I OSK 1387/16Koszty postępowania rozgraniczeniowego zasada podziału
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa wywodzi się ze skargi kasacyjnej A. T. i K. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który oddalił ich skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Postanowienie SKO utrzymało w mocy decyzję Wójta ustalającą koszty postępowania rozgraniczeniowego. Postępowanie rozgraniczeniowe dotyczyło nieruchomości położonej w miejscowości [...] między działką Gminy [...] a działką sąsiednią należącą do skarżących. Wójt umorzył postępowanie i przekazał sprawę do Sądu Rejonowego, jednocześnie ustalając koszty postępowania rozgraniczeniowego w wysokości [...] zł, obciążając nimi po połowie Gminę oraz skarżących. Skarżący odwołali się do SKO, które utrzymało postanowienie Wójta w mocy, powołując się na przepisy Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz Kodeksu postępowania administracyjnego, a także na zasadę ponoszenia kosztów przez wszystkich właścicieli nieruchomości rozgraniczanych, zgodnie z art. 152 kc. WSA w Lublinie oddalił skargę, uznając prawidłowość zastosowania przepisów. Skarżący wnieśli skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym dotyczące sposobu ustalenia kosztów, niewłaściwego wykonania umowy przez geodetę oraz wydania postanowienia o kosztach poza tokiem postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że rozgraniczenie nieruchomości leży w interesie wszystkich właścicieli, a koszty postępowania powinny obciążać strony zgodnie z art. 152 kc. NSA uznał, że organy prawidłowo ustaliły wysokość kosztów i sposób ich podziału, a zarzuty dotyczące niewłaściwego wykonania umowy przez geodetę nie były zasadne, gdyż obowiązek stabilizacji punktów granicznych aktualizował się po ostatecznej decyzji. Sąd odrzucił również zarzut wydania postanowienia o kosztach poza tokiem postępowania, wskazując, że art. 264 § 1 kpa stanowi jedynie zalecenie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zasad podziału kosztów postępowania rozgraniczeniowego oraz interpretacja przepisów k.p.a. dotyczących wydawania postanowień o kosztach.
Dotyczy specyficznej sytuacji postępowania rozgraniczeniowego w administracyjnym toku instancji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy koszty postępowania rozgraniczeniowego powinny obciążać wszystkich właścicieli sąsiadujących nieruchomości, czy tylko stronę inicjującą postępowanie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Koszty postępowania rozgraniczeniowego obciążają wszystkich właścicieli sąsiadujących nieruchomości, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 152 Kodeksu cywilnego.
Uzasadnienie
Rozgraniczenie nieruchomości leży w interesie prawnym wszystkich właścicieli, gdyż służy usunięciu niepewności co do przebiegu granicy. Dlatego też, koszty postępowania, które nie wynikają z ustawowego obowiązku organu, powinny być ponoszone przez wszystkie strony postępowania, tj. właścicieli rozgraniczanych nieruchomości.
Czy postanowienie o kosztach postępowania administracyjnego może zostać wydane po wydaniu decyzji merytorycznej lub postanowienia o umorzeniu postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sformułowanie "jednocześnie z wydaniem decyzji" w art. 264 § 1 kpa stanowi zalecenie, a nie bezwzględny wymóg. Organ może wydać postanowienie o kosztach po zakończeniu postępowania co do istoty sprawy.
Uzasadnienie
Przyjęcie dualistycznego stanowiska przez ustawodawcę, rozłączającego decyzję merytoryczną od postanowienia o kosztach, przemawia za możliwością wydania postanowienia o kosztach po zakończeniu postępowania głównego. Dopiero ostateczne zakończenie postępowania pozwala na pełne uwzględnienie kosztów.
Czy wynagrodzenie geodety za wykonanie operatu geodezyjnego w postępowaniu rozgraniczeniowym może być obniżone, jeśli nie doszło do trwałej stabilizacji punktów granicznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wynagrodzenie nie może być obniżone, jeśli obowiązek trwałej stabilizacji punktów granicznych aktualizuje się dopiero po ostatecznej decyzji o rozgraniczeniu, a warunek ten nie został spełniony.
Uzasadnienie
Z treści umowy o dzieło z geodetą wynika, że obowiązek trwałej stabilizacji punktów granicznych jest uzależniony od ostateczności decyzji o rozgraniczeniu. Skoro decyzja taka nie zapadła, nie można zarzucić geodecie nienależytego wykonania umowy i odmówić zapłaty wynagrodzenia.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (13)
Główne
k.p.a. art. 262 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Stronę obciążają koszty postępowania poniesione w interesie lub na żądanie strony, jeśli nie wynikają z ustawowego obowiązku organów.
k.p.a. art. 263 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Do kosztów postępowania zalicza się m.in. koszty biegłych.
k.p.a. art. 264 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej ustala w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia, jednocześnie z wydaniem decyzji (choć wydanie postanowienia po decyzji nie jest wadliwe).
k.c. art. 152
Kodeks cywilny
Właściciele gruntów sąsiadujących obowiązani są do współdziałania przy rozgraniczeniu i utrzymaniu znaków granicznych oraz ponoszą po połowie związane z tym koszty.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala skargę, jeżeli brak jest podstaw do jej uwzględnienia.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną.
Pomocnicze
pgk art. 30 § ust. 1
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
Wójtowie przeprowadzają rozgraniczenie nieruchomości z urzędu lub na wniosek strony.
pgk art. 31 § ust. 1
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
Czynności ustalania przebiegu granic wykonuje geodeta upoważniony przez wójta.
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd wydaje wyrok po przeprowadzeniu rozprawy, na podstawie stanu rzeczy istniejącego w dniu jej zamknięcia.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawą skargi kasacyjnej jest naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawą skargi kasacyjnej jest naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Koszty postępowania rozgraniczeniowego obciążają wszystkich właścicieli sąsiadujących nieruchomości zgodnie z art. 152 kc. • Ustalenie wysokości kosztów postępowania było prawidłowe. • Postanowienie o kosztach może być wydane po zakończeniu postępowania merytorycznego. • Obowiązek trwałej stabilizacji punktów granicznych przez geodetę aktualizuje się po ostatecznej decyzji.
Odrzucone argumenty
Naruszenie zasady prawdy obiektywnej (art. 7 i 77 kpa). • Naruszenie zasady pogłębiania zaufania i informowania (art. 8 i 9 kpa). • Nie wyjaśnienie przesłanek rozstrzygnięcia (art. 11 kpa). • Naruszenie art. 264 kpa przez zbyt późne podjęcie rozstrzygnięcia o kosztach. • Naruszenie art. 133 § 1 ppsa przez wydanie wyroku z pominięciem całokształtu okoliczności sprawy. • Naruszenie art. 134 § 1 ppsa w zw. z art. 264 kpa przez pominięcie zbadania zasadności wysokości kosztów. • Naruszenie art. 141 § 4 ppsa w zw. z art. 123 kpa przez brak możliwości kontroli kasacyjnej. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 ppsa w zw. z art. 33 ust. 2 pkt 1 pgk. • Naruszenie art. 123 § 1 kpa przez wydanie postanowienia o kosztach poza tokiem postępowania. • Naruszenie art. 639 kc w zw. z art. 264 § 1 kpa przez naliczenie kosztów bez pomniejszenia o niewykonane części dzieła. • Naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 34 ust. 1 pgk przez niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących czynności geodety.
Godne uwagi sformułowania
Rozgraniczenie nieruchomości leży w interesie wszystkich właścicieli nieruchomości rozgraniczanych, zatem koszty rozgraniczenia winny obciążyć wszystkie strony postępowania rozgraniczeniowego tj. wszystkich właścicieli nieruchomości objętych rozgraniczeniem. • Użyte w art. 264 § 1 kpa sformułowanie "jednocześnie z wydaniem decyzji" stanowi zalecenie dla takiego postępowania organu, co nie oznacza, że organ już po wydaniu rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, nie może wydać postanowienia o kosztach postępowania.
Skład orzekający
Wiesław Morys
przewodniczący
Maciej Dybowski
sprawozdawca
Tamara Dziełakowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zasad podziału kosztów postępowania rozgraniczeniowego oraz interpretacja przepisów k.p.a. dotyczących wydawania postanowień o kosztach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji postępowania rozgraniczeniowego w administracyjnym toku instancji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawnego, jakim są koszty postępowań administracyjnych, a konkretnie rozgraniczenia nieruchomości. Interpretacja przepisów przez NSA jest istotna dla praktyków.
“Kto płaci za rozgraniczenie działki? NSA wyjaśnia zasady podziału kosztów.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.