Orzeczenie · 2026-04-28

I OSK 1019/23Odmowa przywrócenia terminu wznowienie postępowania kpa 2

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-04-28
NSAAdministracyjneWysokansa
postępowanie administracyjnewznowienie postępowaniaprzywrócenie terminuKodeks postępowania administracyjnegoTrybunał KonstytucyjnyspółdzielnialikwidacjaNSA

Spółdzielnia w likwidacji wniosła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił jej skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego. SKO odmówiło przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z 2010 r. Skarżąca zarzuciła WSA naruszenie przepisów KPA, w tym art. 156 § 2 i art. 145a § 2 KPA, twierdząc, że termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania powinien być liczony od dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej KPA (16.09.2021 r.), która implementowała wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2015 r. (sygn. akt P 46/13). Skarżąca podnosiła również naruszenie art. 2 i 7 Konstytucji RP oraz zarzucała sądowi I instancji nierozpatrzenie wyczerpująco stanu faktycznego i prawnego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd wskazał, że zarzuty procesowe dotyczące postępowania sądowoadministracyjnego (art. 7 i 11 KPA) były nieskuteczne, ponieważ sąd administracyjny nie stosuje przepisów procedury administracyjnej. NSA podkreślił, że kluczową kwestią było rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Sąd stwierdził, że odmowa przywrócenia terminu była zasadna, ponieważ skarżąca nie udowodniła braku winy w uchybieniu terminu, który upłynął w 2015 r. NSA wyjaśnił, że przesłanka braku winy z art. 58 § 1 KPA dotyczy indywidualnych przeszkód faktycznych wnioskodawcy, a nie ogólnej sytuacji prawnej oddziałującej na wszystkich obywateli, takiej jak tempo procesu legislacyjnego. Sąd uznał, że wyrok WSA, mimo pewnych niedociągnięć w uzasadnieniu, odpowiadał prawu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia 'bez winy' w kontekście przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego, a także zasady rozpoznawania zarzutów procesowych w postępowaniu kasacyjnym.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego i nowelizacją KPA, ale ogólne zasady dotyczące winy i zakresu rozpoznania skargi kasacyjnej mają szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego, opartego na podstawie art. 145a § 1 KPA (wyrok TK stwierdzający niezgodność przepisu z Konstytucją), powinien być liczony od dnia wejścia w życie wyroku TK, czy od dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej KPA implementującej ten wyrok?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, opartego na art. 145a § 1 KPA, powinien być liczony od dnia wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, a nie od dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej KPA.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kwestia liczenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania była przedmiotem rozstrzygnięcia organu i sądu I instancji w kontekście wniosku o przywrócenie terminu. Argumentacja skarżącej, że termin powinien być liczony od dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej, wykraczała poza granice sprawy, która dotyczyła odmowy przywrócenia terminu.

Czy uchybienie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego, spowodowane opóźnieniem w procesie legislacyjnym implementującym wyrok Trybunału Konstytucyjnego, może być uznane za uchybienie terminu 'bez winy' strony w rozumieniu art. 58 § 1 KPA?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uchybienie terminu spowodowane opóźnieniem w procesie legislacyjnym nie może być uznane za uchybienie terminu 'bez winy' strony w rozumieniu art. 58 § 1 KPA.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że przesłanka braku winy z art. 58 § 1 KPA dotyczy indywidualnych przeszkód faktycznych wnioskodawcy, które uniemożliwiły mu dochowanie terminu pomimo dołożenia należytej staranności. Nie obejmuje ona ogólnej sytuacji prawnej oddziałującej na wszystkich obywateli, takiej jak tempo procesu ustawodawczego.

Czy zarzuty naruszenia przepisów KPA (np. art. 7, 11, 77, 88 KPA) mogą być skutecznie podnoszone w skardze kasacyjnej od wyroku sądu administracyjnego, jeśli dotyczą one postępowania sądowoadministracyjnego, a nie postępowania administracyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty naruszenia przepisów KPA dotyczące postępowania sądowoadministracyjnego są nieskuteczne, ponieważ sąd administracyjny nie stosuje przepisów procedury administracyjnej.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia art. 7 i 11 KPA przez Sąd Wojewódzki, rozumiane jako brak wyjaśnienia stanu faktycznego i niepoinformowanie strony, odnosiły się do postępowania sądowoadministracyjnego, a nie administracyjnego. W związku z tym zarzuty te musiały być uznane za nieskuteczne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (10)

Główne

k.p.a. art. 58 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przywrócenie terminu następuje na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Wina jest rozpatrywana indywidualnie dla wnioskodawcy, a nie w oparciu o ogólne sytuacje prawne.

k.p.a. art. 145a § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Można żądać wznowienia postępowania, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.

k.p.a. art. 145a § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania wynosi jeden miesiąc od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.

Pomocnicze

k.p.a. art. 58 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu.

k.p.a. art. 156 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis ten był przedmiotem wyroku TK P 46/13, który stwierdził jego niezgodność z art. 2 Konstytucji RP w zakresie, w jakim nie wyłączał dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa po upływie znacznego czasu.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz. U. 2021 poz. 1491

Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego

Dz.U. 2022 poz 2000

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów KPA dotyczące postępowania sądowoadministracyjnego są nieskuteczne. • Uchybienie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania nie nastąpiło bez winy strony, gdyż brak winy dotyczy indywidualnych przeszkód faktycznych, a nie ogólnej sytuacji prawnej.

Odrzucone argumenty

Błędna wykładnia art. 145a § 2 KPA i art. 156 § 2 KPA przez WSA, polegająca na liczeniu terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania od dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej KPA. • Naruszenie art. 2 i 7 Konstytucji RP z powodu skomplikowanego stanu prawnego i braku wiążących interpretacji. • Naruszenie art. 58 § 1 KPA, art. 7, 11, 77 i 88 KPA przez nierozpatrzenie wyczerpująco stanu faktycznego i prawnego dotyczącego uzasadnienia wniosku o przywrócenie terminu.

Godne uwagi sformułowania

Sąd nie dopatrzył się też naruszenia art 58 par. 1 k.p.a. • zarzuty procesowe w postaci naruszenia w toku postępowania sądowego: art. 7 i art. 11 k.p.a. (...) musiały być uznane za nieskuteczne. • kwestię winy, o której mowa w przepisie art. 58 § 1 k.p.a., należy rozpatrywać biorąc pod uwagę jedynie uwarunkowania faktyczne właściwe tylko dla wnioskodawcy. • Przepis ten nie pozwala natomiast wiązać braku winy wnioskodawcy w dochowaniu ustawowego terminu z sytuacją prawną, która oddziaływała na wszystkich obywateli.

Skład orzekający

Monika Nowicka

przewodniczący sprawozdawca

Krzysztof Sobieralski

sędzia

Joanna Skiba

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'bez winy' w kontekście przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego, a także zasady rozpoznawania zarzutów procesowych w postępowaniu kasacyjnym."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego i nowelizacją KPA, ale ogólne zasady dotyczące winy i zakresu rozpoznania skargi kasacyjnej mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z terminami w postępowaniu administracyjnym i implementacją wyroków Trybunału Konstytucyjnego. Wyjaśnienie pojęcia 'braku winy' jest kluczowe dla praktyków.

“Kiedy opóźnienie ustawodawcy nie usprawiedliwia uchybienia terminowi? NSA wyjaśnia pojęcie 'braku winy'.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst