I OSK 1314/25Odmowa wszczęcia postępowania dodatek węglowy brak interesu
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej S. K. od wyroku WSA w Rzeszowie, który oddalił jego skargę na postanowienie SKO w Przemyślu odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nienależnie pobranego dodatku węglowego. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów KPA i PPSA, twierdząc, że dodatek węglowy został pobrany przez jego sąsiada, mimo że należał się jemu ze względu na faktyczne zamieszkiwanie pod danym adresem. Skarżący kwestionował ustalenia organów dotyczące miejsca zamieszkania oraz brak wszczęcia postępowania z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za nieuzasadnioną. Sąd podkreślił, że w postępowaniu kasacyjnym jest związany granicami skargi i nie może samodzielnie konkretyzować zarzutów. Stwierdził, że zarzuty naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. są chybione. Kluczową kwestią było ustalenie, czy skarżący, który nie był stroną w postępowaniu o przyznanie dodatku sąsiadowi, mógł skutecznie domagać się wszczęcia postępowania w sprawie nienależnie pobranego dodatku. NSA podzielił stanowisko sądów niższych instancji, że skarżącemu nie przysługiwał przymiot strony ani interes prawny do zainicjowania takiego postępowania, co uzasadniało odmowę wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Sąd zaznaczył, że przedmiotem kontroli była wyłącznie prawidłowość postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, a nie merytoryczne kwestie związane z przyznaniem dodatku węglowego sąsiadowi.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie kręgu podmiotów posiadających interes prawny do zainicjowania postępowania w sprawach dotyczących świadczeń publicznych, w tym dodatku węglowego, oraz zakresu kontroli sądowej w postępowaniu kasacyjnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku legitymacji procesowej w kontekście świadczeń rodzinnych i dodatku węglowego. Interpretacja interesu prawnego może być różna w zależności od konkretnego przepisu prawa materialnego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy osoba, która nie była stroną w postępowaniu o przyznanie dodatku węglowego sąsiadowi, posiada interes prawny do zainicjowania postępowania w sprawie stwierdzenia nienależnie pobranego dodatku przez tego sąsiada?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarżący nie posiadał interesu prawnego do zainicjowania postępowania w sprawie nienależnie pobranego dodatku węglowego przez sąsiada, ponieważ nie był stroną w pierwotnym postępowaniu dotyczącym przyznania tego dodatku.
Uzasadnienie
Status strony i interes prawny decydują o możliwości zainicjowania postępowania. Skarżący nie wykazał bezpośredniego, konkretnego i realnego związku materialnoprawnego z normą prawa, który uzasadniałby jego legitymację do żądania wszczęcia postępowania w sprawie dotyczącej sąsiada.
Czy sąd administracyjny pierwszej instancji naruszył art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez brak zastosowania tego przepisu w sprawie odmowy wszczęcia postępowania?
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji nie naruszył art. 134 § 1 p.p.s.a., ponieważ rozpoznał sprawę w granicach zaskarżonego postanowienia i nie wykraczał poza jej ramy.
Uzasadnienie
Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. pozwala sądowi na rozstrzyganie w granicach sprawy, nie będąc związanym zarzutami skargi. Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że przedmiotem kontroli było postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, a nie merytoryczne kwestie przyznania dodatku sąsiadowi.
Czy zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. może samodzielnie stanowić podstawę skargi kasacyjnej?
Odpowiedź sądu
Nie, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. jest przepisem wynikowym i nie może samodzielnie stanowić podstawy zaskarżenia.
Uzasadnienie
Prawidłowa redakcja zarzutu opartego na naruszeniu tego przepisu powinna odwoływać się do naruszenia innych przepisów, których błędna wykładnia lub niezastosowanie spowodowało naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (26)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2026 poz 143 art. 184
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § pkt. 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 29
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61 a § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
u.d.w. art. 2 § ust. 16
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
u.d.w. art. 3 § ust. 1
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych art. 23 § ust. 3
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych art. 23 § ust. 12
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych art. 23 § ust. 13
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych art. 24a § ust. 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych art. 24a § ust. 2
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych art. 25 § ust. 3
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych art. 25 § ust. 4
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych art. 29
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych art. 30
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych art. 30a
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 28 i 29 k.p.a. oraz art. 61a § 1 k.p.a. poprzez niesłuszne przyjęcie braku zastosowania tych przepisów i brak przyjęcia statusu skarżącego jako strony. • Naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez brak zastosowania tego przepisu przez Sąd I instancji. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, mimo wykazania wadliwych ustaleń organów administracji.
Godne uwagi sformułowania
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. • W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami i granicami zaskarżenia. • Sąd kasacyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. • O statusie strony decyduje brzmienie przepisów prawa materialnego. • Interes prawny musi być ponadto aktualny, a zatem uzasadniony okolicznościami i zdarzeniami, które wystąpiły lub nadal trwają. • Przedmiotem kontroli była wyłącznie prawidłowość wydanego w sprawie postanowienia w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania.
Skład orzekający
Karol Kiczka
przewodniczący
Piotr Niczyporuk
sprawozdawca
Dariusz Chaciński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu podmiotów posiadających interes prawny do zainicjowania postępowania w sprawach dotyczących świadczeń publicznych, w tym dodatku węglowego, oraz zakresu kontroli sądowej w postępowaniu kasacyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku legitymacji procesowej w kontekście świadczeń rodzinnych i dodatku węglowego. Interpretacja interesu prawnego może być różna w zależności od konkretnego przepisu prawa materialnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu dodatku węglowego i kwestii proceduralnych związanych z dostępem do postępowania administracyjnego. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i świadczeniach socjalnych.
“Czy sąsiad może kwestionować dodatek węglowy? NSA wyjaśnia, kto ma interes prawny.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.