I OSK 1142/24Zwrot podania zmiana stawki opłaty za użytkowanie wieczyste 4
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Spółdzielni Mieszkaniowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę spółdzielni na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) o zwrocie podania. Spółdzielnia wniosła o ustalenie, że wypowiedzenie dotychczasowej 1% stawki opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego i zaproponowanie nowej stawki 3% było nieuzasadnione. Wniosek ten został złożony w styczniu 2017 r. SKO zwróciło podanie w maju 2022 r., powołując się na zmianę przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, która weszła w życie w sierpniu 2019 r. i wyłączyła kompetencje SKO w tym zakresie na rzecz sądów powszechnych. WSA podzielił to stanowisko. Spółdzielnia w skardze kasacyjnej zarzuciła naruszenie przepisów KPA i PPSA, argumentując, że SKO powinno umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe, a nie zwracać podanie. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że nowelizacja ustawy o gospodarce nieruchomościami z 2019 r. nie zawierała przepisów przejściowych, co oznaczało bezpośrednie stosowanie nowych przepisów. W nowym stanie prawnym właściwość do rozpatrywania sporów dotyczących zmiany stawki opłaty za użytkowanie wieczyste przeszła na sądy powszechne. W związku z tym SKO nie było już właściwe do merytorycznego rozpatrzenia wniosku spółdzielni, a zwrot podania na podstawie art. 66 § 3 KPA był prawidłowy. NSA zaznaczył, że wydanie decyzji merytorycznej przez SKO skutkowałoby stwierdzeniem jej nieważności z powodu braku właściwości.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów o właściwości organów administracji w przypadku zmiany prawa w trakcie postępowania, zwłaszcza w kontekście nieruchomości i opłat za użytkowanie wieczyste.
Dotyczy specyficznej zmiany przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami z 2019 r. i braku przepisów przejściowych. Może mieć zastosowanie analogiczne do innych sytuacji, gdzie następuje zmiana właściwości organów.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ administracji publicznej powinien zwrócić podanie, gdy w trakcie postępowania nastąpiła zmiana przepisów prawnych, która wyłączyła jego właściwość do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, czy też powinien wydać decyzję o umorzeniu postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organ administracji publicznej powinien zwrócić podanie, jeśli w trakcie postępowania stał się niewłaściwy do jego rozpatrzenia z powodu zmiany przepisów, a właściwym w sprawie jest sąd powszechny.
Uzasadnienie
Zmiana przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami wyłączyła kompetencje SKO do rozpatrywania wniosków o zmianę stawki opłaty za użytkowanie wieczyste, przekazując je sądom powszechnym. Brak przepisów przejściowych oznaczał konieczność stosowania nowych przepisów. W takiej sytuacji organ nieposiadający właściwości nie może wydać decyzji merytorycznej, a jedynie zwrócić podanie jako wniesione do organu niewłaściwego.
Czy wniosek o ustalenie nieuzasadnienia zmiany stawki opłaty za użytkowanie wieczyste, złożony przed wejściem w życie nowelizacji ustawy o gospodarce nieruchomościami, powinien być rozpatrzony według przepisów obowiązujących w dacie jego złożenia, czy według przepisów po nowelizacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wniosek powinien być rozpatrzony według przepisów obowiązujących w dacie jego rozpatrywania, jeśli nowelizacja nie zawiera przepisów przejściowych.
Uzasadnienie
Nowelizacja ustawy o gospodarce nieruchomościami z 2019 r. nie zawierała przepisów przejściowych, co skutkowało bezpośrednim stosowaniem nowych przepisów od dnia ich wejścia w życie. Oznacza to, że organ właściwy do rozpatrzenia wniosku był ustalany według stanu prawnego obowiązującego w dacie podejmowania czynności procesowych, a nie według stanu prawnego z daty złożenia wniosku.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (13)
Główne
k.p.a. art. 66 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
W przypadku wniesienia podania do organu niewłaściwego, a właściwym jest sąd powszechny, organ zwraca podanie wnoszącemu.
u.g.n. art. 73 § ust. 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Przepis określający tryb zmiany celu użytkowania wieczystego i aktualizacji stawki opłaty rocznej, a po nowelizacji z 2019 r. wskazujący na właściwość sądu powszechnego.
u.g.n. art. 73 § ust. 2d
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Wskazuje na właściwość sądu powszechnego do rozpatrywania sporów wynikłych na tle zmiany stawki opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste.
u.g.n. art. 73 § ust. 2e
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Reguluje sytuację, gdy użytkownik wieczysty może wnieść powództwo do sądu powszechnego w przypadku braku zgody organu na zmianę celu użytkowania wieczystego.
Ustawa z dnia 13 czerwca 2019 r. o zmianie ustawy o Krajowym Zasobie Nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw
Ustawa nowelizująca ustawę o gospodarce nieruchomościami, która zmieniła właściwość organów w sprawach dotyczących opłat za użytkowanie wieczyste.
Pomocnicze
k.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis umożliwia zakończenie postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy stało się ono bezprzedmiotowe. Jednakże umorzenie wymaga wydania decyzji przez organ właściwy.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku WSA, jeśli sąd dopuścił się naruszenia przepisów, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 182 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z naruszeniem przepisów o właściwości lub bez podstawy prawnej.
u.g.n. art. 78 § ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Dotyczy wypowiedzenia dotychczasowej stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego.
u.g.n. art. 78 § ust. 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Dotyczy wniosku użytkownika wieczystego o ustalenie, że wypowiedzenie stawki procentowej opłaty rocznej jest nieuzasadnione.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Po zmianie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, SKO stało się organem niewłaściwym do rozpatrywania wniosków o zmianę stawki opłaty za użytkowanie wieczyste, a właściwość przeszła na sądy powszechne. • Zwrot podania przez organ niewłaściwy jest zgodny z art. 66 § 3 KPA, gdy właściwym jest sąd powszechny. • Wydanie decyzji merytorycznej przez organ niewłaściwy skutkowałoby jej nieważnością.
Odrzucone argumenty
SKO powinno umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 KPA, zamiast zwracać podanie. • Wniosek złożony przed nowelizacją powinien być rozpatrzony według przepisów obowiązujących w dacie jego złożenia.
Godne uwagi sformułowania
w realiach przedmiotowej sprawy ww. przepis nie ma zastosowania i SKO wydając zaskarżone postanowienie w przedmiocie zwrotu podania (wniosku o ustalenie skarżącej z dnia 17.01.2017 r.) w oparciu o przepis art. 66 § 3 k.p.a., postąpił prawidłowo, w sytuacji gdy w realiach przedmiotowej sprawy, zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania w oparciu o przepis art. 105 § 1 k.p.a. • w nowym stanie prawnym odpadła zupełnie kompetencja ustawowa dla samorządowego kolegium odwoławczego do rozstrzygania sporów wynikłych na tle zmiany stawki procentowej opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste gruntu w związku z trwałą zmiany sposobu korzystania z nieruchomości, to (cyt.): "wydanie przez Kolegium orzeczenia w niniejszej sprawie skutkowałby koniecznością stwierdzenia jego nieważności, na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., jako wydanego z naruszeniem przepisów o właściwości oraz bez podstawy prawnej". • W takiej sytuacji zatem organ mógł jedynie - stosownie do przepisu art. 66 § 3 k.p.a.- dokonać zwrotu wniosku.
Skład orzekający
Jolanta Rudnicka
przewodniczący
Monika Nowicka
sprawozdawca
Anna Wesołowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o właściwości organów administracji w przypadku zmiany prawa w trakcie postępowania, zwłaszcza w kontekście nieruchomości i opłat za użytkowanie wieczyste."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej zmiany przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami z 2019 r. i braku przepisów przejściowych. Może mieć zastosowanie analogiczne do innych sytuacji, gdzie następuje zmiana właściwości organów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej ze zmianą przepisów i właściwością organów, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i nieruchomościami.
“Zmiana prawa. Czy SKO mogło zwrócić podanie? NSA wyjaśnia, kto jest właściwy w sprawach opłat za użytkowanie wieczyste.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.