodarka nieruchomościamiinwestycja celu publicznegoograniczenie sposobu korzystanialinia energetycznadroga koniecznaodszkodowaniezabytkipostępowanie administracyjneskarga kasacyjna

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez A.A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który oddalił skargę na decyzję Wojewody Podkarpackiego o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na cele inwestycji celu publicznego (budowa linii energetycznej). Skarżący kasacyjnie zarzucał naruszenie przepisów postępowania (m.in. art. 7, 77, 80 K.p.a. w zw. z art. 133, 134, 145, 151 P.p.s.a.) poprzez niewyczerpujące zebranie i ocenę materiału dowodowego, w tym nieuwzględnienie systemu drenażowego, zabytkowej kaplicy oraz niespełnienie warunku negocjacji. Podnosił również zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 129, 130, 124 u.g.n. oraz art. 36 ustawy o ochronie zabytków) dotyczące braku ustalenia odszkodowania i opinii konserwatora zabytków. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że zarzuty procesowe są nieskuteczne, ponieważ Sąd I instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i stan faktyczny, a także odniósł się do podnoszonych przez skarżącego kwestii. Sąd podkreślił, że kwestie odszkodowania za szkody powstałe w związku z ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości są rozstrzygane w odrębnym postępowaniu. Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa materialnego, NSA wskazał na wadliwość ich sformułowania, które nie precyzowały błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania przepisów przez Sąd I instancji. Sąd podzielił stanowisko Sądu I instancji, że decyzja organu administracji była zgodna z prawem, a przesłanki do ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości zostały spełnione.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Potwierdzenie prawidłowości procedury ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości na cele inwestycji celu publicznego, nawet w obecności zabytków i infrastruktury technicznej, oraz wskazanie trybu dochodzenia odszkodowania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Zagadnienia prawne (3)

Czy naruszenie przepisów postępowania przez organy administracji (niewyczerpujące zebranie i ocena materiału dowodowego, nieuwzględnienie istotnych okoliczności faktycznych) może stanowić podstawę do uchylenia decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli sąd administracyjny I instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i stan faktyczny, a podnoszone przez skarżącego okoliczności nie stanowiły negatywnych przesłanek do wydania decyzji.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny I instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i stan faktyczny, a zarzuty dotyczące nieuwzględnienia systemu drenażowego, zabytkowej kaplicy czy braku negocjacji zostały przez niego odniesione i uznane za nieistotne dla rozstrzygnięcia.

Czy brak ustalenia odszkodowania w decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości narusza prawo materialne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ponieważ prawo do odszkodowania za szkody powstałe w związku z ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości jest realizowane w odrębnym postępowaniu administracyjnym.

Uzasadnienie

Ustawa o gospodarce nieruchomościami przewiduje możliwość dochodzenia odszkodowania za szkody powstałe w wyniku ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w odrębnym postępowaniu, po ustaleniu wartości nieruchomości przez rzeczoznawcę majątkowego.

Czy do wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, na której znajduje się zabytek (kaplica), wymagana jest opinia konserwatora zabytków?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami nie wymagają uzyskania opinii konserwatora zabytków jako warunku wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny zaaprobował stanowisko organów, że przepisy art. 124 u.g.n. nie nakładają obowiązku uzyskania zgody lub opinii konserwatora zabytków na prace związane z inwestycją celu publicznego, nawet jeśli na nieruchomości znajduje się zabytek.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Rzeszowie, który oddalił skargę na decyzję Wojewody Podkarpackiego o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości.

Przepisy (14)

Główne

u.g.n. art. 124

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 129

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 130

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Pomocnicze

K.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa o ochronie zabytków art. 36

Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

k.c. art. 231 § § 2

Kodeks cywilny

Argumenty

Odrzucone argumenty

Niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego przez organy administracji. • Wadliwa i dowolna ocena materiału dowodowego. • Nieuwzględnienie systemu drenażowego na działce. • Nieuwzględnienie faktu istnienia zabytkowej kaplicy na działce. • Niespełnienie warunku prowadzenia negocjacji z właścicielem nieruchomości. • Brak ustalenia stosownego odszkodowania. • Brak uzyskania opinii konserwatora zabytków.

Godne uwagi sformułowania

Sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. • Nie jest naruszeniem art. 133 § 1 P.p.s.a. zaakceptowanie przez sąd jako zgodnej z przepisami postępowania oceny materiału dowodowego oraz przyjęcia za prawidłowe ustaleń będących konsekwencją tej oceny nawet, gdyby nie uwzględniało ono całości materiału dowodowego. • Ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. nie jest przedmiotem swobodnego uznania Organów, które w razie spełnienia pozytywnych przesłanek są zobowiązane do ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. • Ani korzystanie z dopłat rolnych, realizacja ekoschematów ani też lokalizacja na działce kaplicy nie stanowią negatywnych przesłanek do ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. • W razie obniżenia wartości nieruchomości wskutek jej zajęcia pod przeprowadzenie inwestycji, jak też wyrządzenia szkody, właściciel nieruchomości może wystąpić o ustalenie odszkodowania w trybie art. 128 ust. 4 w związku z art. 124 u.g.n.

Skład orzekający

Agnieszka Miernik

sprawozdawca

Iwona Bogucka

przewodniczący

Monika Nowicka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie prawidłowości procedury ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości na cele inwestycji celu publicznego, nawet w obecności zabytków i infrastruktury technicznej, oraz wskazanie trybu dochodzenia odszkodowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii związanych z prawem własności nieruchomości w kontekście inwestycji celu publicznego, co jest istotne dla prawników i właścicieli nieruchomości.

Inwestycja celu publicznego kontra prawo własności: NSA rozstrzyga spór o ograniczenie korzystania z nieruchomości.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst