I OSK 1404/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną C.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości pod budowę drogi krajowej. Skarżący podniósł liczne zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego, w tym art. 156 § 1 k.p.a. w zw. z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami i rozporządzenia o wycenie nieruchomości, kwestionując prawidłowość wyceny nieruchomości i sporządzenia operatu szacunkowego. Zarzucono również naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77, 107, 8, 9, 80 i 77 § 4 k.p.a., dotyczące odmowy stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, oparcia się na wadliwych operatach, naruszenia zasady pogłębiania zaufania oraz przerzucenia ciężaru dowodowego na stronę. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając brak usprawiedliwionych podstaw. Sąd podkreślił, że postępowanie nadzorcze nie polega na ponownej ocenie dowodów, a jedynie na badaniu, czy organ mógł wydać decyzję w obowiązującym stanie prawnym. Ponadto, NSA wskazał, że celem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest ustalenie, czy decyzja obarczona jest wadami wskazanymi w art. 156 § 1 k.p.a., a nie rozpatrywanie sprawy co do jej istoty. Sąd odwołał się również do uchwały siedmiu sędziów NSA z 7 grudnia 2009 r. (I OPS 6/09) w kwestii możliwości stwierdzania nieważności decyzji prawomocnych, które były już przedmiotem kontroli sądowej. Stwierdzono, że WSA prawidłowo odmówił stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji, a skarga kasacyjna nie odniosła się do tego zagadnienia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowana linia orzecznicza dotycząca zakresu kontroli sądów administracyjnych w postępowaniu kasacyjnym, zasad prowadzenia postępowania nadzorczego oraz możliwości kwestionowania decyzji prawomocnych, które były już przedmiotem kontroli sądowej.
Orzeczenie dotyczy specyficznej procedury kontroli sądowej decyzji administracyjnych i nie stanowi bezpośredniej wykładni przepisów materialnych dotyczących wyceny nieruchomości, poza kontekstem stwierdzania nieważności decyzji.
Zagadnienia prawne (2)
Czy naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności dotyczących wyceny nieruchomości i sporządzania operatów szacunkowych, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenia dotyczące wyceny nieruchomości i sporządzania operatów szacunkowych, które nie prowadzą do rażącego naruszenia prawa, nie są podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji. Postępowanie nadzorcze nie polega na ponownej ocenie dowodów, a jedynie na badaniu, czy organ mógł wydać decyzję w oparciu o zgromadzony materiał.
Uzasadnienie
Sąd I instancji prawidłowo uznał, że postępowanie nadzorcze nie polega na ponownej ocenie dowodów, a jedynie na badaniu, czy organ mógł wydać decyzję w obowiązującym wówczas stanie prawnym i czy ustalenia faktyczne znajdują oparcie w dowodach. Celem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest ustalenie, czy decyzja obarczona jest wadami wskazanymi w art. 156 § 1 k.p.a., a nie rozpatrywanie sprawy co do jej istoty.
Czy decyzja administracyjna, która była przedmiotem kontroli sądowej i została oddalona prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, może być przedmiotem postępowania o stwierdzenie jej nieważności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W sytuacji, gdy decyzja administracyjna uzyskała przymiot prawomocności w wyniku oddalenia skargi przez sąd administracyjny, żądanie stwierdzenia jej nieważności powinno zostać załatwione przez wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, jeśli występuje przeszkoda przedmiotowa czyniąca rozpoznanie wniosku niedopuszczalnym.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny powołał się na uchwałę siedmiu sędziów NSA z 7 grudnia 2009 r. (I OPS 6/09), zgodnie z którą, gdy decyzja była już przedmiotem kontroli sądowej, a skargę oddalono, istnieje przeszkoda przedmiotowa uniemożliwiająca rozpoznanie wniosku o stwierdzenie nieważności. W obecnym stanie prawnym organ powinien wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.
Przepisy (23)
Główne
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2 i 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepisy te określają przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Skarga kasacyjna zarzucała ich naruszenie w kontekście błędnej wyceny nieruchomości.
u.g.n. art. 134 § ust. 1, 3 i 4
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Przepisy te dotyczą ustalania odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości, w tym sposobu określania wartości rynkowej.
u.g.n. art. 153 § ust. 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Przepis ten dotyczy analizy rynku nieruchomości przy wycenie.
u.g.n. art. 154 § ust. 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Przepis ten reguluje sposób sporządzania operatu szacunkowego.
u.g.n. art. 4 § ust. 16
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Przepis ten określa sposób ustalania wartości rynkowej nieruchomości.
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis ten stanowi podstawę do oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego art. 56 § ust. 1 pkt 1, 7 i 9
Przepisy te szczegółowo regulują elementy operatu szacunkowego i analizy rynku.
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego art. 36 § ust. 1 i 3
Przepisy te dotyczą podejścia porównawczego i metody korygowania ceny średniej przy wycenie nieruchomości.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis ten określa podstawy do uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis ten określa podstawę kasacyjną dotyczącą naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 7
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis ten dotyczy zasady prawdy obiektywnej w postępowaniu administracyjnym.
p.p.s.a. art. 77
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis ten dotyczy obowiązku zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
p.p.s.a. art. 107 § ust. 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis ten dotyczy uzasadnienia decyzji administracyjnej.
p.p.s.a. art. 8
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis ten dotyczy zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do organów administracji.
p.p.s.a. art. 9
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis ten dotyczy obowiązku informowania stron o ich prawach i obowiązkach.
p.p.s.a. art. 80
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis ten dotyczy oceny materiału dowodowego przez organ.
p.p.s.a. art. 77 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis ten dotyczy ciężaru dowodowego w postępowaniu.
p.p.s.a. art. 157 § § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis ten dotyczył odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.
p.p.s.a. art. 158 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis ten dotyczy rozpatrzenia żądania stwierdzenia nieważności decyzji.
p.p.s.a. art. 61a § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis ten dotyczy odmowy wszczęcia postępowania.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis ten określa zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis ten dotyczy zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis ten dotyczy zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów prawa materialnego dotyczących wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego. • Naruszenie przepisów postępowania, w tym odmowa stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa. • Oparcie się przez organ na operatach szacunkowych zawierających liczne błędy. • Naruszenie zasady pogłębiania zaufania uczestników do organów administracji. • Przerzucenie na stronę ciężaru dowodowego w postaci podważenia sporządzonego operatu szacunkowego.
Godne uwagi sformułowania
uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej • rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej • związanie podstawami skargi kasacyjnej • nie każde stwierdzone uchybienie przepisom postępowania, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy • postępowanie nadzorcze organ nie dokonuje ponownie oceny dowodów zgromadzonych w sprawie zakończonej kontrolowaną decyzją, a jedynie bada, czy dysponując określonym zestawem dowodów, w obowiązującym wówczas stanie prawnym mógł ją podjąć i czy ustalenia faktyczne, które legły u jej podstaw znajdują w tych dowodach oparcie • celem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest ustalenie, czy decyzja jest obarczona jedną z wad wskazanych w art. 156 § 1 • żądanie strony stwierdzenia nieważności decyzji, na którą skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania
Skład orzekający
Mariola Kowalska
przewodniczący
Piotr Niczyporuk
członek
Piotr Przybysz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowana linia orzecznicza dotycząca zakresu kontroli sądów administracyjnych w postępowaniu kasacyjnym, zasad prowadzenia postępowania nadzorczego oraz możliwości kwestionowania decyzji prawomocnych, które były już przedmiotem kontroli sądowej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej procedury kontroli sądowej decyzji administracyjnych i nie stanowi bezpośredniej wykładni przepisów materialnych dotyczących wyceny nieruchomości, poza kontekstem stwierdzania nieważności decyzji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia wyceny nieruchomości przy wywłaszczeniu, co jest istotne dla właścicieli nieruchomości i inwestorów. Pokazuje też złożoność procedur administracyjnych i sądowych.
“Wywłaszczenie nieruchomości: Czy sąd administracyjny może ponownie ocenić wycenę?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.